Chemia dla gimnazjum, część I/Reakcje utleniania i redukcji

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Reakcje utleniania i redukcji

Umiesz już otrzymać tlen z tlenku rtęci(II) lub manganianu(VII) potasu, przeprowadzić reakcję siarki, węgla i magnezu z tlenem, otrzymać dwutlenek węgla z węglanu wapnia i kwasu solnego, przeprowadzić reakcję magnezu z dwutlenkiem węgla, otrzymać wodór z cynku i kwasu solnego oraz w reakcji magnezu z parą wodną.

Potrafisz również zapisać słownie przebieg tych reakcji i rozpoznać czy jest to reakcja syntezy, analizy czy wymiany. Aby jeszcze lepiej poznać właściwości wodoru przeprowadź doświadczenie, działając wodorem na tlenek miedzi(II)

Doświadczenie XIII - reakcja tlenku miedzi(II) z wodorem Na dno probówki wsyp mała ilość tlenku miedzi (II). Wodór, otrzymany jak w doświadczeniu 11., wprowadź do probówki tuż przy tlenku miedzi(II). Po 2-3 minutach przepuszczania wodoru, zacznij ostrożnie nagrzewać dno probówki.

Wodór reaguje z czarnym tlenkiem miedzi(II). Na dnie probówki tworzy się czerwony nalot metalicznej miedzi, a na ściankach probówki skrapla się para wodna. Zaszła zatem reakcja chemiczna:

Jest to reakcja wymiany, polegająca na tym, że wodór "odebrał" tlen z tlenku miedzi(II) i połączył się z nim, dając wodę (tlenek wodoru). Taka reakcja nosi nazwę reakcji utleniania-redukcji (redoks). Utlenianie jest to połączenie tlenu i pierwiastka. W tym wypadku wodór przyłączył tlen, dając tlenek wodoru. Proces odwrotny do utleniania to redukcja, czyli odłączania tlenu. Tlen odłączył się od miedzi, czyli miedź uległa redukcji. W tej reakcji wodór jest reduktorem - pierwiastkiem, który przyłącza tlen, a miedź jest utleniaczem - pierwiastkiem, który oddaje tlen.

Zapisujemy to tak:

Rakcje chemiczne można podzielić na następujące typy:

Utlenianie – przyłączanie tlenu do reduktora. Redukcja – odłączanie tlenu id utleniacza. Utleniacz – substancja, która oddaje tlen (redukuje się). Reduktor – pierwiastek, który przyłącza tlen (utlenia się).