Historia Litwy/Od Indoeuropejczyków do Bałtów

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.


Spis treści

[edytuj] Prapoczątki

Pewne jest, iż wszystkie ludy świata pochodzą od wspólnego przodka. Zagłębiając się w prapoczątki ludzkości dojść można byłoby do czasów plioceńskich, a być może i jeszcze dalszych, kiedy ówcześni przodkowie ludzi ukrywali się przed drapieżnikami Afryki i przemieszczali się po gałęziach drzew. Początki ludów Bałtosłowiańskich, którym poświęcony jest niniejszy dział są jednak dużo bliższe współczesnym czasom. Aby dowiedzieć się jednak skąd owi Bałtosłowianie przybyli należy przedstawić historię zasiedlenia Europy przez Praindoeuropejczyków.

[edytuj] Wspólnota Indoeuropejska

Lud Praindoeuropejski żył na nieznanych terenach Eurazji. Dominującą teorią jest, że społeczność ta zamieszkiwała stepowe tereny na północ od gór Kaukaz, pomiędzy Karpatami, Kaukazem, Morzem Kaspijskim i Czarnym. Pozostałe teorie mówią o pochodzeniu Indoeuropejczyków z nad środkowego Dunaju z terenów dzisiejszej lub z Azji Mniejszej[1]. Prawdopodobnie wspólnota ta istniała około 5000 tys. lat p.n.e. Niektórzy historycy utożsamiają Praindoeuropejczyków z kulturą kurhanową, która istniała na terenach między Karpatami, Kaukazem, Morzem Kaspijskim i Czarnym od pięciu do trzech tys. lat p.n.e.
Praindoeuropejczycy byli prostymi ludźmi, zajmującymi się rolą oraz zbieractwem. Być może polowali też na zwierzynę łowną lub zakładali barcie.

[edytuj] Rozpad wspólnoty

W nieznanym okresie czasu wspólnota indoeuropejska rozdzieliła się. Jako pierwsi powędrowali na wschód Tocharowie. Osiedlili się oni na stepach wschodniej Mongolii. Nastąpiło to około 2000 tys. lat p.n.e. Od tamtego czasu wiele innych ludów, opuściło swe siedziby i powędrowało na południe oraz zachód. Wśród nich znaleźli się Germanowie oraz Bałtosłowianie. Spokrewnione blisko ludy osiedliły się w środkowej i północnej Europie. Wspólnota Bałtosłowiańska powstała prawdopodobnie na terenach między Odrą, Niemnem a Karpatami między drugim a pierwszym tysiącleciem p.n.e.

[edytuj] Bałtosłowianie

[edytuj] Tereny zasiedlane przez Bałtosłowian

Bałtosłowianie osiedlili się prawdopodobnie na terenie Polski, Białorusi lub północnej Ukrainy. Najpewniej jednak zamieszkiwali tereny między Odrą, Niemnem a Karpatami. Być może żyli także na bagnistych, polodowcowych obszarach późniejszych Prusów i krajów bałtyckich. Jeżeli prawdziwa jest teoria, iż późniejsi Słowianie osiedlili się na ziemiach polskich w V lub VI w. n.e. wspólnota Bałtosłowiańska musiała istnieć na zupełnie innych terenach. Być może tereny tego ludu rozciągały się na północ od Kaukazu.

[edytuj] Społeczność bałtosłowiańska

Ze sposobu życia pierwszych Bałtów i Słowian wywnioskować można, że ich przodkowie - Bałtosłowianie żyli w małych grupach - plemionach lub opolach, na które składało się kilka spokrewnionych ze sobą rodów. Zarządcą takiego plemienia był naczelnik, być może nazywany kunigasem[2]. Ważną funkcję w plemieniu sprawowali także kmiecie - wolni chłopi. To z ich pomocą knaź (naczelnik) sprawował władzę. Nie jest wiadome jakich bożków wyznawali ci ludzie. Być może podobnie jak Bałtowie otaczali kultem święte drzewa, kamienie, rzeki itp. Możliwe jest też, że czcili duchy przodków lub bożków, którzy z biegiem lat stali się bóstwami słowiańskimi.

[edytuj] Podział wspólnoty

Około 1 tys. lat p.n.e. nastąpił przełom wśród plemion bałtosłowiańskich. Rozdzieliły się one na dwie grupy. Słowianie osiedlili się na terenach wschodniej Ukrainy. Bałtowie zaś żyli nad Dnieprem oraz w Prusach i w krajach nadbałtyckich. Z biegiem lat Słowianie osiągną o wiele wyższy stopień cywilizacyjny i kulturowy od ich krewnych. Podręcznik ten jednak będzie opowiadał o potomkach Bałtów - Litwinach.

Przypisy


  1. Azja Mniejsza - półwysep na pograniczu Azji i Europy, na którego terenie leży obecnie Turcja
  2. Kunigas - naczelnik plemienny, zarządca grodu, możny lub naczelnik wojów w dawnej Litwie i innych plemionach Bałtów