Edukacja zdrowotna/Czynniki sprzyjające i zagrażające zdrowiu: środowisko, styl życia, relacje społeczne

Czynniki sprzyjające i zagrażające zdrowiu: środowisko, styl życia, relacje społeczne

Co to są czynniki sprzyjające i zagrażające zdrowiu?

Na nasze zdrowie wpływa wiele rzeczy. Nazywamy je czynnikami wpływającymi na zdrowie. Mogą one:

• sprzyjać zdrowiu – wtedy pomagają nam być silnym i dobrze się czuć,
• zagrażać zdrowiu – wtedy osłabiają organizm i mogą prowadzić do chorób.

Do najważniejszych czynników należą:

• środowisko, w którym żyjemy,
• styl życia, czyli nasze codzienne zachowania,
• relacje społeczne, czyli kontakty z innymi ludźmi.

Środowisko

Środowisko to wszystko, co nas otacza: powietrze, woda, przyroda, budynki, ulica, dom, szkoła.

Co sprzyja zdrowiu?

• czyste powietrze (mało dymu, spalin),
• czysta woda do picia,
• dużo zieleni: parki, lasy, trawniki,
• bezpieczne place zabaw i boiska,
• ciche i spokojne miejsca do odpoczynku.

Co zagraża zdrowiu?

• zanieczyszczone powietrze (smog, spaliny samochodowe),
• brudna woda i śmieci wyrzucane do rzek i lasów,
• hałas (głośna ulica, głośna muzyka),
• niebezpieczne miejsca: zniszczone chodniki, ruchliwe drogi bez przejść,
• dym papierosowy w domu lub w miejscach publicznych.

Styl życia

Styl życia to to, jak spędzamy czas i jakie mamy nawyki. Codzienne wybory mogą pomagać zdrowiu albo mu szkodzić.

Co sprzyja zdrowiu?

• jedzenie warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych,
• picie wody zamiast słodkich napojów,
• regularny ruch: bieganie, jazda na rowerze, pływanie, zabawy na podwórku,
• odpowiednia ilość snu (dzieci w twoim wieku potrzebują zwykle około 9–11 godzin snu),
• dbanie o higienę: mycie rąk, zębów, kąpiel,
• odpoczynek i relaks, przerwy w nauce.

Co zagraża zdrowiu?

• zbyt dużo słodyczy, fast foodów i słonych przekąsek,
• częste picie słodzonych napojów i napojów energetyzujących,
• brak ruchu, długie siedzenie przed telewizorem, komputerem, telefonem,
• zbyt mało snu, chodzenie spać bardzo późno,
• zaniedbywanie higieny,
• eksperymentowanie z używkami (papierosy, alkohol, narkotyki) – są one szczególnie groźne dla dzieci i młodzieży.

Relacje społeczne

Relacje społeczne to nasze kontakty z innymi: z rodzicami, rodzeństwem, kolegami, nauczycielami i sąsiadami.

Co sprzyja zdrowiu?

• życzliwa atmosfera w domu i w klasie,
• rozmowy o uczuciach i problemach,
• posiadanie przyjaciół, z którymi można spędzać czas,
• wzajemna pomoc, współpraca, zaufanie,
• szacunek dla innych i dla siebie samego.

Dobre relacje sprawiają, że czujemy się bezpiecznie, radośnie i pewniej siebie. To pomaga także naszemu zdrowiu fizycznemu.

Co zagraża zdrowiu?

• kłótnie, przemoc, wyśmiewanie,
• wykluczanie z grupy, brak akceptacji,
• samotność i brak kogoś, z kim można porozmawiać,
• hejt w internecie, obrażanie w sieci,
• strach przed innymi ludźmi.

Złe relacje mogą powodować smutek, stres, lęk, a to osłabia organizm i może prowadzić do różnych chorób (np. bólu brzucha, głowy, problemów ze snem).

Podsumowanie

Na nasze zdrowie wpływa:

• środowisko – dbaj o czystość otoczenia, przyrodę i wybieraj bezpieczne miejsca do zabawy;
• styl życia – staraj się zdrowo jeść, dużo się ruszać, dbać o sen i higienę;
• relacje społeczne – pielęgnuj dobre znajomości, szanuj innych i szukaj pomocy, gdy czujesz się źle.

Wiele czynników możesz zmienić sam lub z pomocą dorosłych. Każda dobra decyzja to krok w stronę lepszego zdrowia.