Edukacja zdrowotna/Budowanie realistycznego i pozytywnego obrazu siebie

Budowanie realistycznego i pozytywnego obrazu siebie

Czym jest obraz siebie?

Obraz siebie to sposób, w jaki myślisz o sobie:

• jak wyglądasz,
• jaki masz charakter,
• co potrafisz,
• jaki „jesteś” jako człowiek.

Obraz siebie wpływa na to, czy wierzysz w swoje możliwości, czy łatwo się poddajesz, czy lubisz siebie, czy ciągle się krytykujesz.

Skąd się bierze nasz obraz siebie?

Na to, jak siebie widzimy, wpływają:

• rodzina – to, co mówią rodzice i rodzeństwo,
• koledzy i koleżanki – ich opinie, żarty, komentarze,
• nauczyciele – pochwały i uwagi,
• media – filmy, reklamy, internet, media społecznościowe,
• własne doświadczenia – sukcesy i porażki,

to, co sami o sobie myślimy – nasze myśli i przekonania. Z czasem te wszystkie informacje łączą się w jedną „opowieść” o sobie.

Realistyczny a nierealistyczny obraz siebie

Realistyczny obraz siebie oznacza, że:

• widzisz swoje mocne strony (talenty, cechy charakteru),
• zauważasz też słabsze strony, ale ich nie wyolbrzymiasz,
• wiesz, że możesz się rozwijać i uczyć nowych rzeczy.

Przykład:

„Dobrze rysuję, ale gorzej idzie mi matematyka. Mogę poćwiczyć, żeby się poprawić.”

Nierealistyczny obraz siebie może być: zbyt negatywny – widzisz tylko wady („we wszystkim jestem beznadziejny”), zbyt idealny – nie dostrzegasz błędów („zawsze mam rację, nic nie muszę poprawiać”).

Oba te skrajne podejścia utrudniają rozwój i psują samopoczucie.

Co to znaczy mieć pozytywny obraz siebie?

Pozytywny obraz siebie to nie jest myślenie: „Jestem najlepszy ze wszystkich!”.

To raczej:

• „Lubię siebie takim, jaki jestem teraz”,
• „Wiem, że mam swoje plusy i minusy”,
• „Mogę się zmieniać i uczyć”.

Osoba z pozytywnym obrazem siebie:

• nie wyzywa siebie w myślach,
• przyjmuje pochwały, zamiast je odrzucać,
• nie załamuje się jednym niepowodzeniem,
• szanuje siebie i innych.

Jak budować realistyczny i pozytywny obraz siebie?

Poznaj swoje mocne strony

Zastanów się:

• W czym jestem dobry/dobra?
• Co lubię robić?
• Kiedy ktoś mnie chwalił? Za co?
• Możesz zrobić listę:
• „Umiem…”
• „Lubię w sobie…”
• „Inni mówią, że jestem…”
• Trzymaj tę listę i dopisuj kolejne rzeczy.

Zauważ swoje słabsze strony – bez obrażania siebie

Każdy ma rzeczy, w których jest słabszy. To normalne. Zamiast myśleć:

„Jestem głupi, bo dostałem jedynkę”

lepiej pomyśl:

• „Nie przygotowałem się dobrze. Mogę następnym razem poćwiczyć.”
• Błąd to sygnał: „Tu można się czegoś nauczyć”, a nie dowód, że jesteś zły czy bezwartościowy.

Zmień sposób, w jaki do siebie mówisz

Zwróć uwagę na swoje myśli. Jeśli łapiesz się na:

• „Jestem beznadziejny”,
• „Nic mi się nie udaje”,
• spróbuj zamienić to na:
• „Popełniłem błąd, ale mogę spróbować jeszcze raz”,
• „To jest trudne, potrzebuję więcej ćwiczeń”.

Mów do siebie tak, jak do dobrego przyjaciela.

Nie porównuj się ciągle z innymi

Porównywanie się z innymi często psuje nasz obraz siebie, bo:

• widzimy tylko czyjeś sukcesy, a nie widzimy jego błędów,
• zapominamy o własnych postępach.

Lepiej porównuj się ze sobą z przeszłości:

• „Rok temu nie umiałem tego zadania, a teraz umiem”,
• „Kiedyś bałam się odpowiadać przy tablicy, teraz jest mi łatwiej”.

Dbaj o ciało – to też część obrazu siebie

To, jak myślimy o swoim ciele, wpływa na obraz siebie. Pomaga:

• ruch (spacer, rower, sport, taniec),
• odpowiedni sen,
• zdrowe jedzenie,
• higiena (mycie, dbanie o ubranie).

Nie musisz wyglądać jak osoby z reklam. Ważne, by być zdrowym i zadbanym.

Szukaj wspierających osób

Otaczaj się ludźmi, którzy:

• szanują cię,
• nie wyśmiewają cię,
• umieją powiedzieć coś miłego,
• potrafią też spokojnie powiedzieć, co możesz poprawić.

Może to być:

• przyjaciel,
• rodzic,
• rodzeństwo,
• nauczyciel,
• wychowawca.

Co może przeszkadzać w pozytywnym obrazie siebie?

Utrudnia go m.in.:

• częste wyśmiewanie lub wyzywanie (np. w szkole),
• przemoc słowna w internecie,
• zbyt duża krytyka w domu lub w klasie,
• oglądanie tylko „idealnych” zdjęć w mediach społecznościowych i wierzenie, że tak wygląda prawdziwe życie.

Jeśli coś z tego cię dotyczy, ważne jest, by porozmawiać z dorosłym, któremu ufasz.

Kiedy szukać pomocy?

• Warto poszukać pomocy, gdy:
• prawie cały czas myślisz o sobie źle,
• wstydzisz się siebie i unikasz innych,
• ciągle porównujesz się z innymi i czujesz się gorszy/gorsza,
• często czujesz smutek lub bezradność.

Możesz wtedy porozmawiać z:

rodzicem lub opiekunem,

• wychowawcą,
• pedagogiem lub psychologiem szkolnym,
• innym dorosłym, któremu ufasz.

Budowanie realistycznego i pozytywnego obrazu siebie to proces. Trwa całe życie, ale możesz zacząć już teraz – od jednego małego, życzliwego kroku wobec samego siebie.