Edukacja zdrowotna/Higiena cyfrowa i wpływ mediów elektronicznych na zdrowie i relacje
Higiena cyfrowa i wpływ mediów elektronicznych na zdrowie i relacje
[edytuj]Media elektroniczne to m.in. telefon, komputer, tablet, telewizor oraz gry i internet. Korzystamy z nich codziennie – do nauki, zabawy i kontaktu z innymi. Ważne jest jednak, aby robić to mądrze. Tym zajmuje się higiena cyfrowa.
Czym jest higiena cyfrowa?
[edytuj]Higiena cyfrowa to zbiór zasad, dzięki którym korzystanie z urządzeń elektronicznych:
- nie szkodzi zdrowiu,
- nie psuje relacji z innymi ludźmi,
- pomaga w nauce i odpoczynku, zamiast przeszkadzać.
Tak jak dbamy o mycie rąk i zębów, tak samo powinniśmy dbać o „czystość” naszych nawyków w internecie i przy ekranach.
Wpływ mediów elektronicznych na zdrowie
[edytuj]Wzrok i kręgosłup
[edytuj]Długie patrzenie w ekran może powodować:
- zmęczenie i pieczenie oczu,
- ból głowy,
- ból karku i pleców.
Dlatego:
- rób przerwy co 30–40 minut (wstań, przeciągnij się, popatrz w dal),
- siedź prosto, a ekran trzymaj na wysokości oczu,
- nie trzymaj telefonu zbyt blisko twarzy.
Sen
[edytuj]Korzystanie z telefonu lub komputera tuż przed snem:
- utrudnia zasypianie,
- może powodować częste wybudzanie się w nocy,
- sprawia, że rano jesteś bardziej zmęczony.
Dobrze jest odłożyć ekran co najmniej godzinę przed snem.
Ruch i zdrowie fizyczne
[edytuj]Gdy długo siedzimy przy ekranie:
- mniej się ruszamy,
- łatwiej przybieramy na wadze,
- mięśnie są słabsze.
Dlatego codziennie warto:
- biegać, skakać, jeździć na rowerze, bawić się na podwórku,
- spędzać na ekranie tylko część wolnego czasu, a nie cały.
Samopoczucie i emocje
[edytuj]Zbyt długie korzystanie z mediów elektronicznych może:
- pogarszać nastrój,
- zwiększać zdenerwowanie i rozkojarzenie,
- utrudniać skupienie się na nauce.
Niektóre treści w internecie mogą być też:
- straszne,
- pełne przemocy,
- przeznaczone dla starszych.
Jeśli coś w internecie cię przestraszy lub zasmuci, porozmawiaj z dorosłym (rodzicem, nauczycielem, wychowawcą).
Wpływ mediów elektronicznych na relacje z innymi
[edytuj]Rodzina
[edytuj]Gdy zbyt dużo czasu spędzamy przy ekranie, może:
- zabraknąć rozmów z rodzicami i rodzeństwem,
- być mniej wspólnych posiłków i zabaw,
- pojawić się kłótnie o „ciągłe siedzenie w telefonie”.
Warto:
- umawiać się na „czas bez ekranów” (np. przy obiedzie, wieczorem),
- rozmawiać twarzą w twarz, a nie tylko przez komunikatory.
Koledzy i koleżanki
[edytuj]Media elektroniczne mogą:
- ułatwiać kontakt z klasą (czaty, gry online),
- pomagać w nauce (wspólne odrabianie zadań przez internet).
Ale mogą też:
- powodować kłótnie w sieci,
- sprzyjać wyśmiewaniu innych (hejt, obraźliwe komentarze),
- sprawić, że ktoś czuje się samotny, jeśli jest wykluczony z grupy online.
W internecie obowiązują takie same zasady jak w życiu realnym
[edytuj]- nie wyzywamy,
- nie wyśmiewamy,
- nie rozsyłamy czyichś zdjęć bez zgody.
Jeśli zauważysz obrażanie kogoś w sieci, powiedz o tym dorosłemu.
Zasady higieny cyfrowej dla ucznia
[edytuj]- Ogranicz czas przed ekranem – po odrobieniu lekcji zrób sobie przerwę, zanim zaczniesz grać.
- Rób przerwy – co 30–40 minut wstań, przejdź się, popatrz w okno.
- Dbaj o sen – nie korzystaj z telefonu ani komputera na godzinę przed zaśnięciem.
- Utrzymuj prawidłową postawę – siedź prosto, telefon trzymaj wyżej, nie leż z nim długo w łóżku.
- Dbaj o ruch – codziennie spędzaj czas na świeżym powietrzu i w ruchu.
- Szanuj innych w internecie – pisz tak, jakbyś mówił komuś prosto w oczy.
- Rozmawiaj z bliskimi – więcej rozmów na żywo, mniej przez ekran.
- Mów, gdy coś jest nie w porządku – jeśli coś cię w sieci niepokoi, od razu powiedz o tym dorosłemu.
Podsumowanie
[edytuj]- Higiena cyfrowa pomaga mądrze korzystać z mediów elektronicznych. Dzięki niej: dbasz o wzrok, kręgosłup, sen i kondycję, lepiej się czujesz, masz dobre relacje z rodziną i kolegami.
- Urządzenia są po to, by nam pomagać, a nie rządzić naszym czasem. Najważniejsza jest równowaga między światem online i offline.