Ubuntu/Podstawowe polecenia
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
 |
Uwaga! Poniższy tekst został zaktualizowany i oparty na wersji Ubuntu 8.04.1.1 LTS (Long Time Support) wersja o wsparciu długoterminowym do 3 lat.Wsparcie do kwietnia 2011. Aktualna wersja to Ubuntu 9.04 |
Na początku uruchamiamy terminal Aplikacje -> Akcesoria -> Terminal. Po uruchomieniu możemy przejść do rzeczy.
Spis treści |
[edytuj] Obeznanie się z terminalem
Widzimy następujący tekst:
[nazwa użytkownika]@[nazwa komputera]:~$
U mnie wygląda to tak:
michal@michal-laptop:~$
Ten ciąg pokazuje nam, że nie jest wykonywana żadna czynność i możemy wpisać nasze polecenie.
Przy uruchomieniu terminali jesteśmy w katalogu użytkownika
/home/[nazwa użytkownika]
Jeśli chcesz się dowiedzieć gdzie się znajdujesz i do jakich katalogowa możesz przejeść wpisz komendę
ls
Wyświetlą na się katalogi do których możemy przejść
michal@michal-laptop:~$ ls
Dokumenty MojePliki Publiczny Wideo
dwhelper Muzyka Pulpit
Obrazy Sieć
Photos Szablony
michal@michal-laptop:~$
Załóżmy że na pulpicie mamy katalog (folder) Frex i chcemy do niego wejść. W tym celu przechodzimy do pulpitu
cd Pulpit
Będąc już w pulpicie używamy znowu komendy ls by zobaczyć jakie mamy pliki lub katalogi na pulpicie
ls
Otrzymamy miej więcej taki obraz
michal@michal-laptop:~/Pulpit$ ls 16565 Frex PolishHolidays.ics 33111 lightning-0.9-tb-linux.xpi Berlin2Wide.jpg Niezapisany dokument 1.txt michal@michal-laptop:~/Pulpit$
Widzimy nasz katalog Frex. Możemy teraz do niego wejść. Wpisujemy dalej komendę
cd Frex
Jesteśmy już w katalogu Frex
michal@michal-laptop:~/Pulpit$ cd Frex michal@michal-laptop:~/Pulpit/Frex$
[edytuj] Wybrane polecenia
Następujące polecenia umożliwiają nam poruszanie się w systemie:
 |
Porada Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach danej komendy w terminalu wpisz man [nazwa komendy] np man ifconfig |
Wejście do danego katalogu np cd Dokumenty
cd [nazwa katalogu]
Wejście do katalogu roota
cd /
Wyjście do poprzedniego katalogu (np. jeżeli jesteśmy w katalogu /home/[nazwa użytkownika], to po wpisaniu tego polecenia będziemy w katalogu /home)
cd
Tworzenie katalogu np mkdir Frex
mkdir [nazwa katalogu]
Tworzenie pustego pliku np touch frex.txt - został utworzony plik tekstowy frex
touch [nazwa pliku]
Usuwanie pliku np rm frex.txt - został usunięty plik tekstowy frex.txt
rm [nazwa pliku]
Usuwanie rekurencyjne (katalog i podkatalogi) rm - r Dokumenty - został usunięty Katalog Dokumenty wraz ze wszystkimi podkatalogami
rm -r [nazwa katalogu]
Wyświetlenie strony manuala (podręcznika systemowego) dla polecenia np man ls - wyświetla pomoc dla komendy ls
man [polecenie]
Wyświetlenie zawartości katalogu w którym się znajdujemy
ls
wyświetlenie zawartości katalogu z dodatkowymi informacjami (np. właściciel pliku/katalogu, prawa dostępu)
ls -l
Wyświetla informacje o wersji Ubuntu
lsb_release -a
Wyszukiwanie pakietów np apt-cache search libqt3 - szukanie pakietu libqt3
apt-cache search [pakiet Ubuntu]
Instalowanie programu np sudo apt-get install firefox - instaluje firefoxa
sudo apt-get install [nazwa programu]
Odinstalowanie programu np sudo apt-get remove freecol - usuwa grę Freecol
sudo apt-get remove [nazwa programu]
Usuwanie nieużywanych pakietów
sudo apt-get autoremove
Czyszczenie systemu
sudo apt-get clean
Naprawianie uszkodzonych pakietów
sudo dpkg --configure -a
Instalowanie pakietów Debina - przykład instalacja pakietu Debiana frex.deb
sudo dpkg -i frex.deb
Rozpakowuje archiwum.tar np do katalogu /Frex
cd /Frex tar -xvf archiwum.tar
Rozpakowuje archiwum.tar.gz np do katalogu /Frex
cd /Frex tar -zxvf archiwum.tar.gz
Rozpakowuje archiwum.tar.bz2 np do katalogu /Frex
cd /Frex tar -jxvf archiwum.tar.bz2
Wyświetlanie kalendarza na bieżący miesiąc
cal
Wyświetlanie listy wszystkich użytkowników
who
Wyświetlanie wszystkich aktywnych połączeń z/do twojego systemu
sudo netstat -tup
Wyświetlanie informacji o procesorze komputera
cat /proc/cpuinfo
Wyświetlanie informacji o wersji Ubuntu
cat /proc/version
Wyświetlanie wszystkich informacji o komputerze - płycie głównej, procesorze i jego architekturze etc
sudo lshw
Wyświetlanie nazwy jądra systemu operacyjnego, sieciową nazwę systemu i numeru edycji jądra systemu
uname -a
w prosty sposób pokazywanie aktualnego ruchu w sieci wszystkich urządzeń sieciowych jak np modem DSL,karta Ethernet,etc. Aby użyć tej komendy zainstaluj program CBM. Wpisz w terminalu sudo apt-get install cbm. Po instalacji wpisz komendę cbm.
cbm
Wyświetlanie statusu aktywnych interfejsów sieciowych, np twój IP.
ifconfig
Wyszukiwanie numeru IP strony np net lookup www.przyklad.pl
net lookup [adres strony]
Uruchamianie interfejsu wysokiego poziomu dla menedżera pakietów.
aptitude
Uruchomianie interfejsu miksera ALSA, do konfiguracji i przechwytywania dźwięku.
alsamixer
Wyszukiwanie plików w okresowo aktualizowanej bazie danych np locate jpg - wyszukuje pliki jpg
locate
Narzędzie ping
ping [adres IP / adres WWW]
Najczęściej aby uzyskać podstawowe informacje o opcjach programu należy wywołać go z opcją -h lub --help np netstat -h
Aby użyć po nazwie polecenia znaku -, stawiamy przed nim -- (dwa myślniki), a następnie spację.
[edytuj] Edytowanie plików przy pomocy gedit
Gedit jest edytorem tekstu działającym w graficznym środowisku GNOME. Możemy go uruchomić Aplikacje > Akcesoria > Edytor tekstu . Często jednak należy go uruchomić z terminala, jeżeli na przykład chcemy edytować pliki konfiguracyjne , do których mamy dostęp tylko jako administrator. Załóżmy, że chcemy ręcznie zmienić nazwę naszego komputera. Wykonujemy polecenie:
sudo gedit /etc/hostname
Komenda sudo pastawiona przed gedit daje nam prawa edycji zarezerwowane dla administratora.
Załóżmy że chcemy edytować plik frex.txt który nie jest plikiem konfiguracyjnym. Plik ten znajduje się w katalogu Dokumenty. Aby go edytować w terminalu wpisujemy,
cd Dokumenty
Czyli przechodzimy do katalogu Dokumenty dalej wpisujemy
gedit frex.txt
W tym momencie otwiera się plik tekstowy frex.txt w edytorze
[edytuj] Uruchomianie programów w terminalu
Możemy uruchamiać niektóre programy z terminala, poprzez wpisanie ich nazwy. Załóżmy że chcemy uruchomić program graficzny GIMP. W tym celu uruchomiamy terminal Aplikacje > Akcesoria > Terminal i wpisujemy
gimp
Komenda uruchamia program GIMP.
