Historia dla gimnazjum/Akadowie

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Akadowie to lud semicki przybyły z Półwyspu Arabskiego, który osiedlił się na terenach południowej Mezopotamii w połowie III tysiąclecia p.n.e. Obszar ten leżał nad Eufratem i był nazywany Sumerem. Pierwszemu któremu udało się zjednoczyć pojedyncze i rozproszone miasta: Sumeru, północnej Mezopotamii, Syrii i Azji Mniejszej, był Akadyjczyk Sargon I Wielki. Stolicą nowo powstałego państwa był Akad, od którego pochodzi nazwa całego królestwa.

Stołeczna pozycja Akadu, w czasach panowania dynastii akadyjskiej, czyniła je jednym z najważniejszych i najbogatszych ówczesnych miast Mezopotamii. Źródłem bogactwa były nie tylko łupy wojenne z licznych kampanii wojennych władców tejże dynastii, ale także bardzo mocna pozycja, jako ośrodka handlowego. Potężny port rzeczny na Eufracie był oknem na świat handlu w kierunku wschodnim.

[edytuj] Starożytne imperium

Terytorium imperium rozciągało się daleko poza granice miasta-państwa, obejmowało całą Mezopotamię oraz tereny do niej przyległe. Założone przez Sargona dynastia akadyjska panowała na tym obszarze przez prawie 150 lat od ok. 2340 r. p.n.e. do ok. 2200 r. p.n.e. Po śmierci Sargona miasto zaczęło stopniowo się rozpadać i dopiero wnuk Naramsin zjednoczył państwo akadyjskie. O dokonaniach tego władcy wiemy z zachowanej do naszych czasów steli upamiętniającej jego zwycięstwo nad plemionami górskimi. Swe militarne sukcesy armia akadyjska zawdzięczała nowej taktyce, dostosowanej do warunków pustynnych. Zastąpiono używane do tej pory ciężkie zbrojenie wojsk sumeryjskich - długie włócznie i potężne tarcze - lekkimi łukami i oszczepami. Zagrożeniem dla Akadu stały się coraz liczniej przybywające na teren Mezopotamii plemiona koczownicze z gór Zagros, przede wszystkim Gutejowie, którzy około 2200 r. p.n.e. podbili królestwo, nieszcząc wiele miast, m. in. stolicę i doprowadzając do rozpadu imperium.

[edytuj] Żywi ludzie czy legendy?

W życiorysach władców akadyjskich fakty historyczne przeplatają się z legendami. Sargon ! przez długi czas uznawany był przez uczonych za postać legendarną i kolejne odkrycia archeologiczne potwierdziły jego istnienie. W podaniach zachowała się opowieść o jego cudownych narodzinach i wychowaniu. Kiedy był niemowlęciem, matka włożyła go do wiklinowego koszyka i powierzyła nurtom rzeki. Odnalazł go i wychował ogrodnik. Gdy dorósł pokochała go bogini płodności - Isztar i uczyniła władcą Akadu. Z wnukiem Sargona, króla Naramsinem związana jest również legenda. Król, wbrew przepowiedniom wyroczni rozpoczął walkę z najeżdżającymi Akad wojskami duchów. Przez 3 lata Akadyjczycy ponosili klęski w bitwach, aż w końcu udało się bogu Ea, władcy mórz i oceanów, wyjechać przebaczenie bogów dla Naramsina, tak by mógł pokonać wrogów.

[edytuj] Królowie akadyjscy

Królowie imperium akadyjskiego:

• Sargon Wielki 2334-2279 p.n.e.
• Rimusz 2278-2270 p.n.e.
• Manisztusu 2269-2255 p.n.e.
• Naramsin 2254-2218 p.n.e.
• Szarkaliszarri 2217-2193 p.n.e.
• bezkrólewie 2192-2169 p.n.e.
• Shu-Turul 2168-2154 p.n.e.