Niemiecki/Wie heißt du
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Spis treści |
[edytuj] Wie heißt du?
|
|
[edytuj] Alfabet. Przywitania i pożegnania.
Pierwszym krokiem do nauczenia się języka niemieckiego jest alfabet. Wygląda on następująco:
| Alfabet niemiecki: a, ä, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, q, r, s, ß, t, u ,ü, v, w, x, y, z |
Od razu zwracają uwagę litery nie występujące w języku polskim, a więc: ä, ö, ß oraz ü.
- ä (a umlaut) jest przegłosem litery a, wymawia się jak polskie e (natomiast niemieckie e zwykle pośrednio między polskim e, i oraz y)
- ö (o umlaut) jest przegłosem litery o, wymawia się z językiem ułożonym jak do e i wargami zaokrąglonymi do o
- ü (u umlaut) jest przegłosem litery u, wymawia się z językiem ułożonym jak do i i wargami zaokrąglonymi do u; tak samo wymawia się w języku niemieckim y.
- ß (szarfes es lub es-cet) to podwojone s, wymawia się jak podwójne "s".
Nagrane materiały: Niemiecki alfabet oraz umlauty
Przywitania:
- Guten Morgen - Dzień dobry (przed południem)
- Guten Tag - Dzień dobry (po południu)
- Guten Abend - Dobry wieczór
- Hallo - Hej, cześć
- Grüß Gott! - dosł. Sław Boga, ~ Szczęść Boże (używane tylko na południu Niemiec i w Austrii)
Pożegania:
- Tschüs - Na razie
- Auf Wiedersehen - Do widzenia
- Gute Nacht - Dobranoc
[edytuj] Zaimek osobowy
Zaimki osobowe w języku niemieckim zasadniczo zgadzają się ze swoimi odpowiednikami w języku polskim (ich = ja, du = ty, er = on, sie = ona (lp.), es = ono, wir = my, ihr = wy). Wyjątek stanowi 3. osoba lmn., w języku niemieckim występują formy "sie" (oni i one) oraz "Sie" (forma grzecznościowa). Forma osobowa czasownika jest zawsze używana z zaimkiem osobowym, nie ma więc tzw. podmiotu domyślnego. Forma dopełniacza jest niemal niespotykana.
| Grammatik - Das Personalpronomen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Przykłady:
- Ich gehe. - Ja idę.
- Er fragt mich. - On pyta mnie.
- Ihr fragt uns. - Wy pytacie nas.
[edytuj] Czasownik. Czas teraźniejszy
Czasownik, podobnie jak w języku polskim, tak i w niemieckim są częścią mowy określającą czynność lub stan, odmienia się według osób, liczb, czasów i trybów. Czasowniki ze względu na formę można podzielić na proste oraz złożone. Wyróżnia się także czasowniki posiłkowe sein, haben oraz werden i czasowniki modalne.
Formą wyjściową przy tworzeniu czasu teraźniejszego jest bezokolicznik.
|
Grammatik - Die Konjugation des Verbs im Präsens
gehen - iść |
|||||||||||||||
|
Aby odmienić czasownik w czasie teraźniejszym, odrzucamy końcówkę bezokolicznika -en i do otrzymanego tematu czasownika dodajemy stałe końcówki według schematu.
ich -e du (-est) -st er/sie/es (-et) -t wir -en ihr (-et) -t sie/Sie -en
jeżeli temat czasownika zakończony jest na -t, -dlub grupe spółgłosek -tm, -chn, -ffn,to końcówki spółgłoskowe poszerzamy o -e. Przykłady:arbeit-en, bad-en, rechn-en, atm-en, find-en, vorbereit-en, wart-en.
Do podstawowej grupy czasowników należą czasowniki posiłkowe, tzn. takie, które wprowadzając pewną formę gramatyczną. Do tych czasowników należą: haben (mieć), sein (być) oraz werden (stawać się). Czasowniki te odmieniają się nieregularnie:
| Grammatik - Die Konjugation des Verbs "sein", "haben" und "werden" im Präsens | |||||||||||||||||||||||||||
|
U niektórych czasowników występuje zmiana samogłoski tematowej -e w 2. i 3. osobie l.poj. W tej grupie czasowników istnieją dwie możliwości wymiany: - wymiana -e na -i (helfen, nehmen,geben,sprechen) - wymiana -e na -ie (lesen,sehen) Niekiedy samogłoska tematowa czasownika otrzymuje w 2.i 3.osobie l.poj. przegłos (fahren,laufen,schlafen,waschen) w języku niemieckim występują również czasowniki modalne.Odmieniają się w liczbie pojedynczej nieregularnie-tracą przegłos a niektóre zmieniają samogłoskę tematową, 1.i 3. osoba l.poj. nie przyjmuje końcówek können-móc,umieć,potrafić/ müssen-musieć/ wollen-chcieć/ sollen-mieć obowiązek/ dürfen-móc (w znaczeniu:mieć pozwolenie)/ mögen-lubić.