Historia Polski/Polska Andegawenów
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Spis treści |
[edytuj] Umowa dynastyczna Kazimierza Wielkiego
[edytuj] Panowanie Ludwika Andegaweńskiego (Węgierskiego, Wielkiego)
Po śmierci Kazimierza Wielkiego władzę w Polsce objął król Węgier Ludwik Wielki, zwany w Polsce Węgierskim. W chwili objęcia tronu (1370) był już 28 lat władcą Węgier (objął tron po śmierci ojca - Karola Roberta). W 1353 poślubił córkę bana Bośni Stefana i księżniczki inowrocławskiej Elżbiety Elżbietę. Małżeństwo przez 12 lat było bezpotomne. W 1365 urodziła się Maria, która żyła zaledwie rok. Potem przez kolejne 5 lat królowa nie wydawała potomstwa. Dopiero od 1370 regularnie rodziła, niestety tylko córki: w 1370 Katarzynę (zm. 1378), w 1371 Marię (zm. 1395) i Jadwigę późniejszego króla Polski. Ludwik jako król Polski rzadko pojawiał się w Polsce, a faktyczną władzę sprawowała jego matka Elżbieta.
| Czy wiesz, że... ?
Pierwsza żona Ludwika (poślubiona w 1345) Małgorzata (1335 - 1349) zmarła w 1349 w wyniku komplikacji poporodowych, po wydaniu na świat martwego dziecka. |
[edytuj] Przywilej Koszycki
Przywilej koszycki nadał 17 września 1374 roku polskiej szlachcie król Ludwik Węgierski w Koszycach w zamian za uznanie przez szlachtę praw do korony polskiej jednej ze swych córek (w dokumencie nie wymieniono której, chodziło jednak o najstarszą córkę Ludwika, Katarzynę, która zmarła kilka lat później).
Szlachta uzyskała następujące przywileje:
zwolnienie z poradlnego z wyjątkiem 2 groszy z łanu, zwolnienie od obowiązku budowy i naprawy zamków (z wyłączeniem sytuacji, gdy odbudowy wymagałyby umocnienia pograniczne, zagrożone wojną, lub gdy na budowę nowego zamku wyraziłaby zgodę cała szlachta), urzędy tylko dla Polaków, za służbę wojskową poza granicami kraju szlachta otrzymywała żołd (w przypadku dostania się szlachty do niewoli w czasie wyprawy zagranicznej, król refundował koszty wykupu szlachty z niewoli), zwolnienie szlachty z obowiązku utrzymywania dworu królewskiego w czasie jego podróży po kraju, zwolnienie z budowy miast i mostów Pakt koszycki był przywilejem generalnym, czyli rozciągał się na cały kraj i odnosił się tylko do szlachty (nie obejmował chłopów, mieszczan oraz duchowieństwa, które później otrzymało od Ludwika osobne przywileje).
