Chiński/Podstawy/Lekcja 7

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:

• 这/那　是　什么？
• 这/那　是　……。
• 这/那　是　……　吗？
• 这/那　不是　……。
• 这/那　不是　……　吗？

[edytuj] 这　是　什么? Co to jest?

[edytuj] Dialog 1

Tu możesz sprawdzić tłumaczenie

王明：这　是　什么？ 李红：这　是　书。 王明：那　是　什么？ 李红：那　是　钢笔。 王明：那　是　杂志　吗？ 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。

Wáng Míng: Zhè shì shěnme? Lǐ Hóng: Zhè shì shū. Wáng Míng: Nà shì shěnme? Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ. Wáng Míng: Nà shì zázhì ma? Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn.

[edytuj] Tekst 2

王明　是　中国人。 王明　是　学生。 史密斯　是　美国人。 史密斯　是　王明　的　朋友。 史密斯　是　律师。

Wáng Míng shì Zhōngguórén. Wáng Míng shì xuéshēng. Shīmìsī shì Měiguórén. Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu. Shīmìsī shì lǜshī.

[edytuj] Słownictwo

王明 (Wáng Míng)	rzeczownik Wang Ming [nazwisko i imię]
李红 (Lǐ Hóng)	rzeczownik Li Hong [nazwisko i imię]
这 (zhè)	zaimek to
是 (shì)	czasownik być (jest/są)
什么 (Chiny kontnentalne shěnme and Taiwan shěme)	zaimek co
那 (nà)	zaimek tamto
钢笔 (gāngbǐ)	rzeczownik długopis
杂志 (zázhì)	rzeczownik czasopismo/magazyn
吗 (ma)	final partykuła pytajna
不 (bù)	przysłówek nie
字典 (zìdiǎn)	rzeczownik słownik
中国人 (Zhōngguórén)	rzeczownik chińczyk/ chinka
学生 (xuéshēng)	rzeczownik student
史密斯 (Shǐmìsī)	rzeczownik Smith
美国人 (Měiguórén)	rzeczownik Amerykanin
朋友 (péngyǒu)	rzeczownik przyjaciel
律师 (lǜshī)	rzeczownik prawnik

[edytuj] Gramatyka

W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinienes wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. SVO w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcowki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby.

[edytuj] 这/那　是　什么？

To zdanie znaczy "Co to/tam jest?":

1. 这　是　什么？(Co to jest?)
2. 那　是　什么？(Co to tam jest?)

Jeżeli rozłożymy to zdanie na części:

这/那	是	什么	?
to/tamto	jest	co	?

[edytuj] A　是　B

To zdanie oznacza "A jest B".

"是" (shì), jest czasownikiem być, używany jest podobnie jak polskie jest lub równa się, równy, taki sam. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś".

Na przykład:

1. 这　是　书: to jest książka.
2. 那　是　杂志: to jest czasopismo.

[edytuj] A　不是　B

To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie".

Na przykład:

• 这　不是　书: to nie jest książka.

Now, we come back to the "what's this/that?" questions. We already see that the order is a bit tricky comparing to the English question order. But comparing to the latter pattern "A　是　B", we find the similarity: their orders are identically the same. In fact, like particles, question words make statements into questions without changing the order of the sentence. To make one, simply substitute the QW in for place the subject would be in the answer.

Porównaj:

1. 这　是　书。(To jest książka.)
2. 这　是　什么？(To jest co?)

1. 那　是　杂志。(Tamto to (jest) czasopismo.)
2. 那　是　什么？(Tamto to (jest) co?)

[edytuj] 吗

"吗" is a final interrogative particle used to form a question sentense. Adding this character at the end of a statement transforms the sentense into a question.

Przykład 1:

• 这　是　书。(To jest książka.)

  ↓

  • 这　是　书　吗？(Czy to jest książka?)

Przykład 2:

• 这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.)

  ↓

  • 这　不是　杂志　吗？(Czy to nie jest czasopsmo?)

[edytuj] 是/不

"是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy tak, podczas gdy "不" lub "不是" oznacza nie (dosłownie nie jest).

How to answer yes/no questions correctly po chińsku? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale uważaj jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Po chińsku odpowiadasz na pytanie, not the fact. If the question itself is a negative answer, use "不是" or simply "不", vice versa. For example:

• A: 这　不是　书　吗？ (Isn't this (a) book? = This is not a book, right?)
  • B: 是，这　不是　书。 (No, this is not (a) book. = You are right; this is not a book.)
  • B: 不，这　是　书。 (Yes, this is (a) book. = You're wrong; this is a book.)

A asks if that's a book in a negative way. If the object is not a book, you should nevertheless approve A's saying first. So we use "是" to acknowledge that A is correct, and then say "this is not (a) book" to emphasis A is right; In the case of that is a book, you should deny A's saying first, using "不" (no) to point out A is wrong, then make a new statement by noting that "这　是　书" (this is (a) book). One more example:

• 他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(He's not going to the party tonight, is he?)
  • 不，他　肯定　要 来。(Yes, he's defintely coming.)
  • 是 啊，他　很　忙　呢！(No, he's so busy!)

[edytuj] 的

Character "的" indicates that the previous word has possession of the next one. In English it functions like 's or like the word of but with the position of possessor and possessee switched. For example:

1. 史密斯　的　书 <-> Smith's book
2. 王明　的　钢笔 <-> Wang Ming's pen
3. 约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: friend) <-> John's friend or a friend of John's

[edytuj] Dodatkowe słownictwo

笔记本 (bǐjìběn) 铅笔 (qiānbǐ) 英国人 (Yīngguórén) 法国人 (Fǎguórén) 报纸 (bàozhǐ) 老师 (lǎoshī) 作家 (zuòjiā)

rzeczownik notepad rzeczownik ołówek rzeczownik anglik / brytyjczyk rzeczownik francuz rzeczownik gazeta rzeczownik nauczyciel rzeczownik pisarz

[edytuj] Ćwiczenia

1. Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamiane podkreślonego słowa:
   1. 史密斯　是　美国人。
      • 英国人
      • 法国人
   2. 这　不是　杂志。
      • 书
      • 笔记本*
      • 铅笔
2. Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie.
   • Przykład:
   • 史密斯　是　法国人　吗？
     • 是，史密斯　是　法国人。
     • 不，史密斯　不是　法国人。
   1. 那　是　杂志　吗？
      • 钢笔
      • 铅笔
      • 报纸*
   2. 王明　是　学生　吗？
      • 律师
      • 老师*
      • 作家*
3. Przetłumacz następujące zdania na chiński.
   1. Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest chińczykiem. Wang Ming nie jest amerykaninem.
   2. Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest amerykaninem. Smith nie jest francuzem.
   3. To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga.

[edytuj] Further reading

Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.

你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的¹ 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。

1."我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.

Pytania:

1. Kto to jest "ja"?
2. Co robi Smith?
3. Kim jest Ana?
4. Co robi Ana?

[edytuj] Pożyteczne zwroty

Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku? 你好！(nǐhǎo): Hello! 嗨！(hài): Hi! 你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd, ale nei znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w inej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") 再见。(zàijiàn): Do widzenia. 拜拜。(bāibāi): nara! (anglieskie bye bye) 回头见。(huítóu jiàn): Na razie.

[edytuj] Tłumaczenie

Znak chiński	Tłumaczenie znaków	Tłumaczenie
Text 1 王明：这　是　什么？ 李红：这　是　书。 王明：那　是　什么？ 李红：那　是　钢笔。 王明：那　是　杂志　吗？ 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。	Dialog 1 Wang Ming: To jest co? Li Hong: To jest książka. Wang Ming: Tamto jest co? Li Hong: Tamto jest długopis. Wang Ming: Tamto jest czasopismo (final interrogative particle)? Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.	Dialog 1 Wang Ming: Co to jest? Li Hong: To jest ksiązka. Wang Ming: Co to tam jest? Li Hong: Tam jest długopis. Wang Ming: Czy to tam to czasopismo? Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.
Tekst 2 王明　是　中国人。 王明　是　学生。 史密斯　是　美国人。 史密斯　是　王明　的　朋友。 史密斯　是　律师。	Text 2 Wang Ming jest chińczykiem. Wang Ming jest studentem. Smith jest amerykaninem. Smith jest Wang Minga przyjacielem. Smith jest prawnikiem.	Text 2 Wang Ming jest chińczykiem. Wang Ming jest studentem. Smith jest amerykaninem. Smith jest przyjacielem Wang Minga. Smith jest prawnikiem.