Pomoc przedlekarska

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Uwaga! Uwaga!

Ten podręcznik jest niekompletny i może zawierać mylące informacje. Wykorzystywanie informacji zawartych w nim w praktyce może prowadzić do niebezpieczeństwa dla ludzkiego zdrowia i życia!

Spis treści

[edytuj] Sztuczne oddychanie usta-usta

Sztuczne oddychanie metodą usta-usta przeprowadzane jest w przypadku zatrzymania pracy serca oraz układu oddechowego. Ma na celu zapobiec śmierci biologicznej osoby poszkodowanej poprzez dostarczenie tlenu komórkom kory mózgowej i rdzenia kręgowego.

Crystal ktip.png

Przyczyny zatrzymania układu krążenia:

  • bezdech lub niedostatecznie zaopatrzenie mózgu w tlen
  • uraz mózgowo-czaszkowy
  • zawał mięśnia sercowego lub zator płucny
  • porażenie prądem elektrycznym
  • duża utrata krwi
  • uszkodzenie stymulatora serca
  • zatrucie
  • nadwrażliwość (uczulenie)
  • odruch (np. na skutek nagłego zanurzenia w zimnej wodzie)

W przypadku braku oddechu rozpoczynamy zabieg sztucznego oddychania. W tym celu odchylamy głowę poszkodowanego do tyłu celem udrożnienia jego dróg oddechowych. Następnie sprawdzamy czy oddech nie powrócił. jeśli nie. to wykonujemy wydechy powietrza w usta osoby reanimowanej. W przypadku reanimacji małych dzieci wdychamy powietrze jednocześnie do ust i nosa dziecka.

Wydechy wraz z uciskami klatki piersiowej wykonujemy ze stałą częstotliwością zależną od liczby osób reanimujących, zbliżoną do średniej cześtotliwości oddechania, czyli około 7 wydechów w ciągu jednej minuty.

Porada 2 wdechy na 30 ucisków - 1 ratownik, 2 ratowników

2 wdechy na 15 ucisków - przy ratowaniu małego dziecka (niemowlęcia), ale gdy jest dwóch ratowników medycznych (wytyczne ERC)


Czynności reanimacyjne wykonujemy do czasu:

  • przywrócenia normalnej pracy układu oddechowego i krążenia,
  • przybycia fachowej pomocy lekarskiej,
  • osiągnięcia granic możliwości fizycznych osób wykonujących reanimację.
Uwaga! Uwaga!

Śmierć biologiczna jest procesem nieodwracalnym i następuje po śmierci klinicznej. Polega na całkowitym ustaniu pracy mózgu i rdzenia kręgowego na skutek niedoboru tlenu. Może być stwierdzona TYLKO przez uprawnionego lekarza.

Charakteryzuje się:

  • znacznym oziębieniem ciała,
  • zesztywnieniem mięśni (tzw. stężenie pośmiertne),
  • blado-szarym zabarwieniem skóry,
  • dalszym rozpadom i przeobrażeniom pośmiertnym.

[edytuj] Krwotoki i zranienia

Uwaga!

Aseptyka - niedopuszczenie zarazków do rany np. poprzez stosowanie jałowego opatrunku


Uwaga!

Antyseptyka - usunięcie lub neutralizacja zarazków, które dostały się do rany lub jej okolic np. poprzez przemycie rany wodą utlenioną

[edytuj] Krwotok tętniczy

Bywa następstwem obrażeń zewnętrznych jak i wewnętrznych. Dotyczy naczyń wiodących krew tętniczą, to jest toczoną przez arterie od serca na obwód. Charakteryzuje się szybkim wypływem krwi z naczynia, pod dużym ciśnieniem, w charakterze powtarzających sie z częstotliwościa 60-100/min pulsów wywołanych skurczami serca.

  1. W pierwszym przypadku by zatrzymać krwotok należy zastosować opatrunek uciskowy w miejscu krwawienia. Należy unikać stosowania opaski uciskowej. Jedynie jeśli ucisk na ranę nie daje rezultatu mimo zastosowania kilku warst opatrunku, można (i w tym wypadku należy) założyć opaskę kilka centymetrów powyżej rany, tzn. bliżej serca w stosunku do niej. Ucisk powinien być na tyle silny, by wraz z opatrunkiem postrzymać krwotok, nie większy.
    UWAGA! Opaskę powinien zdejmować lekarz. Opaska nie powinna być założona na dłużej niż 1-2 godziny. Należy zanotować dokładną godzinę założenia i załączyć wraz z opaską. Zdejmować ucisk należy stopniowo, tak dla ochrony tkanek poniżej rany przed nagłym napływem krwi (szok, bolesne uczucie dla poszkodowanego), jak i ochrony serca przed krwią żylną napływającą do serca, zwierającą toksyny mogące zagrażać jego pracy.
  2. Obrażenia wewnętrzne z naruszeniem ciągłości tętnic przekraczają możliwości pomocy przedlekarskiej. Objawiają się one, zależnie od umiejscowienia, np:
  • wypływem krwi z uszu, gardła, nosa (złamania podstawy czaszki, krwiaki)
  • stwardnieniem i napęcznieniem jamy brzusznej (aorta brzuszna, naczynia krezkowe)
  • napęcznieniem i zsinieniem kończyny (t. ramienna, t. udowa)

W celu pomocy należy zminimalizować ruchomość poszkodowanego jednocześnie zapewniając zapas dopływu krwi do mózgu, poprzez umieszczenie głowy poniżej reszty ciała (starając sie nie ruszać szyja, raczej unosząc nogi i korpus do góry pod kątem do 45°)

Uwaga! Uwaga!

Niezwłocznie wezwać fachową pomoc lekarską !

Organizm dorosłego człowieka zawiera 5-6 litrów krwi krążącej. W każdym z opisanych przypadków należy niezwłocznie wezwać pomoc lekarską z uwagi na możliwość:

  • szybkiego omdlenia poszkodowanego (utrata 15% objętości)
  • rozwinięcia sie wstrząsu hipowolemicznego (15%-40%)
  • w konsekwencji zatrzymanie akcji serca i zgon (pow. 40%).

[edytuj] Krwotok żylny

[edytuj] Krwotok z naczyń włosowatych

[edytuj] Rana kąsana

Spowodowana jest ugryzieniem (ukąszeniem) przez zwierzę (najczęściej dzikie). Postać zewnętrzna rany jest często odwzorowaniem szczęki zwierzęcia (zespół ran kłutych) lub w niektórych przypadkach jest to rana szarpana.

W powyższym przypadku należy niezwłocznie upewnić się, czy dane zwierzę było szczepione przeciw wściekliźnie. Jeżeli nie było, lub nie ma na to całkowitej pewności, należy podać poszkodowanemu zastrzyk surowiczny przeciw wściekliźnie.

[edytuj] Rana postrzałowa

Rana postrzałowa spowodowana jest najczęściej pociskiem bądź odłamkiem pocisku z broni palnej (lub granatu). Rany te możemy podzielić ze względu na charakter penetracji ciała poszkodowanego przez pocisk.

[edytuj] Draśnięcie

Pocisk narusza skórę do niewielkiej głębokości nieuszkadzając przy tym żadnego z narządu wewnętrznych. W miarę dostępnych możliwości należy zastosować aseptykę i antyseptykę w celu zminimalizowania ryzyka zakażenia. We własnym zakresie należy zabezpieczyć poszkodowanego przed nadmierną utratą krwi poprzez opatrunek zewnętrzny.

[edytuj] Rana ślepa

Pocisk utkwił w ciele poszkodowanego. W żadnym wypadku nie należy podejmować prób usunięcia obcego ciała z wnętrzna organizmu. Często, gdy uszkodzone zostało naczynie krwionośne, znajdujący się wewnątrz pocisk na zasadzie ucisku zakrywa uszkodzoną część naczynia zapobiegając większemu krwotokowi.

Uwaga! Uwaga!

Niezwłocznie wezwać fachową pomoc lekarską !

[edytuj] Rana przestrzałowa

Pocisk przeszywa ciało na wylot wydostając się z drugiej strony ciała.

Uwaga! Uwaga!

Niezwłocznie wezwać fachową pomoc lekarską !

[edytuj] Zakażenie

Zgorzel gazowa powoduje nagłe pogorszenie stanu osoby poszkodowanej. Rana zmienia swój wygląd, wydobywają się z niej pęcherzyki cuchnącego gazu będącego produktem beztlenowego oddychania bakterii powodujących to zakażenie. Rana jest obrzęknięta, przy dotyku wyczuwa się pod skórą trzeszczenie pęcherzyków powietrza. Chory jest często nieprzytomny. Temperatura ciała może dochodzić do 40 stopni C. Sama choroba rozwija się bardzo szybko - już po kilku godzinach od zranienia.

Uwaga! Uwaga!

Niezwłocznie wezwać fachową pomoc lekarską !

[edytuj] Wstrząs mózgu