Informatyka od podstaw/Oprogramowanie

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Myślę że nie jest już dla Ciebie tajemnicą z jakich elementów zbudowany jest komputer PC? Jak nie to zachęcam do zapoznania się z poprzednimi rozdziałami! Każdy zapewne wie że bez oprogramowania komputer jest bezużyteczny. Poniżej poruszę najważniejsze zagadnienia związane z tematem.

Spis treści 1 Prawa autorskie 2 Licencja komercyjna 3 Gwarancja 4 Wsparcie techniczne 5 Uaktualnienia 6 Nowe wersje 7 Wolne Oprogramowanie 8 Oprogramowanie Otwartych Źródeł 9 Uzależnienie alias Niewola 10 Wolność 11 Patenty 12 Zagrożenia 13 Bezpieczeństwo

[edytuj] Prawa autorskie

W wielu środowiskach użytkowanie pirackiego oprogramowania uważa się za normalne. Niejednokrotnie użytkownik nielegalnego oprogramowania tłumaczy się tym że jest zmuszony używać pirackich kopii bo nie stać go na oryginał. Jak się kupiło nielegalny program na giełdzie i się go dalej nie odsprzedaje tylko używa, to nie jest przestępstwo. W sumie i tak się zapłaciło, tylko że mniej! Kradzież własności intelektualnej nie uważa się za przestępstwo. Jeśli nie poświęciło się setek godzin na projektowanie, testy, to nie odczuwa się straty. Jednak gdy ktoś włamie Ci się do mieszkania i ukradnie rzeczy kupione za ciężko zarobione pieniądze. Gdy rano na miejscu parkingowym nie będzie Twojego samochodu. Czy chcesz odzyskać utraconą własność? Czy chcesz aby złapano i ukarano złodzieja? Na pewno tak [...]

Poszukaj alternatywy! Wystarczy tylko że zainteresujesz się Wolnym Oprogramowaniem. Co to dla Ciebie oznacza? Proszę o cierpliwość [...]

[edytuj] Licencja komercyjna

Właściciel praw autorskich udostępnia programy na swoich zasadach. Jednym słowem zasady te nazywa się licencją. Niezależnie czy kupujesz w sklepie czy legalnie pobierasz z internetu program musisz zaakceptować licencję. Z doświadczenia wiem że prawie nikt jej nie czyta ponieważ nabywając legalnie program uzurpuje sobie prawo własności. To rozumowanie jest nieprawidłowe.

Pamiętaj! Nabywając legalnie program zostajesz tylko jego legalnym użytkownikiem.

Wróćmy do samej licencji. W moim odczuciu producentom oprogramowania wcale nie zależy na tym aby klient przed nabyciem zapoznał się z licencją (nie dotyczy Wolnego Oprogramowania i licencji na wykorzystywanie oprogramowania do celów komercyjnych). To samo tyczy się firm lub osób pośredniczących w dystrybucji tych produktów. Moje stwierdzenie wcale nie jest bezpodstawne chociaż może nie dotyczy 100/100 przypadków. Jednak zdecydowana większość komercyjnego oprogramowania rozprowadzanego w naszym kraju to dotyczy. Licencja przeważnie znajduje się w dokumentacji programu wewnątrz opakowania. Czasami na opakowaniu z programem zamieszczone są wycinki z licencji niejednokrotnie wydrukowane "tak dużą" czcionką że aby cokolwiek przeczytać należy użyć lupy! Dla czego tak się dzieje? wg mnie jest to przemyślane działanie! Przeczytanie licencji przed nabyciem może wymusić rezygnację z tego produktu. Przecież nie musisz się z nią zgadzać ponieważ właściciel praw autorskich zabrania zupełnie wszystkiego (nie dotyczy Wolnego Oprogramowania i licencji na wykorzystywanie oprogramowania do celów komercyjnych). Zastanawiasz się czego zabrania a na co zezwala licencja? Najczęściej zezwala na instalację i wczytywanie programu z oryginalnych nośników w systemie operacyjnym dla którego opracowano program. A zabrania sprzedaży, wypożyczania, wynajmowania, przekazywania, kopiowania, powielania, dzierżawy, licencjonowania, komercyjnego wykorzystywania bez stosownych zezwoleń, itp.

Pamiętaj! Legalne nabycie i użytkowanie oprogramowania oznacza zaakceptowanie licencji w całości.

[edytuj] Gwarancja

Teoretycznie dotyczy również oprogramowania. Jednak zwrot lub wymiana niepełnowartościowego produktu może przysporzyć wielu problemów. Z doświadczenia znam wiele takich przypadków w których wymiana była utrudniona lub nawet niemożliwa (nie dotyczy Wolnego Oprogramowania). Przytoczę kilka argumentów którymi mnie ";zasypywano":

• nośniki danych można przekopiować,
• na pewno oprogramowanie nie spełnia oczekiwań,
• nikt nigdy nie reklamował tego oprogramowania,
• to niemożliwe żeby taka poważna firma rozprowadzała uszkodzone oprogramowanie,
• to nie nasza wina że na tej konfiguracji sprzętowej oprogramowanie prawidłowo nie działa,
• to nie nasza wina że płyta CD/DVD pękła w czytniku,
• to nie nasza wina że program nie da się zainstalować,

Problem z wymianą oprogramowania wynika z kilku powodów:

• Treść gwarancji jest wewnątrz opakowania którego przed zakupem nie można rozpakować.
• Produkt rozprowadzany jest w sklepach nie przygotowanych do dystrybucji oprogramowania.
• Sprzedający nie zapoznał się z treścią gwarancji rozprowadzanego oprogramowania.
• Sprzedający nie poinformował kupującego o zasadach wymiany gwarancyjnej zakładając "z góry" że towar jest zawsze pełnowartościowy.
• Właściciel praw autorskich nie poczynił należytych starań aby produkt rozprowadzany był w sposób profesjonalny.
• Właściciel praw autorskich nie dba o dobro konsumenta który płacąc oczekuje pełnowartościowego oprogramowania. W przypadku stwierdzenia usterki nie zapewnia klientowi możliwości natychmiastowej wymiany w miejscu zakupu.

W większości przypadków wymiana uszkodzonego oprogramowania jest możliwa bezpośrednio u właściciela praw autorskich po kilkakrotnym kontakcie z biurem obsługi i pomocą techniczną. Z punktu widzenia dystrybutora lub producenta jest to oczywiste jednak Ty czujesz się oszukany ponieważ:

• Wydałeś(aś) pieniądze na oprogramowanie którego nie możesz używać.
• Kilkukrotny kontakt z producentem lub dystrybutorem może spowodować poniesienie dodatkowych kosztów finansowych.
• Wymiana uszkodzonego oprogramowania może wymusić zwiększenie wydatków spowodowanych nadaniem przesyłki.
• Strata czasu którego nikt nie zrekompensuje.

Aby maksymalnie zabezpieczyć się przed problemami spowodowanymi wymianą oprogramowania należy:

• Jeśli to możliwe przetestować wersję demonstracyjną która utwierdzi Cię w przekonaniu że oprogramowanie spełnia Twoje oczekiwania.
• Kupować oprogramowanie w firmach które mają doświadczenie rynkowe.
• Zapoznać się warunkami licencji i gwarancji interesującego Cię oprogramowania.
• Sprawdzić wymagania sprzętowe jakie musi spełniać Twój komputer.
• Jeśli to możliwe to sprawdź oprogramowanie w miejscu zakupu.
• Zdecydowanie odradzam zakupy w sieci hipermarketów, supermarketów lub innych placówek w których oprogramowanie zajmuje tylko minimalną część oferty.

[edytuj] Wsparcie techniczne

Może Cię zdziwi to co dalej przeczytasz? Niestety tego już nikt nie zmieni!

W większości przypadków wsparcie techniczne jest płatne. Więc przed zakupem zapoznaj się na jakich zasadach możesz uzyskać pomoc. No chyba że żadna pomoc nie będzie Ci potrzebna.

Oprogramowanie OEM jest tańsze i przeważnie nie posiada pełnej dokumentacji a czasami nawet opakowania. Pomoc techniczną powinien zapewniać sprzedający. No chyba że w licencji pisze inaczej.

Pełne wersje za wyższą cenę oferują wsparcie bezpośrednio u producenta. Jednak nie znaczy to że jakakolwiek pomoc zostanie Ci udzielona charytatywnie. Nie jest to w stu procentach regułą. Jednak by jednoznacznie to stwierdzić zapoznaj się z warunkami wsparcia technicznego.

[edytuj] Uaktualnienia

Czytając powyższe słowo możesz pomyśleć: Eeeeeee taaaaaaam [...] "Mam w nosie"; jakieś tam uaktualnienia [...]

Chwileczkę!

Może jednak przeczytasz to co mam Ci do przekazania?

Mało kto przed zakupem zastanawia się nad problemem aktualizacji. Kupując program komputerowy uważa się że jest on wolny od jakichkolwiek błędów. Jednak nie jest tak różowo jak by się wydawać mogło. Ta magiczna regułka przytaczana w licencji:

"[...] producent poczynił wszelkie starania aby oprogramowanie było wolne od błędów [...]"

Och [...] Jak dużo Ci to "mówi"? Czy faktycznie gwarantuje Ci że wszystko jest w porządku?

Nie! To nic nie znaczy! Albo inaczej. To znaczy tylko tyle że producent zrobił wszystko aby program był wolny od błędów. Jednak czy faktycznie tak było pozostaje w sferze domysłów.

Dla Ciebie najważniejsze jest na jakich zasadach rozprowadzane będą aktualizacje oprogramowania które usuną ewentualne błędy.

[edytuj] Nowe wersje

Przed zakupem zorientuj się na jakich zasadach rozprowadzane będą nowe wersje interesującego Cię oprogramowania. Zaoszczędzi Ci to rozczarowania w przypadku gdy producent nie będzie rozprowadzał aktualizacji starszego oprogramowania do najnowszych wersji. W takim przypadku aby uzyskać nowe możliwości musisz zakupić nowszą wersję programu. Możesz czuć się oszukanym(ą). Jednak niczego to nie zmieni gdy producent "z góry" założył że nie będzie ulg dla legalnych użytkowników posiadających wcześniejszą wersję programu. wg mnie nie jest to do końca uczciwe. W sumie to wydane przez Ciebie jak i innych użytkowników pieniądze stymulują producenta to kontynuowania projektu. Pod warunkiem oczywiście że program przyniesie producentowi zamierzony dochód. Jednak to Ty masz dokonać prawidłowego wyboru i nie licz na to że producent będzie dbał o twoje interesy. Zastanów się! Produkcja oprogramowania to biznes jak każdy inny. Nie licz na to że każdy producent będzie lojalny w stosunku do użytkownika i doceni fakt że to między innymi dzięki Tobie osigną zysk finansowy. Cały sukces odniesiony na rynku przypisze sobie!

Co Ci w takim razie pozostaje?

Skorzystanie z oferty takiej która będzie dla Ciebie najbardziej opłacalna! Oferty która doceni Twój wcześniejszy wybór [...]

[edytuj] Wolne Oprogramowanie

Free Software, to oprogramowanie, które jest najczęściej rozpowszechniane na licencji GNU GENERAL PUBLIC LICENSE (GNU GPL), GNU LESSER GENERAL PUBLIC LICENSE (GNU LGPL). Wolne Oprogramowanie jest swobodnie (bezpłatnie) rozpowszechniane licencja nie zabrania komercyjnego wykorzystywania, pobierania opłat np.: za pozyskanie, nośnik na którym zostało zarchiwizowane, pomoc i wsparcie techniczne, instalację i administrację, doradztwo. Jednocześnie licencja zabrania, ograniczanie swobody wykorzystywania i rozpowszechniania [...]

Ze względu na darmowy charakter Wolnego Oprogramowania (Free Software) licencja nie udziela gwarancji jakości, wsparcia technicznego, jak również przydatności. Twórcy Free Software nie ponoszą winy za jakiekolwiek szkody wynikłe podczas instalacji i używania oprogramowania [...]

[edytuj] Oprogramowanie Otwartych Źródeł

Open Source oprogramowanie, które jest najczęściej rozpowszechniane na licencji GNU GENERAL PUBLIC LICENSE (GNU GPL), GNU LESSER GENERAL PUBLIC LICENSE (GNU LGPL), Mozilla Public License 1.1 (MPL). Oprogramowanie Open Source przede wszystkim daje możliwość nieograniczonego dostępu do kodu źródłowego i każdy użytkownik może wprowadzać poprawki, zmiany i kompilować źródła. W tym miejscu podkreślić należy, że oprogramowanie (Open Source) może ale nie musi być Wolne tzn. rozpowszechniane na licencji (Free Software).

[edytuj] Uzależnienie alias Niewola

Nie wiem jak to się stało ale się stało. Tyle było i jest fantastycznych systemów operacyjnych jednak tylko jeden opanował świat. Sukces ten jest owiany tajemnicą i mnóstwem kontrowersji lub spekulacji. Obserwując rynek oprogramowania przez przeszło 20 lat tak to odbieram. Jednak dla człowieka który zaczyna przygodę z komputerem w stu procentach jest to sprzęt klasy PC i ten jeden jedyny system operacyjny. O innych możliwościach nie mówi się prawie w ogóle. Nie znam żadnej dużej firmy która promowała by coś innego poza W [...] Przez takie działania przyszły użytkownik komputera zostaje na początku uzależniony i w większości przypadków to się nie zmieni. Uzależnienie jest na tyle głębokie że dzieci i młodzież w szkole na zajęciach informatyki słyszą tylko o jednym systemie operacyjnym. To samo w instytucjach publicznych. Osobiście nigdzie nie widziałem nic poza W [...] Piętno odciśnięte w psychice przez lata zbiera syte żniwo. Żniwo z którego całe plony spływają w jedno miejsce. Do miasta R [...]

Jednak myślę że nie jest tak źle żeby nie mogło być gorzej. Więc należy cieszyć się że mimo wszystko jest alternatywa. Alternatywa, która oznacza wolność! Wolność na całe życie!

[edytuj] Wolność

Wydawać by się mogło, że Wolne Oprogramowanie i Oprogramowanie Otwartych źródeł nie jest warte zainteresowania. Jest to stwierdzenie błędne i lansowane przez osoby nie znające tematu, które nie miały "styczności" z tym oprogramowaniem lub tych dla których teoria Free Software lub Open Source stanowi zagrożenie interesów lub koliduje ze strategią firm z którymi są "związani"!!! Żadna firma na świecie nie była by w stanie zatrudnić i opłacić tysięcy ludzi, którzy rozwijają Wolne Oprogramowanie dbając jednocześnie o stabilność, jakość, funkcjonalność. Z drugiej strony wiele firm komercyjnych wspiera wolne oprogramowanie niejednokrotnie zachowując prawa autorskie do części lub całości kodu źródłowego, który jest ich własnością. Wiele firm komercyjnych używa Wolne Oprogramowanie, jednak nie wszyscy o tym informują. Oprogramowanie Free Software i Open Source w większości przypadków przewyższa jakością, stabilnością, funkcjonalnością, bezpieczeństwem, możliwościami swoich komercyjnych odpowiedników, dlatego coraz częściej jest komercyjnie wykorzystywane [...]

[edytuj] Patenty

Do zrobienia: W przygotowaniu

[edytuj] Zagrożenia

Obecnie psychologowie dostrzegają wiele zagrożeń spowodowanych nadmiernym niekontrolowanym dostępem do komputera przez dzieci i młodzież.
Nie jestem psychologiem więc nie zamierzam podważać tych opinii.
Moim zdaniem na ten temat trzeba spojrzeć indywidualnie ponieważ to co szkodzi jednej osobie niekoniecznie zaszkodzi wszystkim.
W sytuacjach ekstremalnych gdy skutek staje się faktem poszukuje się przyczyny zaistniałej sytuacji.
A jaka może być przyczyna?
Abstrahując mogę stwierdzić że największym zagrożeniem dla człowieka jest postęp technologiczny.

Przyczyna: postęp technologiczny.
Skutki: wypadki drogowe, katastrofy kolejowe, morskie, lotnicze, budowlane, porażenia prądem elektrycznym, wybuchy gazu, benzyny, dziura ozonowa, globalne ocieplenie, itp.
Może nie mam racji? No to wg Ciebie ile osób rocznie doznało by ciężkich obrażeń zderzając się ze sobą podczas marszu polną drogą?
A ilu Eskimosów rocznie zginęło by porażonych prądem elektrycznym w igloo?

Osobiście nie wyobrażam sobie życia w innym świecie. Ty również?
Korzystaj rozumnie ze zdobyczy cywilizacji ponieważ to co może się stać niekoniecznie się stać musi!
Trzeba mieć świadomość z zagrożeń jakie niesie ze sobą używanie komputera. A jakie to zagrożenia?

Gry. Nie jest tajemnicą że mogą niekorzystnie wpływać na na psychikę młodego człowieka. Przemoc i inne niedozwolone treści, identyfikowanie się z odgrywaną postacią, traktowanie bota jak człowieka to najważniejsze zagrożenia. Trzeba pamiętać że to ma być relaks, zabawa, rywalizacja, zdobywanie punktów, rozwiązywanie zagadek, zdobywanie doświadczenia w komputerowym świecie. Rozgrywki sieciowe powinny nieść chęć rywalizacji z innym człowiekiem. Każdy zdobyty frag w grach FPP lub doświadczenie w grach cRPG należy traktować jako zwykłą punktację i nic po za tym. Inne spojrzenie jest bardzo niebezpieczne i może prowadzić do nie pożądanych skutków. Oryginalne gry oznaczone są w czytelny sposób tak aby można było sprawdzić dla jakiej grupy wiekowej są przeznaczone. Kontroluj w co grają Twoje dzieci! Nie zezwalaj na granie w nielegalne gry [...]

Komputer i Internet w domu staje się standardem w naszym kraju. Ale umożliwiając swojemu dziecku korzystanie z tego medium musisz mieć świadomość z odpowiedzialności. Jak skontrolować jakie informacje pobiera Twoja pociecha?

Do zrobienia: CD w przygotowaniu

[edytuj] Bezpieczeństwo

Do zrobienia: W przygotowaniu