Historia dla liceum/Rozbicie dzielnicowe
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
[edytuj] Czasy Krzywoustego
Za czasów Władysława Hermana możemy zaobserwować osłabienie władzy, spowodowane tym, że objął tron po bracie. Na południu Herman musiał oddać Kraków Czechom, bowiem taką decyzję zatwierdził Henryk V. Od 1086 rezydował w Krakowie Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, popierany przez Węgrów. Na początku jego panowania Polska był lennikiem Czech, a Czechy lennikiem cesarza. Ta podwójna zależność była bardzo niekorzystna. Ważną postacią tego okresu był palatyn Sieciech. Zorganizował on swoje stronnictwo i walczył o centralizację władzy i o ograniczenia działań możnych. Nieudolny Herman godził się na to. Przeciwko Sieciechowi zawiązała się opozycja (także synowie Hermana). W 1097 możni wymusili decyzję o podziale państwa między dwu synów, Bolesława i Zbigniewa, co ograniczyło władzę palatyna. W 1100 Sieciech został wypędzony. Dwa lata później zmarł Herman.
Bolesław Krzywousty i wojna z Niemcami. Po śmierci Władysława Hermana Bolesław zajął grodu książęce na śląsku i w małopolsce, a Zbigniew Mazowsze. Braci poróżniła sprawa wypraw na Pomorze. W 1106 doszło do wojny. W jej wyniku Zbigniew został wasalem Kazimierza. Taki stan okazał się jednak nie trwały. Zbigniew nie wsparł działań brata na Pomorzu, na co Bolesław odpowiedział atakiem wraz z Rusinami i Węgrami na Mazowsze. Zbigniew uciekł do Niemiec. Na prośbę Zbigniewa Henryk V najechał Polskę żądając zwrotu połowy państwa dla Zbigniewa. Bolesław prowadził wojnę partyzantcką, czym zmusił wojska niemieckie do wycofania się. Zgodził się także na zapłacenie zaległego trybutu. Zbigniew wrócił do kraju, jednak został od razu pojmany i oślepiony po czym zmarł. Około 1116 Krzywousty zdobył Pomorze. W 1122 książę Warcisław złożył hołd lenny Bolesławowi z Pomorza Zachodniego. W 1124 Otton z Bambergu ustanowił misję chrystianizacyjną na Pomorzu, co zaowocowało powołaniem nowego biskupstwa w Wolinie, przeniesionego potem do Kamienia Pomorskiego.
W 1135 roku zwołano do Mersburga zjazd, który miał poprawić stosunki polsko-czeskie i polsko-węgierskie. Tam też Bolesław złożył cesarzowi hołd lenny z Pomorza Zachodniego. W tym samym czasie Biskup Innocenty II wydał bullę uznając niezależność polskiego kościoła.
[edytuj] Statut Krzywoustego
Przed śmiercią Bolesław Krzywousty uregulował sprawy dotyczące dziedziczenia. Zadaniem ustawy sukcesyjnej było utrzymanie jedności Polski. Wprowadzała ona zasadę senioratu (najstarszy posiadał władzę zwierzchnią) i podziału na dzielnice. Senior posiadał tą przewagę, że posiadał dzielnice senioralną, oprócz dziedzicznej. Seniorem został Władysław II (potem Wygnaniec), oprócz dzielnicy senioralnej otrzymał Śląsk, Bolesław Kędzierzawy otrzymał Mazowsze, Mieszko Stary Wielkopolskę, Henryk Sandomierski ziemię sandomierską. Najmłodszy syn, pogrobowiec, miał zostać duchownym.
