Pszczelarstwo/Hodowla
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
| « | Pszczelarstwo Hodowla pszczół |
» |
| Biologia i socjobiologia pszczoły miodnej | Ul i sprzęt pasieczny |
Spis treści |
[edytuj] Hodowla pszczół
Zgodnie z Ustawą o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich z 1997 roku hodowla zwierząt, w tym również hodowla pszczół, to zespół zabiegów, zmierzających do poprawienia założeń dziedzicznych (genotypu) zwierząt gospodarskich, w zakres których wchodzi → selekcja i dobór osobników do kojarzenia prowadzony w warunkach prawidłowego chowu oraz → ocena wartości użytkowej i hodowlanej zwierząt gospodarskich.
[edytuj] Kryteria hodowlane
Hodowla pszczół ma na celu z jednej strony zachowanie gatunku pszczoły miodnej, a z drugiej wyhodowanie pszczół o cechach korzystnych z punktu widzenia pszczelarstwa. Każda placówka hodowlana lub indywidualny hodowca inaczej ustala hierarchię przydatnych cech, jednak ogólnie w hodowli pszczół zwraca się przede wszytkim uwagę na:1)
- łagodność (oceniana podczas każdego otwarcia ula)
- bardzo łagodna = jeden jedyny podmuch dymu podczas otwierania ula wystarczy, by przy strząsaniu pszczół z ramek nie było ani jednego użądlenia
- łagodna = w razie potrzeby kilka podmuchów dymu, nie więcej niż jedno użądlenie jest dopuszczalne
- nerwowa = po podymieniu podczas otwierania ula i później pszczoły są krążą gotowe do ataku, czasem konieczność nałożenia kapelusza
- złośliwa = pszczoły atakują bez względu na dym, praca bez kapelusza nie jest możliwa
- rojliwość (oceniana w sezonie rojowym)
- brak = rodzina nie roi się nawet w trzecim roku życia królowej, zaczątki mateczników pozostają puste
- mała = mateczniki zaczerwione, ale przy dodaniu miejsca nie są dalej pielęgnowane
- średnia = mateczniki są zaczewione i nadal pielęgnowane po poszerzeniu, jedynie odebranie ramek z czerwiem uspokaja nastrój rojowy
- znaczna = rodzina wypuszcza rój mimo dodania miejsca i odebrania ramek
- wydajność miodową,
- rozwój wiosenny (oceniany przy kwitnieniu iwy, wiśni i jabłoni)
- bardzo szybki = rodzina z łatwścią osiąga siłę odpowiednią na wykorzystanie pożytku bez odsklepiania plastów lub podkarmiania pobudzającego, ilość pszczół pozwala na zasilanie nimi słabszych rodzin
- szybki = rodzina osiąga odpowiednią siłę na wykorzystanie pożytku bez pobudzania
- normalny = osiągnięcie siły na pożytek możliwe tylko przy pomocy podkarmiania pobudzającego
- wolny = nawet przy pobudzaniu pszczoły nie osiągają odpowiedniej na siły przed kwitnięciem wiśni
- siła rodziny (oceniana podczas kwitnienia wiśni, przesilenia letniego i na początku sierpnia)
- zimotrwałość (oceniana od początku października do pierwszego oblotu wiosennego)
- bardzo dobra = taka sama ilość pszczół na początku i na końcu zimowli. Praktycznie brak osypu
- dobra = niewielki osyp, zimowla przebiega bez zakłóceń
- słaba = osyp jest spory, ale rodzina ma pewne przeżycie zimowli
- brak = rodzina osypała się podczas zimowli lub musi zostać rozwiązana
- odporność na choroby i związane z tym zachowania higieniczne,
- trzymanie się plastra (oceniana podczas każdego otwarcia ula)
- bardzo spokojne = pszczoły są jak przyklejone do plastra i nie odrywają się nawet przy dłuższych zabiegach
- spokojne = pojedyncze pszczoły rozbiegają się, ale większość jest spokojna
- rozbiegane = przy wyciąganiu ramki pszczoły biegają do komórek z miodem, by się nasycić
- niespokojne = pszczoły uciekają z plastra pozostawiając nawet otwarty czerw bez ciepła i ochrony
- zużycie pokarmu,
- dynamiczne budowanie plastrów.
[edytuj] Metody określania przynależności rasowej/ liniowej
- Na podstawie cech morfologicznych
- indeks kubitalny, wielkość skrzydeł, zakończenie żyłki radialnej
- długość języczka
- długość włosków na tergitach odwłoka i barwa owłosienia
- szerokość IV tergitu/ szerokość pierścieni filcowych
- kolor oskórka
[edytuj] Sposoby unasieniania
[edytuj] Unasienianie naturalne
[edytuj] Trutowisko
Trutowisko to izolowany naturalny obszar geograficzny (wyspa, dolina itp.) o promieniu co najmniej 10 km, na którym występuje jedna linia trutni (pnie ojcowskie). W miesiącach letnich (czerwiec/lipec) na trutowiska zwożone są młode, jeszcze niezapłodnione królowe w małych ulikach weselnych w celu odbycia lotów godowych. W Europie Środkowej miejsc nadających się na trutowisko (niedostępnych dla obcych trutni) jest niewiele. Trutowiska europejskie znajdują się przeważnie na wyspach Morza Północnego lub w niżej położonych rejonach alpejskich.
[edytuj] Pasieczysko
[edytuj] Unasienianie sztuczne/ instrumentalne (inseminacja)
[edytuj] Historia
Pierwsza próba udanego unasienienia matki pszczelej została przeprowadzona w roku 1927 przez dr L. Watsona2). W latach czterdziestych XX wieku inseminowano matki pszczele tylko w celach naukowych, a od ok. roku 1970 sztuczne unasienianie jest przeprowadzane również przez indywidualnych hodowców pszczół. W porównaniu z unasienianiem naturalnym, którego efekt w dużej mierze zależy od pogody, inseminacja może być przeprowadzana w dowolnych warunkach klimatycznych. Poza tym do inseminacji królowych można użyć spermy pochodzącej od kontretnie wybranych trutni (różnego pochodzenia), natomiast na trutowisku wszystkie znajdujące się tam królowe parują się z przypadkowymi trutniami pochodzącymi z rodzin ojcowskich.
[edytuj] Techniki inseminacji
[edytuj] Przygotowanie królowych i trutni
[edytuj] Pozyskiwanie spermy
[edytuj] Homogenizacja spermy
[edytuj] Inseminacja
[edytuj] Bibliografia
* Paleolog, J. Wybrane zagadnienia z hodowli pszczół, Częstochowa 2006
1) Tabela oceny hodowlanej, Szwajcaria (Krainka)
2) Cobey, S., Instrumental Insemination of Honey Bee Queens, OHIO State University, 2007
