Historia dla liceum/Polska za panowania pierwszych Piastów
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Spis treści |
[edytuj] Państwo Mieszka I
Integracji państwa nie sprzyjały odmienne kulty religijne plemion, brakowało także wykwalifikowany urzędników. Z tych powodów Mieszko w 966 zdecydował się przyjąć chrzest od Czechów, poślubiając jednocześnie Dobrawę - księżniczkę czeską. Dodatkowo chrzest wzmocnił pozycję międzynarodową Polski. Dwa lata później przybył do Polski biskup Jordan, obejmując biskupstwo misyjne w Poznaniu. Mimo dobrych stosunków z cesarzem (Mieszko wspomagał cesarstwo zbrojnie w walce z Wieletami i płacił daninę z niektórych swych terytoriów) margrabia Hodo najechał ziemie polskie w 972, jednak najazd został powstrzymany pod Cedynią. W w 981 roku Włodzimierz Wielki przyłączył do Rusi polskie Grody Czerwieńskie. Sojusz z Czechami dobiegł końca wraz ze śmiercią Dobrawy. Mieszko przyłączył na powrót Śląsk, a następnie Małopolskę. Książe utrzymywał dobre stosunki z papieżem. Świadczy o tym dokument Dagome Iudex, w którym mieszko oddaj swój kraj pod opiekę Rzymu.
[edytuj] Czasy Bolesława Chrobrego
Bolesław Chrobry był jedynym synem Mieszka i Dobrawy. W 992 wstąpił na tron, a swoje panowanie rozpoczął od wygnania Ody z jej synami, którzy domagali się wydzielenia dzielnic.
W planach Bolesława znajdowała się aneksja pruskich plemion do Polski. Dlatego też wysłał misję świętego Wojciecha (czecha z rodu Sławkowiców, uciekiniera z Czech). Misja nie powiodła się, a ciało Wojciecha wykupiono i przywieziono do Polski. W 1000 roku w pielgrzymkę do grobu męczennika udał się sam Otton III. Był to tylko pretekst, bowiem Otton chciał pozyskać Bolesława dla sprawy odnowy Cesarstwa Rzymskiego. Nowe cesarstwo miało się składać z czterech części Germanii, Italii, Galii i Sklawini, czyli Słowiańszczyzny Zachodniej. Skutkiem zjazdu w gnieźnie był ustawnowienie niezależnej hierarchi kościelnej w Polsce, powstało arcybiskupstwo w Gnieźnie z biskupem Radzimem - Gaudentym (bratem Wojciecha) i trzy biskupstwa: Kraków, Kołobrzeg i Wrocław. Cesarz Otton III zmarł dwa lata później.
Następca Ottona III nie był już tak przychylny Polsce. Rozumiejąc zagrozenie ze strony Henryka II Bolesław niespodziewanie zajął Milsko i Łużyce w 1002 i Czechy w 1003. Wojna, która odbyła się w latach 1003-1018 toczyła się ze zmiennym szczęściem i zakończono została przez kompromisowy pokój w Budziszynie. Na początku Bolesław utracił Czechy i musiał bronić Wielkopolski. Następna część wojny, toczona w latach 1007-1013 Polacy dotarli do Magdeburga. Do końca wojny nie było rozstrzygnięcia i zakończono ją kompromisem. Polska otrzymała Milsko i Łużyce, a Niemcy Czechy. Ponadto Henryk II miał wesprzeć w tym samym roku zbrojnie Chrobrego w wyprawie kijowskiej. Polska w tej wyprawie pokonała Jarosława Mądrego, Chrobry osadził na stronie szwagra Świętopełka, zdobył liczne łupy, a w drodze powrotnej do kraju przyłączył Grody Czerwieńskie. Dopóki żył cesarz Henryk Bolesław Chrobry nie miał cienia szansy na koronę królewską. Dopiero po jego śmierci w 1024 roku zdecydował się starać o nią. Starania okazały się sukcesem i w 1025 roku, roku jego śmierci, otrzymał upragnioną koronę.
[edytuj] Organizacja państwa za pierwszych piastów
Władca uważał kraj za swoją ojcowiznę. Rządy swoje opierał na drużynie. Z drużyny wywodzili się urzędnicy dworscy. Najważniejszym urzędnikiem był palatyn - wojewoda. Dowodził wojskiem i zarządzał grodami pod nieobecność księcia, pełnił też funkcje sądownicze. Grody były ośrodkami administracji państwowej w terenie Polski. Władza tu sprawowana była przez panów grodowych, później przez kasztelanów. Grody pełniły także funkcje obronne. Powstawały tu także podgrodzia, bezpośrednio przyłączone do grodów. W podegrodzia mieszkali rzemieślnicy. Administracja ogólnie rzecz biorąc była słabo rozwinięta. Uzupełniała ją tworząca się hierarchia kościelna.
[edytuj] Kryzys państwa polskiego i odbudowa
Bolesław Chrobry swoim następcą wyznaczył Mieszka, pomijając starszego od niego Bezpryma. Nowy król panowanie rozpoczął od koronacji, a potem kontynuował sukcesy ojca. Wyprawa do Saksoni zakończyła się sukcesem (1028). Mieszko II przywiózł do kraju bardzo dużo łupów. Jednak w 1031 uderzenie sąsiadów na Polskę zatrzęsło władzą Mieszka i spowodowało utratę nabytków terytorialnych. Mieszko utracił władzę na rzecz brata Bezpryma, popieranego przez Ruś. Katastrofalne rządy Bezpryma spowodowały powrót do władzy mieszka, jednak nie udało mu się odzyskać już korony. Musiał także złożyć hołd cesarzowi. Kryzys polityczny szedł w parze ze społecznym. Chłopi wiązali przyczyny pogorszenia stanu bytowania z nową religią, dlatego też powstanie jakie wybuchło miało charakter pogański (1037 do 1039). Cały kraj był w stanie rozkładu, poszczególne dzielnice poodłączały się od całości. Stan Polski ośmielił czeskiego księcia Brzetysława do najazdu na polskie ziemie w 1039. Upadek państwa polskiego jednak nie leżał w interesie sąsiadów, którzy wsparli księcia Kazimierza w jego powrocie do kraju.
Kazimierz stopniowo odbudowywał kraj przyłączając na powrót poszczególne części, usunął z pomocą Jarosława Mądrego samowładnego Masława (zginął w walnej bitwie) w 1047 roku, zajął Śląsk. Kwestię sporu polsko-czeskiego o Śląsk rozsądził cesarz na zjeździe w Kwedlingburgu w 1054. Polacy zatrzymali prowincję, ale musieli płacić z niej trybut Czechom. W 1058 zmarł. Po śmierci nadano mu przydomek Odnowiciel.
