Przejdź do zawartości

Edukacja zdrowotna/Bezpieczne przechowywanie żywności i ograniczanie jej marnowania

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Bezpieczne przechowywanie żywności i ograniczanie jej marnowania

[edytuj]

Bezpieczne przechowywanie żywności i rozsądne korzystanie z jedzenia pomaga dbać o zdrowie, oszczędzać pieniądze i chronić środowisko. Warto znać kilka prostych zasad, które można stosować na co dzień w domu.

Dlaczego przechowywanie żywności jest ważne?

[edytuj]

Żywność, która jest źle przechowywana, może szybciej się zepsuć. Rozwijają się w niej bakterie i pleśnie, których nie zawsze widać ani czuć. Zjedzenie takiego jedzenia może spowodować ból brzucha, biegunkę, wymioty, a czasem poważniejsze choroby.

Dobre przechowywanie sprawia, że jedzenie:

  • dłużej jest świeże i smaczne,
  • jest bezpieczne dla zdrowia,
  • nie trzeba go wyrzucać, więc mniej się marnuje.

Jak bezpiecznie przechowywać żywność?

[edytuj]

Lodówka

[edytuj]

W lodówce powinno być chłodno, najlepiej około 4–7 °C. Ważne zasady:

  • nie zostawiaj długo ciepłych potraw na stole – po ostudzeniu włóż je do lodówki,
  • surowe mięso i ryby trzymaj niżej niż gotowe potrawy, aby nic z nich nie kapało,
  • jedzenie przechowuj w zamkniętych pojemnikach lub owinięte folią,
  • nie wpychaj za dużo rzeczy do lodówki – powietrze musi swobodnie krążyć,
  • regularnie myj lodówkę, aby była czysta.

Zamrażarka

[edytuj]

W zamrażarce jedzenie może leżeć dłużej, ale też nie wiecznie.

  • temperatura powinna wynosić około –18 °C,
  • opisuj pojemniki lub woreczki (co to jest i z jaką datą zostało zamrożone),
  • nie zamrażaj ponownie rzeczy już raz rozmrożonych,
  • rozmrażaj jedzenie w lodówce, a nie na ciepłym blacie.

Temperatura pokojowa

[edytuj]

Niektóre produkty mogą stać w szafce lub na półce:

  • pieczywo, makarony, kasze, ryż, konserwy, niektóre owoce i warzywa,
  • trzymaj je w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu,
  • zamykaj dobrze opakowania, aby nie wchodziły do nich owady i wilgoć.

Nie zostawiaj łatwo psujących się potraw (np. sałatek z majonezem, nabiału, wędlin) długo poza lodówką. Po kilku godzinach w cieple mogą być już niebezpieczne do jedzenia.

Daty na opakowaniach

[edytuj]

Na produktach spożywczych są różne napisy z datą:

  • „należy spożyć do …” – po tej dacie jedzenie może być niebezpieczne dla zdrowia, lepiej go nie jeść,
  • „najlepiej spożyć przed …” – po tej dacie produkt może stracić trochę smaku lub jakości, ale często nadal jest zdatny do jedzenia, jeśli dobrze wygląda, pachnie i smakuje.

Zawsze:

  • czytaj etykiety,
  • sprawdzaj wygląd, zapach i smak jedzenia,
  • nie jedz produktów z puszki, jeśli puszka jest wybrzuszona lub zardzewiała.

Jak ograniczać marnowanie żywności?

[edytuj]

Marnowanie żywności to wyrzucanie jedzenia, które jeszcze nadawało się do spożycia. Aby tego uniknąć, możesz:

  • planować posiłki na kilka dni i robić listę zakupów,
  • nie kupować zbyt dużo tylko dlatego, że jest promocja,
  • jeść najpierw produkty z krótszą datą ważności,
  • dobrze układać jedzenie w lodówce: z przodu to, co trzeba zjeść szybciej,
  • wykorzystywać resztki: z wczorajszego obiadu można zrobić zupę, sałatkę lub zapiekankę,
  • nakładać sobie tyle, ile naprawdę zjesz; zawsze możesz wziąć dokładkę,
  • dzielić się jedzeniem z domownikami, jeśli wiesz, że sam nie zdążysz go zjeść.

Jeśli w domu jest ogródek lub kompostownik, część odpadków (np. obierki z warzyw, skorupki jajek) można kompostować zamiast wyrzucać do zwykłego kosza.

Podsumowanie

[edytuj]

Bezpieczne przechowywanie jedzenia i niemarnowanie go to ważna umiejętność na całe życie. Wystarczy pamiętać o odpowiednim miejscu dla różnych produktów, kontrolować daty ważności, planować zakupy i wykorzystywać resztki. Dzięki temu dbasz o własne zdrowie, portfel i środowisko.