Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
[edytuj] Ùczba piątô
W tej lekcji poznasz liczebniki porządkowe po kaszubsku. Przyda ci się to do pytań o wiek oraz w sklepie, gdy będzie pytał się o cenę produktu.
|
Gôdka - Kùli lat? |
- M - Agnes, kùli lat jes të stôrô?
- A - Witro mdã dwadzesca piãc lat stôrô. A të?
- M - Jem trzë trzëdzescë lat stôri.
|
|
|
Gôdka - Kùli to kòsztô? |
- M - Wëbôczë, kùli przińdze za nen wãbórk?
- S - Piãc szescdzesąt złotich.
- M - To je kąsk wiele... A nen miészi kòl niegò, wiele kòsztô?
- S - Trzë sztërdzescë.
- M - Fejn. Wezmã nen miészi.
|
|
|
Słowôrz - Do dialogu |
|
|
kùli lat jes të stôri/stôrô?
kùli
stôri, stôrô
witro
mdã
przińdze
przińc
wãbórk
kąsk
miészi
kòsztô
|
ile masz lat, dosłownie jak stary/stara jesteś?
ile
stary, stara
jutro
będę
przyjdzie
przyjść
wiadro
trochę
mniejszy
kosztuje
|
|
[edytuj] Liczebniki
Liczebniki w języku kaszubskim niezbyt różnią się od ich innych słowiańskich odpowiedników, na przykład w języku polskim. Od 0 do 10 liczymy następująco:
nul, jeden, dwa, trzë, sztërë, piãc, szesc, sétmë, òsmë, dzewiãc, dzesãc.
Kolejne także wyglądać będą znajomo:
jednôsce, dwanôsce, trzënôsce, sztërnôsce, piãtnôsce, szesnôsce, sétmënôsce, òsmënôsce, dzewiãtnôsce, dwadzescë, trzëdzescë, sztërdzescë, piãcdzesąt, szescdzesąt, sétmëdzesąt, òsmëdzesąt, dzewiãcdzesąt.
Trochę inaczej sprawa wygląda jeżeli chodzi o liczebniki pomiędzy kolejnymi dziesiątkami. Możemy powiedzieć:
- 21 dwadzescë jeden lub jeden dwadzescë
- 35 trzëdzescë piãc lub piãc trzëdzescë
- 55 piãcdzesąt piãc lub piãc piãcdzesąt
- 78 sétmëdzesąt òsmë lub òsmë sétmëdzesąt
- 92 dzewiãcdzesąt dwa lub dwa dzewiãcdzesąt
Mimo, iż częściej spotykanym jest pierwszy system, warto znać oba.
Kolejne liczby piszemy następująco:
sto, dwasta, trzësta, sztëresta, piãcset, szescset, sétmëset, òsmëset, dzewiãcset, tësąc.
- 150 półtorasta lub sto piãcdzesąt
[edytuj] Pëtowniczi
Kùli odpowiada polskiemu ile. Tak więc jeżeli chcemy zapytać się o wiek, powiemy:
- Kùli lat jest të stôri/stôrô?
Możemy zapytać się też o cenę:
- Kùli przińdze za nen aùtôł?
- Kùli kòszta nen aùtôł?
W przypadku pytań o cenę możemy też użyć zwrotów:
- Wiele za nen aùtôł?
- Wiele przińdze za nen aùtôł?
- Wiele kòszta nen aùtôł?
[edytuj] Jem òsmënôsce lat stôri
Po polsku powiemy: mam osiemnaście lat. W języku kaszubskim konstrukcja jest odmienna, powiemy raczej jem òsmënôsce lat stôri, czyli dosłownie jestem osiemnaście lat stary. Podobna konstrukcja występuje w języku angielskim: I'm eighteen years old.
|
Czasnik - kòsztac (kòniugacëjô I) |
| |
Pòjedinczô lëczba |
Wielnô lëczba |
| 1. òs. |
jô kòsztóm |
më kòsztómë / ma kòsztóma |
| 2. òs. |
të kòsztôsz |
wa kòszta |
| 3. òs. |
òn, òna, òno kòsztô |
òni, òne kòsztują |
| |
Wë kòsztece |
|
|
Czasnik - przińc (kòniugacëjô III) |
| |
Pòjedinczô lëczba |
Wielnô lëczba |
| 1. òs. |
jô przińdã |
më przińdzemë / ma przińdzema |
| 2. òs. |
të przińdzesz |
wa przińdzeta |
| 3. òs. |
òn, òna, òno przińdze |
òni, òne przińdą |
| |
Wë przińdzece |
|
|
Jistnik - wãbórk (rodzaj męski) |
| Przëpôdk |
Pòjedinczô lëczba |
Wielnô lëczba |
| Nazéwôcz (chto? co?) |
wãbórk |
wãbórcz-i |
| Rodzôcz (kògò? czegò?) |
wãbórk-a |
wãbórk-ów |
| Dôwôcz (kòmù? czemù?) |
wãbórk-òwi |
wãbórk-óm |
| Winowôcz (kògo? co?) |
wãbórk |
wãbórcz-i |
| Narzãdzôcz (kògùm? czim?) |
wãbórk-ã, -ém |
wãbórk-ama |
| Môlnik (ò kògùm? ò czim?) |
wãbórk-ù |
wãbórk-ach |
| Wòłiwôcz (-) |
wãbórk-ù |
wãbórcz-i |
|
[edytuj] Cwiczënczi
- Przetłumacz na kaszubski
- Tomek ma 24 lata.
- Ile kosztuje ta książka?
- Po ile jest ten słownik?
- Ile masz lat?
- Ile lat ma ten budynek?
- Mam samochód.
- Przetłumacz na polski:
- Kùli przińdze za nen wãbòrk?
- Szesc sétmëdzesąt złotich.
- Kùli lat jes të stôri?
- Jem piãtnôscë lat stori.
- Przetłumacz dialogi rozpoczynające lekcje na język polski.
- Podane liczby zapisz w obu poznanych systemach liczenia:
-
- 21, 17, 35, 49, 77, 89, 98, 64, 52
- Zapisz podane liczby:
-
- 1234, 864, 1953, 209, 222, 535, 999
|
Słowôrz - do ćwiczeń |
|
|
słowôrz (m)
bùdink (m), òbéńda (f)
aùto (n), aùtoł (m)
|
|
|
Odpowiedzi do ćwiczeń
