Gramatyka języka esperanto/Verbo

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

« Gramatyka języka esperanto
Verbo - Czasownik
»
Pronomo - Zaimek Czas teraźniejszy


Spis treści

[edytuj] Czasownik

Czasowniki w języku Esperanto kończą się na literę -i (jest to forma bezokolicznikowa) np.:

  • esti - być
  • scii - wiedzieć, znać
  • havi - mieć
  • voli - chcieć
  • konstrui - budować

[edytuj] Czasy

W esperanto występują trzy czasy przez które odmienia się czasownik:

  1. teraźniejszy (ma końcówkę -as)
  2. przyszły (ma końcówkę -os)
  3. przeszły (ma końcówkę -is)

[edytuj] Czasowniki modalne

czasownik po czasowniku modalnym występuje w bezokoliczniku, czyli:

  • chcę budować - mi volas konstrui
  • mogę zrobić - mi povas fari
  • muszę zamknąć - mi devas fermi
  • idę aby budować - mi iras por konstrui

[edytuj] Tryby

  • tryb rozkazujący (końcówka -u )
  • tryb przypuszczający(końcówka -us )

[edytuj] Strony

  • strona czynna - normalna odmiana czasownika
  • strona bierna - poprzez imiesłów bierny
  • strona zwrotna - do czasownika dodawana jest odpowiedni zaimek np.:
    mi lavas min - myję się - (dosłownie "ja myję mnie")
    vi lavas vin
    li lavas sin - on myje się
    sxi lavas sin
    gxi lavas sin
    ni lavas nin
    ili lavas sin

[edytuj] Imiesłowy

  • imiesłów czynny
  • czasu teraźniejszego (końcówka -anta )
  • czasu przyszłego (końcówka -onta )
  • czasu przeszłego (końcówka -inta)
  • imiesłów bierny (tworzony z odpowiednią formą czasownika esti)
  • czasu teraźniejszego (końcówka -ata )
  • czasu przyszłego (końcówka -ota )
  • czasu przeszłego (końcówka -ita )

Imiesłowy mogą mieć formę przymiotnika -a (jak powyżej), rzeczownika -o lub przysłówka -e np.: leganta - czytający, leganto - czytający (prelegent)