Fizyka dla liceum/Równia pozioma, pochyła, bloczki

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

[edytuj] Dynamika ciała na podłożu z uwzględnieniem grawitacji

Do zrobienia Do zrobienia:
  • siły na równi poziomej; ruch pod wpływem sił pod różnymi kątami do poziomu - jednostajny, przyspieszony, opóźniony - to wszystko raczej z tarciem (w końcu zawsze za μ można podstawić zero)
  • siły i ruch pod wpływem tych sił przyłożonymi pod różnymi kątami na równi pochyłej (też z tarciem), ewentualnie ruch całej równi (jednostajny, przyspieszony i opóźniony)
  • bloczki i siły na nich
  • kombinacje powyższych (ale to raczej w zadaniach)

[edytuj] Równia pochyła

Rozkład sił na równi z uwzględnieniem siły tarcia

Równię pochyłą otrzymamy, gdy nachylimy płaską powierzchnię (np. deskę) do poziomu pod pewnym kątem. Wtedy siła ciężkości rozkłada się na dwie składowe - prostopadłą do równi siłę nacisku i równoległą siłę zsuwającą.

[edytuj] Rozkład sił na równi pochyłej

Siła ciężkości P\,=mg rozkłada się na dwie siły składowe:

  • równoległą do powierzchni równi siłę zsuwającą równą sile ciężkości pomnożonej przez sinus kąta nachylenia: F_{1}\,=P\sin\alpha, ostatecznie
F_{1}\,=mg\sin\alpha;
  • prostopadłą do powierzchni równi siłę nacisku, którą otrzymujemy mnożąc siłę ciężkości przez cosinus katą nachylenia:
F_{2}\,=mg\cos\alpha.

Prócz tego mamy:

  • siłę reakcji podłoża (patrz III zasada dynamiki Newtona) N;
  • siłę tarcia (jak pamiętamy jest to siła nacisku pomnożona przez współczynnik tarcia): T\,=F_{2}\mu i ostatecznie
T\,=mg\mu\cos\alpha.

Przyspieszenie na równi pochyłej

Ponieważ ciało na równi porusza się ruchem jednostajnie przyspieszonym, siły powodujące ruch (siła zsuwająca) równe są siłom hamującym (siła tarcia) i sile bezwładności. Zapisujemy to tak: F_{1}\,=T+F_{b}. Dalej mg\sin\alpha\,=mg\mu\cos\alpha+ma, a po przekształceniach otrzymujemy wzór na przyspieszenie:

a\,=g(\sin\alpha-\mu\cos\alpha).

W powyższych:

α - kąt nachylenia równi do poziomu
T - siła tarcia
Fb - siła bezwładności
g - średnie przyspieszenie grawitacyjne Ziemi
m - masa ciała
μ - współczynnik tarcia