Japoński/Przydatne japońskie zwroty

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Skocz do: nawigacja, szukaj

Podstawowe japońskie wyrażenia, przydatne podczas pobytu w Japonii i dla osób uczących się japońskiego.

Uwagi:

  • wa jako morfem (partykuła) tematu jest pisane ha (は).
  • w zwrotach typu "jestem ...", podmiot (watashi wa) często się pomija.
Znaczenie Zapis (jeśli inny niż hiragana) Wymowa
Dzień dobry (rano, nieformalnie) お早う おはよう ohayō
Dzień dobry (rano, formalnie) お早う御座います おはようございます ohayō gozaimasu
Dobry wieczór 今晩は こんばんは konbanwa
Dobranoc お休みなさい おやすみなさい oyasumi nasai
Do widzenia さようなら さようなら sayōnara
Dziękuję 有難う ありがとう arigatō
Bardzo dziękuję ありがとうございます arigatō gozaimasu
Miło mi poznać Pana, Panią 始めまして はじめまして hajimemashite
Być です desu
Tak はい hai
Tak (odpowiedź na pytanie, coś jak angielskie "yes, it is") はいそうです hai, sō desu
Tak (nieformalnie) うん um
Nie (nieformalnie) ううん uum
Nie いいえ iie
Nie (odpowiedź na pytanie, coś jak angielskie "no, it's not") いいえ違います いいえちがいます iie, chigaimasu
Proszę (o coś) お願いします おねがいします onegai shimasu/kudasai
Proszę (oferujac coś) どうぞ dōzo
Nie ma sprawy (Odpowiedź na "dziękuję") どう致しまして どういたしまして dō itashimashite

Nazwy krajów, ich mieszkańców i języków[edytuj]

Zasada ogólna jest taka, że do nazwy kraju dodaje się jin, żeby uzyskać nazwę mieszkańca danego kraju, i go żeby uzyskać nazwę języka. Są wyjątki.

Znaczenie Zapis Wymowa
Polska ポーランド pōrando
Polak ポーランド人 pōrando-jin
Język polski ポーランド語 pōrando-go
Jestem Polakiem 私はポーランド人です watashi-wa pōrando-jin desu
Japonia 日本 nihon (にほん)
Japończyk 日本人 nihon-jin (にほんじん)
Język japoński 日本語 nihon-go (にほんご)
Język angielski 英語 ei-go (えいご)
Anglia イギリス igirisu (イギリス)

Rodzina[edytuj]

Japończycy mają dwa zestawy słów określających rodzinę - skromne i honoryfikatywne. Wynika to z systemu języka grzecznościowego (keigo). W przypadku własnej rodziny używa się słów skromnych, w przypadku cudzej - konstrukcji wyrażającej szacunek. W większości przypadków określenie członka cudzej rodziny rozpoczyna się honoryfikatywnym przedrostkiem O- oraz dodaje -san (pan/pani) po znaku. UWAGA!!: słów skromnych używa się wyłącznie, gdy opowiada się swojemu rozmówcy o członkach swojej rodziny. Np. rozmawiając z kolegą na temat swojego ojca użyjemy formy chichi. Zwracając się do własnego ojca, również wyrażamy szacunek stosując formę honoryfikatywną:

父はげんきです。 (Chichi-wa genki desu) - "mój ojciec miewa się dobrze", powiemy koledze, gdy zapyta o zdrowie rodzica.
お父さん、げんきですか。 (Otōsan, genki desu-ka?) - "Tato, jak się czujesz?", spytamy własnego ojca, zwracając się do niego z należnym szacunkiem

Wyrazy obce na dziadka i wujka oraz na babcie i ciotkę różnią się tylko długością drugiej sylaby. Może to być trudne dla Polaków, ponieważ w języku polskim długość sylaby jest stała.

Osoba Skromnie Z szacunkiem
Ojciec Chichi (父) Otō-san (お父-さん)
Matka Haha (母) Okā-san (お母-さん)
Starszy brat Ani (兄) Onii-san (お兄-さん)
Młodszy brat Otōto (弟) Otōto-san (お弟-さん)
Starsza siostra Ane-ue (姉) Onē-san (お姉-さん)
Młodsza siostra Imōto (妹) Imōto-san (妹-さん)
Dziadek Sofu (祖父) Ojii-san (お爺-さん)
Babcia Sobo (祖母) Obā-san (お婆-さん)
Mąż Shujin (主人) Goshujin-san (御主人-さん)
Żona Tsuma (妻) Oku-san (奥-さん)
Wuj Oji (叔父) Oji-san (叔父-さん)
Ciotka Oba (叔母) Oba-san (叔母-さん)
Syn Musuko (息子) Musuko-san (息子-さん)
Córka Musume (娘) Musume-san (娘-さん)
Kuzyn Itoko (いとこ) Itoko-san (いとこ-さん)

Liczby[edytuj]

Kanji Hiragana Arabska
ゼロ ぜろ 0
れい 0
いち 1
2
さん 3
し、よん 4
5
ろく 6
しち、なな 7
はち 8
きゅう、く 9
じゅう 10
十一 じゅういち 11
十二 じゅうに 12
十四 じゅうよん 14
十七 じゅうしち 17
二十 にじゅう 20
二十一 にじゅういち 21
三十 さんじゅう 30
四十 よんじゅう 40
五十 ごじゅう 50
六十 ろくじゅう 60
七十 しちじゅう 70
八十 はちじゅう 80
九十 きゅうじゅう 90
ひゃく 100
百二十一 ひゃくにじゅういち 121
二百 にひゃく 200
三百 さんびゃく 300
六百 ろっぴゃく 600
八百 はっぴゃく 800
せん 1 000
一万 いちまん 10 000
百万 ひゃくまん 1 000 000
二百万 にひゃくまん 2 000 000

Inne[edytuj]

Zobacz też podstawowe zwroty w jęz. japońskim oraz wyrażenia czasowe.

Yo! (やあ) - cześć, siema

Rei (零) - dusza, zero

Odaijini (お大事に) - uważaj na siebie, dbaj o siebie (zwrot stosowany, gdy się z kimś żegnamy)

Ja nē, Mata nē, ja mata - na razie

Mata ashita (また明日) - do jutra

Gomenasai, Gomen (ごめんなさい、 ごめん、 ごめんね)- "przepraszam" (bardzo formalne)

Sumimasen, Gomene (すみません) - "przepraszam, wybacz" (mniej formalne)

Dō itashimashite (どういたしまして) - proszę bardzo/nie ma za co

Omedetō gozaimasu (おめでとうございます) - gratulacje

Daijōbu (大丈夫) - "(czuje się) w porządku"; użyte jako pytanie "W porządku?"; czasami tworzy to samo pytanie z końcówką "ka" (か), czyli "Daijōbu desu ka?" (大丈夫ですか?) - zwrot ten jest bardziej formalny

Kora - ej/patrz np.: "Kora, Daijōbu?"- "Ej, w porządku?"

Sono - rodzaj jąkania, oznacza "a więc"

Eto - tak jak powyżej

Nante juka - jak to ująć

Baka (ばか) - głupek, debil

Kuzu - śmieć

Bakayaro (ばかやろ) - idiota (zwrot ten jest uważany w Japonii za wulgarny)

Itadakimasu - smacznego (podziękowanie bogom za posiłek)

Shōjo (少女) - dziewczyna

Shōnen (少年) - chłopak

Minna (みんな) - wszyscy

Hito (人) - człowiek

Kono Hito - ten człowiek

Chibi - mała (osoba)

Ganbare, Ganbatte - powodzenia

Ano (あの) - zwrot stosowany w celu zwrócenia komuś uwagi

Demo (でも) - ale

Moshi-moshi (もしもし) - Halo (gdy do kogoś dzwonimy)

Ara (あら) - och

Dōshite?, Nande? (どうして、 何で) - Dlaczego? Jak?

Dakara (だから) - Dlatego...

Hontō-ni? Maji? (本当に、 マジで) - Naprawdę? Serio?

Sō, desu-ne? (そ、ですね) - Naprawdę?

Hentai (変態, へんたい lub ヘンタイ)- zboczeniec lub pornografia

Kawaii (可愛い, かわいい) - uroczy, śliczny

Yaro (やろ) - obraźliwy przyrostek, dosłownie "drań"

Dare (誰) - Kto

Akai (赤い) - czerwony

Aoi (青い) - niebieski

Sora (空) - niebo, nieboskłon, pustka

Gin (銀) - srebro, srebrny

Kin (金) - złoto, złoty

Tsuki (月) - księżyc

Umeki (呻き) - jęk

Umeki (埋め木) - drewniany kij

Tsugi (次) - następny

Kage (影) - cień

Kaze (風) - wiatr

Hikari (ひかり) - światło

Yami (闇) - ciemność

Sakura (桜) - kwiat wiśni

Yagaru (やがる) - przyrostek stosowany wobec znienawidzonych przez nas osób lub do ukazania pogardy. W Japonii jest to bardzo wulgarne, więc niezalecane jest jego używanie.

Skebe/Hentai - zboczeniec