Gramatyka języka esperanto/Numeralo
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
| « | Gramatyka języka esperanto Liczebnik |
» |
| Adverbo - Przysłówek | Korelativo |
Spis treści |
[edytuj] Liczebniki
Liczebnik to część mowy wyrażająca liczebność przedmiotów.
[edytuj] Liczebniki główne
| 0 - nul | 10 - dek | |
| 1 - unu | 11 - dekunu | 10 - dek |
| 2 - du | 12 - dekdu | 20 - dudek |
| 3 - tri | 13 - dektri | 30 - tridek |
| 4 - kvar | 14 - dekkvar | 40 - kvardek |
| 5 - kvin | 15 - dekkvin | 50 - kvindek |
| 6 - ses | 16 - dekses | 60 - sesdek |
| 7 - sep | 17 - deksep | 70 - sepdek |
| 8 - ok | 18 - dekok | 80 - okdek |
| 9 - naux | 19 - deknaux | 90 - nauxdek |
100 - cent 1000 - mil
W wyrażeniach po trzy, po cztery, po pięć stosuje się liczebnik główny np.:
- mi disdonas po tri fruktoj - rozdaję po trzy owoce.
- ili prenas po mil - oni zabierają po tysiącu.
[edytuj] Liczebniki porządkowe
Liczebnik porządkowy tworzy się z głównego dodając końcówkę -a np.:
- unua - pierwszy
- dua - drugi
- centa - setny
- centa okdeka kvina - sto osiemdziesiąty piąty
- mila - tysięczny
[edytuj] Liczebniki ułamkowe
Aby wyrazić jakąś część całości do liczebnika dodajemy końcówkę -ono np.:
- 1/2 - duono
- 1/3 - triono
- 1/4 - kvarono
- 1/1000 - milono
natomiast aby wyrazić ile jest części całości to po prostu podajemy ich liczbę. np:
- 2/3 - du trionoj
- 3/4 - tri kvaronoj
- 6/7 - ses seponoj
- 7/8 - sep okonoj
[edytuj] Przysłówek od liczebników
Aby utworzyć przysłówek z liczebnika również należy dodać końcówkę -e np.:
- unue - po pierwsze
- due - po drugie
- cente okdeke kvine - po sto osiemdziesiąte piąte
albo dodać końcówkę -foje np.:
- unufoje - raz
- dufoje - dwa razy
- trifoje - trzy razy
albo końcówkę -ope np.:
- unuope - w pojedynkę
- duope - we dwoje
- triope - we trójkę
[edytuj] Rzeczowniki od liczebników
Rzeczowniki od liczebników to przede wszystkim nazwy liczb i cyfr tworzymy je dodając końcówkę -o (właściwą dla rzeczowników) np:
- unuo - jedynka
- duo - dwójka
- trio - trójka
[edytuj] Przymiotniki od liczebników
Do liczebnika dodając końcówkę -obla tworzymy przymiotnik o znaczeniu krotności np.:
- unuobla - pojedynczy
- duobla - podwójny
- triobla - potrójny