Wprowadzenie do analizy ekonomicznej/Ograniczenie budżetowe
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Załóżmy, że konsument ma do wydania ustaloną ilość pieniędzy M. Istnieją dwa dobra: dobro X, którego cena wynosi pX oraz dobro Y, którego cena wynosi pY. Konsument może zakupić te koszyki dóbr (x,y) dla których 
. Dodatkowo zakładamy, że konsumpcja żadnego z dóbr nie może być ujemna, a zatem 
i 
. Wszystkie możliwe kombinacje dóbr jakie może nabyć konsument określa się jako zbiór budżetowy. Ma on w tym najprostszym przypadku kształt trójkąta i przedstawiony jest na ilustracji poniżej.
Na powyższej ilustracji zbiór koszyków, które spełniają ograniczenie budżetowe jest zacieniowany. Jeżeli konsument wyda wszystkie swoje pieniądze na dobro X może zakupić M / pX jego jednostek. Analogicznie, jeżeli konsument wyda wszystkie swoje pieniądze na dobro Y może zakupić M / pY jego jednostek. Odcinek łączący te dwa punkty jest określany jako linia budżetowa i zawiera wszystkie takie kombinacje dóbr, że aby je nabyć konsument musi wydać wszystkie swoje pieniądze. Nachylenie linii budżetowej wynosi − pX / pY.
Wzrost ceny jednego z dóbr powoduje rotację linii budżetowej. Przykładowo, jeżeli cena dobra X rośnie, wówczas punkt M / pY nie ulega zmianie, zaś punkt M / pX przesuwa się w lewo, ponieważ M / pX maleje. Efekt ten przedstawiony jest na kolejnej ilustracji.
