Asertywność/Asertywne prawa

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

DZIESIĘĆ PRAW ASERTYWNEGO CZŁOWIEKA

Poniższe prawa są rozwinięciem tych, które podaliśmy na początku. Są pomocne w rozpoznaniu, czy podlegamy manipulacji, oraz jakie są nasze wewnętrzne motywacje działania.

Spis treści 1 Po pierwsze 2 Po drugie 3 Po trzecie 4 Po czwarte 5 Po piąte 6 Po szóste 7 Po siódme 8 Po ósme 9 Po dziewiąte 10 Po dziesiąte

[edytuj] Po pierwsze

Przesąd: Nie powinieneś samodzielnie oceniać sam siebie i swoich zachowań. Powinieneś być oceniany poprzez zewnętrzne prawa i autorytety, które są większe i silniejsze, niż ty.

Prawda: Nikt nie ma prawa zmuszać cię do jakichkolwiek zachowań i poglądów pod presją jakichkolwiek argumentów.

Jest to podstawowa zasada, z której wywodzą się dalsze. Mówi ona, że każdy jest architektem własnego życia, ma swobodę wyboru systemu wartości. Nikt nie ma prawa narzucać ci, co masz robić, według jakich zasad masz żyć i jakie mieć poglądy. Masz prawo żyć własnym życiem, według tego, co ci się wydaje dobre.

Uwaga! Zachowanie asertywne nie ogranicza praw drugiej osoby, także tych ogólnoludzkich, wynikających z szeroko przyjętych norm. Zachowanie krzywdzące nie jest asertywne. Wystarczy kierować się zasadą "Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe"

[edytuj] Po drugie

Przesąd: Jesteś odpowiedzialny przed innymi za swoje zachowanie, dlatego powinieneś się zawsze usprawiedliwić, albo przynajmniej wytłumaczyć.

Prawda: Nie musisz nikomu wyjaśniać motywów swojego postępowania, usprawiedliwiać, dlaczego myślisz tak, a nie inaczej. Masz prawo zachować milczenie.

Uwaga! Unikanie odpowiedzialności nie jest zachowaniem asertywnym. Jesteś odpowiedzialny także za skutki twojego milczenia

[edytuj] Po trzecie

Przesąd: Kiedy widzę, że drugi człowiek jest w potrzebie, albo ma problem, powinienem mu bezwzględnie pomóc.

Prawda: Decyzja o pomocy drugiej osobie należy wyłącznie do ciebie i nie jest wymuszona żadnym zewnętrznym prawem.

Na przykład: Masz w pracy koleżankę, która nie radzi sobie z komputerem. Do tego nie umie przyjąć krytyki szefa odnośnie swojej pracy. Wiesz także, że ma ciężką sytuację z mężem. W takiej sytuacji jej narzekanie i wybuchy płaczu nie są żadnym argumentem, że masz jej pomóc, ale manipulacją i próbą zrzucenia odpowiedzialności za własną niezaradność.

[edytuj] Po czwarte

Przesąd: Nigdy nie powinieneś zmieniać poglądów. Świadczy to o nieodpowiedzialności i chwiejności.

Prawda: Masz prawo zmienić poglądy, czy sposób swojego postępowania. Moralna ocena, czy jest to dobre, czy złe jest prywatną sprawą każdego człowieka i nie musisz się nią kierować.

[edytuj] Po piąte

Przesąd: Nie możesz popełniać błędów. Świadczy to o twojej niewiarygodności. Jeśli popełniłeś błąd powinieneś mieć poczucie winy. W takim przypadku inni mają prawo kontrolować co robisz.

Prawda: Popełnianie błędów jest naturalnym wynikiem ludzkiego działania. Nikt nie może wymagać od ciebie, abyś był doskonałą maszyną.

Pozwolić sobie na popełnienie błędu oznacza równocześnie otworzyć się na rozwój i zdobycie nowych doświadczeń. Między innymi dlatego małe dzieci uczą się tak szybko i chętnie, ponieważ nie znają systemu nauki, w którym pomyłki są karane.

Uwaga! Masz prawo popełnić błąd, ale ponosisz odpowiedzialność za konsekwencje swoich decyzji.

[edytuj] Po szóste

Przesąd: Powinieneś znać odpowiedź na wszystkie pytania dotyczące motywacji twojego działania, przyszłości, oraz kompetencji.

Prawda: Kiedy czegoś nie wiesz, albo nie rozumiesz masz prawo to przyznać bez poczucia winy.

Kiedy w pracy coś jest dla ciebie niejasne, lepiej wprost się o to spytać niż udawać, że w ogóle nie widzisz problemu. Szczere przyznanie się do niewiedzy pomoże bardziej, niż kombinowanie wyjścia z niezręcznej sytuacji.

Na manipulatywne uwagi typu Czy wiesz, ile byś zyskał na zmianie tej pracy.. najlepiej odpowiedzieć "Nie wiem". Jeżeli to ciekawi manipulatora, niech sobie sam znajdzie odpowiedź :).

[edytuj] Po siódme

Przesąd: Z wszystkimi ludźmi powinieneś być w dobrych relacjach. Wzorowa współpraca ze wszystkimi jest niezbędna do życia. Jeśli ktoś cię nie lubi, to znaczy, że coś jest nie w porządku z twoim postępowaniem.

Prawda: Konflikty i nieporozumienia są normalnym przejawem w życiu człowieka. Niemożliwe jest bycie lubianym bezwarunkowo przez wszystkich.

Nasze działanie prawie zawsze spotka się z krytyką, która nie musi od razu oznaczać, że ktoś jest nam wrogi. Chęć bycia ze wszystkimi w dobrych układach prowadzi do uzależnienia się od ich opinii.

Zastanów się, jak regujesz na chłodne spojrzenie szefa, albo na uwagi w rodzaju "Jeśli to zrobisz, to pożałujesz...". Często w takich przypadkach ulegamy manipulacji - chcąc uniknąć konfliktu podejmujemy działanie niezgodne z naszym przekonaniem.

[edytuj] Po ósme

Przesąd: Twoje decyzje powinny mieć zawsze rozumowe i logiczne wyjaśnienie.

Prawda: W życiu spotykamy się z sytuacjami, w których nie istnieją gotowe scenariusze postępowania. Masz prawo kierować się wewnętrzym przeświadczeniem, jak powinieneś postąpić.

[edytuj] Po dziewiąte

Przesąd: Musisz spełnieć oczekiwania innych ludzi, nawet te niewypowiedziane. Jeżeli nie rozumiesz ich skrytych potrzeb jesteś nieczułym ignorantem, niezdolnym do życia w harmonii z innymi.

Prawda: Nie jesteś absolutnie zobowiązany do spełniania czyichkolwiek oczekiwań, ani ze strony twoich najbliższych, ani współpracowników. Nie musisz za wszelką cenę starać się zrozumieć ich potrzeb i motywów postępowania.

[edytuj] Po dziesiąte

Przesąd: Musisz za wszelką cenę być nieustale coraz lepszy. Musisz dążyć do doskonałości. Jesli ktoś ci zasugeruje jak to zrobić, musisz go słuchać. Inaczej będziesz bezwartościowy i nie zasłużysz sobie na szacunek nawet od samego siebie.

Prawda: Masz prawo nie być idealnym według wymagań drugiego człowieka, ponieważ pojęcia doskonałości i poprawności są subiektywne.

Aby uniknąć manipulacji w tej materii dobrze jest zaklasyfikowac swoje wewnętrzne motywacje do kategorii chcę..., muszę..., miałbym.... Kategoria miałbym... oznacza najprawdopodobniej obszar w którym podlegasz manipulacji.