Gramatyka języka esperanto/Korelativo
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
| « | Gramatyka języka esperanto Korelativo - Korelatywy |
» |
| Numeralo - Liczebnik | Mowa zależna |
[edytuj] Korelatywy
W zasadzie korelatywy nie są osobną częścią mowy (wszystkie są zaimkami), mimo to tworzą pewną grupę słów powiązanych ze sobą.
| Pytania KI- | Wskazania TI- | Nieokreślenia I- | Grupy ĈI- | Zaprzeczenia NENI- | |
| Osoby -U* | KIU - kto? | TIU - tamten | IU - ktoś | ĈIU - wszyscy | NENIU - nikt |
| Przedmiotu -O* | KIO - co? | TIO - tamto | IO - coś | ĈIO - wszystko | NENIO - nic, żaden przedmiot |
| Miejsca -E | KIE - gdzie? | TIE - tam | IE - gdzieś | ĈIE - wszędzie | NENIE - nigdzie |
| Kierunku -EN | KIEN - dokąd? | TIEN - w tamtą strone / tam | IEN - dokądś | ĈIEN - w każdą stronę | NENIEN - w żadną stronę |
| Czasu -AM | KIAM - kiedy? | TIAM - wtedy | IAM - kiedyś | ĈIAM - zawsze | NENIAM - nigdy |
| Sposobu -EL | KIEL - jak? | TIEL - tak (w ten sposób) | IEL - jakoś | ĈIEL - w/na każdy sposób | NENIEL - ni jak, w/na żaden sposób |
| Ilości -OM | KIOM - ile? | TIOM - tyle | IOM - ileś | ĈIOM - wszystko | NENIOM - nic |
| Przyczyny -AL | KIAL - dlaczego? | TIAL - dlatego | IAL - z jakiegoś powodu (dlaczegoś) | ĈIAL - z każdego powodu | NENIAL - bez powodu (z żadnego powodu) |
| Posiadania -ES | KIES - czyj? | TIES - tego | IES - czyjś | ĈIES - wszystkich, każdego | NENIES - nikogo |
| Cechy -A* | KIA - jaki,a,e | TIA - taki | IA - jakiś | ĈIA - każdy | NENIA - żaden |
*odmienia się przez liczby i przypadki
Do niektórych korelatyw można dodać małe słówka modyfikujące ich znaczenie. np.:
- ĉi - partykuła wskazująca bliskość (dodawana np. do korelatyw T-)
-
- TIO - tamto, ĈI TIO - to
- TIE - tam, ĈI TIE - tu
- TIAM -
- itp.
- ajn - zastępuje przyrostek -kolwiek np:
-
- io ajn - cokolwiek
- iu ajn - ktokolwiek
- ie ajn - gdziekolwiek
- itp.