Ubuntu/Podstawowe polecenia

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Uwaga! Uwaga!
Poniższy tekst został zaktualizowany i oparty na wersji Ubuntu 8.04.1.1 LTS (Long Time Support) wersja o wsparciu długoterminowym do 3 lat.Wsparcie do kwietnia 2011. Aktualna wersja to Ubuntu 9.04

Na początku uruchamiamy terminal Aplikacje -> Akcesoria -> Terminal. Po uruchomieniu możemy przejść do rzeczy.


Spis treści

[edytuj] Obeznanie się z terminalem

Widzimy następujący tekst:

[nazwa użytkownika]@[nazwa komputera]:~$

U mnie wygląda to tak:

michal@michal-laptop:~$

Ten ciąg pokazuje nam, że nie jest wykonywana żadna czynność i możemy wpisać nasze polecenie.


Przy uruchomieniu terminali jesteśmy w katalogu użytkownika

/home/[nazwa użytkownika] 

Jeśli chcesz się dowiedzieć gdzie się znajdujesz i do jakich katalogowa możesz przejeść wpisz komendę

ls

Wyświetlą na się katalogi do których możemy przejść

michal@michal-laptop:~$ ls
Dokumenty                               MojePliki  Publiczny  Wideo
dwhelper                                Muzyka     Pulpit
                                        Obrazy     Sieć
                                        Photos     Szablony
michal@michal-laptop:~$ 

Załóżmy że na pulpicie mamy katalog (folder) Frex i chcemy do niego wejść. W tym celu przechodzimy do pulpitu

cd Pulpit

Będąc już w pulpicie używamy znowu komendy ls by zobaczyć jakie mamy pliki lub katalogi na pulpicie

ls

Otrzymamy miej więcej taki obraz

michal@michal-laptop:~/Pulpit$ ls
16565            Frex                             PolishHolidays.ics
33111            lightning-0.9-tb-linux.xpi       
Berlin2Wide.jpg  Niezapisany dokument 1.txt
michal@michal-laptop:~/Pulpit$ 

Widzimy nasz katalog Frex. Możemy teraz do niego wejść. Wpisujemy dalej komendę

cd Frex

Jesteśmy już w katalogu Frex

michal@michal-laptop:~/Pulpit$ cd Frex
michal@michal-laptop:~/Pulpit/Frex$ 


[edytuj] Wybrane polecenia

Następujące polecenia umożliwiają nam poruszanie się w systemie:

Porada Porada
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach danej komendy w terminalu wpisz man [nazwa komendy] np man ifconfig

Wejście do danego katalogu np cd Dokumenty

cd [nazwa katalogu] 

Wejście do katalogu roota

cd /

Wyjście do poprzedniego katalogu (np. jeżeli jesteśmy w katalogu /home/[nazwa użytkownika], to po wpisaniu tego polecenia będziemy w katalogu /home)

cd 

Tworzenie katalogu np mkdir Frex

mkdir [nazwa katalogu]

Tworzenie pustego pliku np touch frex.txt - został utworzony plik tekstowy frex

touch [nazwa pliku]

Usuwanie pliku np rm frex.txt - został usunięty plik tekstowy frex.txt

rm [nazwa pliku]

Usuwanie rekurencyjne (katalog i podkatalogi) rm - r Dokumenty - został usunięty Katalog Dokumenty wraz ze wszystkimi podkatalogami

rm -r [nazwa katalogu]

Wyświetlenie strony manuala (podręcznika systemowego) dla polecenia np man ls - wyświetla pomoc dla komendy ls

man [polecenie]

Wyświetlenie zawartości katalogu w którym się znajdujemy

ls

wyświetlenie zawartości katalogu z dodatkowymi informacjami (np. właściciel pliku/katalogu, prawa dostępu)

ls -l

Wyświetla informacje o wersji Ubuntu

lsb_release -a

Wyszukiwanie pakietów np apt-cache search libqt3 - szukanie pakietu libqt3

apt-cache search [pakiet Ubuntu]

Instalowanie programu np sudo apt-get install firefox - instaluje firefoxa

sudo apt-get install [nazwa programu]

Odinstalowanie programu np sudo apt-get remove freecol - usuwa grę Freecol

 sudo apt-get remove [nazwa programu]

Usuwanie nieużywanych pakietów

sudo apt-get autoremove 

Czyszczenie systemu

sudo apt-get clean

Naprawianie uszkodzonych pakietów

sudo dpkg --configure -a 

Instalowanie pakietów Debina - przykład instalacja pakietu Debiana frex.deb

sudo dpkg -i frex.deb

Rozpakowuje archiwum.tar np do katalogu /Frex

cd /Frex tar -xvf archiwum.tar

Rozpakowuje archiwum.tar.gz np do katalogu /Frex

cd /Frex tar -zxvf archiwum.tar.gz

Rozpakowuje archiwum.tar.bz2 np do katalogu /Frex

cd /Frex tar -jxvf archiwum.tar.bz2 

Wyświetlanie kalendarza na bieżący miesiąc

cal 

Wyświetlanie listy wszystkich użytkowników

who

Wyświetlanie wszystkich aktywnych połączeń z/do twojego systemu

sudo netstat -tup 

Wyświetlanie informacji o procesorze komputera

cat /proc/cpuinfo 

Wyświetlanie informacji o wersji Ubuntu

cat /proc/version

Wyświetlanie wszystkich informacji o komputerze - płycie głównej, procesorze i jego architekturze etc

sudo lshw

Wyświetlanie nazwy jądra systemu operacyjnego, sieciową nazwę systemu i numeru edycji jądra systemu

uname -a 

w prosty sposób pokazywanie aktualnego ruchu w sieci wszystkich urządzeń sieciowych jak np modem DSL,karta Ethernet,etc. Aby użyć tej komendy zainstaluj program CBM. Wpisz w terminalu sudo apt-get install cbm. Po instalacji wpisz komendę cbm.

cbm 

Wyświetlanie statusu aktywnych interfejsów sieciowych, np twój IP.

ifconfig

Wyszukiwanie numeru IP strony np net lookup www.przyklad.pl

net lookup [adres strony] 

Uruchamianie interfejsu wysokiego poziomu dla menedżera pakietów.

aptitude 

Uruchomianie interfejsu miksera ALSA, do konfiguracji i przechwytywania dźwięku.

alsamixer

Wyszukiwanie plików w okresowo aktualizowanej bazie danych np locate jpg - wyszukuje pliki jpg

locate

Narzędzie ping

ping [adres IP / adres WWW]



Najczęściej aby uzyskać podstawowe informacje o opcjach programu należy wywołać go z opcją -h lub --help np netstat -h

Aby użyć po nazwie polecenia znaku -, stawiamy przed nim -- (dwa myślniki), a następnie spację.

[edytuj] Edytowanie plików przy pomocy gedit

Gedit jest edytorem tekstu działającym w graficznym środowisku GNOME. Możemy go uruchomić Aplikacje > Akcesoria > Edytor tekstu . Często jednak należy go uruchomić z terminala, jeżeli na przykład chcemy edytować pliki konfiguracyjne , do których mamy dostęp tylko jako administrator. Załóżmy, że chcemy ręcznie zmienić nazwę naszego komputera. Wykonujemy polecenie:

 sudo gedit /etc/hostname

Komenda sudo pastawiona przed gedit daje nam prawa edycji zarezerwowane dla administratora.

Załóżmy że chcemy edytować plik frex.txt który nie jest plikiem konfiguracyjnym. Plik ten znajduje się w katalogu Dokumenty. Aby go edytować w terminalu wpisujemy,

cd Dokumenty

Czyli przechodzimy do katalogu Dokumenty dalej wpisujemy

gedit frex.txt

W tym momencie otwiera się plik tekstowy frex.txt w edytorze

[edytuj] Uruchomianie programów w terminalu

Możemy uruchamiać niektóre programy z terminala, poprzez wpisanie ich nazwy. Załóżmy że chcemy uruchomić program graficzny GIMP. W tym celu uruchomiamy terminal Aplikacje > Akcesoria > Terminal i wpisujemy

gimp

Komenda uruchamia program GIMP.