Fizyka dla liceum/Równia pozioma, pochyła, bloczki
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
[edytuj] Dynamika ciała na podłożu z uwzględnieniem grawitacji
[edytuj] Równia pochyła
Równię pochyłą otrzymamy, gdy nachylimy płaską powierzchnię (np. deskę) do poziomu pod pewnym kątem. Wtedy siła ciężkości rozkłada się na dwie składowe - prostopadłą do równi siłę nacisku i równoległą siłę zsuwającą.
[edytuj] Rozkład sił na równi pochyłej
Siła ciężkości
rozkłada się na dwie siły składowe:
- równoległą do powierzchni równi siłę zsuwającą równą sile ciężkości pomnożonej przez sinus kąta nachylenia:
, ostatecznie
;
- prostopadłą do powierzchni równi siłę nacisku, którą otrzymujemy mnożąc siłę ciężkości przez cosinus katą nachylenia:
.
Prócz tego mamy:
- siłę reakcji podłoża (patrz III zasada dynamiki Newtona) N;
- siłę tarcia (jak pamiętamy jest to siła nacisku pomnożona przez współczynnik tarcia):
i ostatecznie
.
Przyspieszenie na równi pochyłej
Ponieważ ciało na równi porusza się ruchem jednostajnie przyspieszonym, siły powodujące ruch (siła zsuwająca) równe są siłom hamującym (siła tarcia) i sile bezwładności. Zapisujemy to tak:
. Dalej
, a po przekształceniach otrzymujemy wzór na przyspieszenie:
.
W powyższych:
- α - kąt nachylenia równi do poziomu
- T - siła tarcia
- Fb - siła bezwładności
- g - średnie przyspieszenie grawitacyjne Ziemi
- m - masa ciała
- μ - współczynnik tarcia