Historia dla liceum/Egipt faraonów
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
 |
|
|
[edytuj] Początki cywilizacji starożytnego Egiptu
[edytuj] Władcy
Państwem kierowali dynastyczni władcy – faraonowie, którym przydawano boskie pochodzenie, uznając ich za synów boga-słońca Re (Ra). Wierzono w ich nieśmiertelność i dlatego mumifikowano ciała zmarłych władców, umieszczając je w specjalnie w tym celu budowanych grobowcach. Z biegiem lat grobowce te kształciły się w monumentalne, kamienne piramidy (w okresie Starego i Średniego Państwa), by następnie w czasach Nowego Państwa przekształcić się w podziemne kompleksy grobowe.
Zwykli ludzie nie byli godni, aby wymawiać imię swego władcy dlatego mówili o nim faraon, co oznaczało wielki dom, czyli królewski pałac.
Ciekawostką jest że po zjednoczeniu Górnego i Dolnego Egiptu w 3100r. p.n.e. faraon nosił podwójną koronę symbolizującą władzę nad dwoma państwami.
Życie w Egipcie mogło się rozwijać tylko nad Nilem, który co roku regularnie wylewał, nanosząc na wyschniętą ziemię żyzny muł. Właśnie wokół delty i doliny dolnego Nilu skupiało się życie starożytnych Egipcjan.
[edytuj] System irygacyjny
Był to system, który miał za zadanie kontrolowanie wylewów Nilu. Przy pomocy kanałów i śluz doprowadzano wodę do basenów zalewowych, które otoczone były wysokimi groblami ziemnymi i krawędziami pustyni. Starano się przy tym maksymalnie zwiększyć obszar zalewowy doprowadzając wodę tam gdzie nie doszedłby naturalny wylew lub gdzie uprawiano rośliny wymagające dużo wilgoci. Baseny napełniano wodą do wysokości 1,5 metra i przetrzymywano około 40 dni. Następnie otwierano śluzy i wpuszczano resztki wody, które oprócz nawadniania pół uprawnych nanosiły żyzny muł rzeczny oraz zabierały nadmiar szkodliwych soli mineralnych. Po spłynięciu wód i osuszeniu gruntu ziemię dzielono między chłopów. Część ziemi otrzymywali władca i świątynie. Dzięki urodzajnej glebie i ujarzmieniu wód Nilu Egipcjanie uzyskiwali ponad 20-krotnie większe plony zbóż - głównie pszenicy i jęczmienia. Dobrze funkcjonujący system irygacyjny zapewniał wyżywienie całej ludności Egiptu, a także uzyskanie nadwyżki żywności, którą można było wymienić na cenne surowce. System odegrał także ważną rolę w procesie powstanie państwa egipskiego.
[edytuj] Zaplecze surowcowe
Skalne brzegi doliny Nilu dostarczały rozmaitych rodzajów kamienia, od twardego marmuru do łatwiejszych w obróbce piaskowców i wapieni. Na pustyni na wschód od Nilu oraz w Nubii wydobywano złoto, a na półwyspie Synaj miedź. Brakowało rud ważnych metali, głównie cyny i żelaza oraz drewna nadającego się do budowy statków. I łodzi podwodnych.
[edytuj] Pismo starożytnych Egipcjan
Pismo egipskie pojawiło sie tuż po powstaniu państwa egipskiego, które miało miejsce w roku 3100 p.n.e. w wyniku połączenia dwóch istniejących wcześniej królestw Górnego i Dolnego Egiptu. Początkowo pismo egipskie było pismem piktograficznym (obrazkowym). Później pojawiły się ideogramy. Były to znaki umożliwiające zapis m.in. czynności, imion własnych, stanów ducha. Pismo egipskie z czasem przekształciło się w pismo analityczne, w którym obok ideogramów pojawiły się znaki o wartości fonetycznej. Były to m.in. znaki dla sylab i spółgłosek.
[edytuj] Architektura starożytnego Egiptu
Najstarsze zachowane szczątki osad i cmentarzyska pochodzą z okresu predynastycznego, czyli z czwartego tysiąclecia p.n.e. Domy Egipcjan wznoszone w tym czasie to szałasy z trzciny i papirusu, później z rzecznego mułu na szkielecie z drewna. Informacji o życiu codziennym dostarczają odnalezione w grobach naczynia, ozdoby, narzędzia pokryte malowidłami i płaskorzeźbami. Za najcenniejsze uważane są odnalezione palety do rozcierania barwników. Ceramika odkryta w grobach wykonana z rzecznego syltu (muł nilowy) była wypalona na kolor czerwony lub czarny.
Najstarsze grobowce władców, nazywane mastabami, miały przekrój trapezu, a ich prostokątna podstawa była usytuowana dłuższą osią na kierunku północ-południe. W części podziemnej znajdowały się komory. Mastaby wznoszone były z suszonej cegły, a powierzchnię zabezpieczano cienką warstwą wapna.
Rozwój architektury starożytnego Egiptu obejmuje okres od czwartego tysiąclecia p.n.e. do IV wieku naszej ery. Całą tę epokę cechowała jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Sztuka pomagała w utrzymaniu i utrwalaniu ustalonego porządku społecznego.
[edytuj] Wierzenia starożytnych Egipcjan
Dużą rolę w życiu Egipcjan odgrywały wierzenia religijne. Egipcjanie wierzyli w wielu bogów (politeizm). Czczono głównie siły przyrody. Szczególnym kultem otaczano Nil i słońce. Licznym bóstwom przydawano postacie ludzkie z głowami zwierzęcymi (Horus z głową sokoła, Chnum z głową barana). Wierzono, że bóstwa przebywać mogą w ciele świętych zwierząt, za jakie uważano czarnego byka, zwanego Apisem, a także m.in. krokodyle, ibisy, jastrzębie i koty. Ku czci bogów wznoszono gigantyczne kamienne świątynie, którymi opiekowali się kapłani, gromadzący w nich wielkie bogactwa. Kapłani, obok faraonów, stanowili również istotny czynnik w sprawowaniu władzy, a nierzadko to właśnie oni tak naprawdę rządzili w kraju. Posiadłszy wiedzę o zjawiskach przyrody, wprowadzili podział roku na 12 miesięcy i 365 dni (tzw. kalendarz egipski), potrafili przewidzieć zaćmienie słońca i wylewy Nilu, kierowali pracami nawadniającymi i budowlanymi.
[edytuj] Bogowie Egiptu
[edytuj] Dorobek kulturalny
Odnalezione groby mieszkańców osad najczęściej miały owalny kształt, ściany i stropy wzmocnione drewnem i matami.
