Przejdź do zawartości

Edukacja zdrowotna/Komunikacja na co dzień – słowa, gesty, emocje

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Komunikacja na co dzień – słowa, gesty, emocje

[edytuj]

Wprowadzenie

[edytuj]

Komunikacja to porozumiewanie się z innymi ludźmi. Dzięki niej umawiamy się, rozwiązujemy problemy, prosimy o pomoc, dzielimy się radością i smutkiem.

Na komunikację składają się:

  • słowa – to, co mówimy lub piszemy,
  • gesty i mowa ciała – to, co pokazuje nasze ciało,
  • emocje – to, co czujemy i jak to okazujemy.

Dobra komunikacja pomaga żyć zdrowo – zmniejsza stres, pozwala lepiej rozwiązywać konflikty i budować przyjaźnie.

Słowa – co i jak mówimy

[edytuj]

Słowa to komunikacja werbalna. To nie tylko same wyrazy, ale też:

  • ton głosu (mówimy spokojnie czy krzyczymy),
  • tempo mówienia,
  • głośność.

Te same słowa mogą brzmieć inaczej, gdy powiemy je spokojnie albo ze złością.

Warto:

  • mówić jasno i krótko,
  • zadawać pytania, gdy czegoś nie rozumiemy,
  • używać słów „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”,
  • unikać wyzwisk i obrażania.

Pomaga też tzw. komunikat „ja”. Zamiast: „Jesteś okropny!” można powiedzieć: „Jest mi przykro, gdy mówisz do mnie w ten sposób”.

Gesty i mowa ciała

[edytuj]

Gesty, mimika i postawa ciała to komunikacja niewerbalna. Często mówimy coś swoim ciałem, nawet gdy milczymy.

Do mowy ciała należą:

  • mimika twarzy – uśmiech, zmarszczone brwi, łzy,
  • gesty – machanie ręką, wzruszanie ramionami, pokazanie „stop”,
  • postawa – wyprostowana (otwartość) lub zgarbiona (niepewność, smutek),
  • kontakt wzrokowy – patrzenie na rozmówcę lub unikanie wzroku,
  • odległość – stajemy bliżej osób bliskich, dalej – obcych.

Czasem słowa i gesty nie pasują do siebie. Ktoś mówi: „Wszystko w porządku”, ale ma smutną minę i spuszczony wzrok. Wtedy warto dopytać, co naprawdę czuje.== Emocje w komunikacji

Emocje to uczucia, które pojawiają się w różnych sytuacjach, np.: radość, złość, strach, wstyd, smutek, duma. Emocje są ważne, bo:

  • informują nas, co jest dla nas ważne,
  • pomagają podejmować decyzje,
  • mówią innym, jak się czujemy.

Silne emocje (szczególnie złość) mogą jednak utrudniać rozmowę. Gdy jesteś bardzo zdenerwowany:

  • możesz krzyczeć lub mówić rzeczy, których później żałujesz,
  • trudniej jest słuchać drugiej osoby.

Dlatego warto:

  • najpierw się uspokoić (pooddychać, odejść na chwilę),
  • potem dopiero rozmawiać,
  • nazywać swoje uczucia: „Czuję złość, bo…”, „Jest mi przykro, gdy…”, „Boję się, że…”.

U innych ludzi też próbuj zauważyć emocje – po twarzy, głosie, zachowaniu. To pomaga lepiej ich zrozumieć.

Jak rozmawiać, żeby się dobrze dogadywać?

[edytuj]

Dobra komunikacja to nie tylko mówienie, ale też słuchanie.

Słuchasz aktywnie, gdy:

  • patrzysz na osobę, która mówi,
  • nie przerywasz,
  • dopytujesz: „Czy dobrze rozumiem, że…?”,
  • podsumowujesz: „Czyli jesteś zły, bo…”.

W codziennych rozmowach pomagają proste zasady:

  • mów spokojnie, nawet gdy się nie zgadzasz,
  • wyrażaj swoje zdanie, ale nie obrażaj innych,
  • przyznaj się do błędu i przeproś, gdy kogoś skrzywdzisz,
  • szukaj rozwiązań, a nie winnych.

W sytuacji konfliktu spróbuj:

  1. Nazwać swoje emocje: „Jestem zły, bo…”.
  2. Wyjaśnić, czego potrzebujesz: „Chciałbym, żebyś…”.
  3. Wysłuchać drugiej osoby do końca.
  4. Razem poszukać wyjścia, które obie strony zaakceptują.

Komunikacja w internecie

[edytuj]

W internecie też się komunikujemy – przez czaty, SMS-y, komentarze. Jest tam jednak trudniej odczytać:

  • ton głosu,
  • mimikę,
  • emocje.

Dlatego łatwo o nieporozumienie. Ktoś może odczytać żart jak obrazę.

Warto pamiętać:

  • pisz tak, jakbyś mówił do tej osoby twarzą w twarz,
  • nie obrażaj innych, nie wyśmiewaj,
  • nie pisz w silnej złości – najpierw się uspokój,
  • pomyśl, zanim coś wyślesz – to może zostać w sieci na długo.

Podsumowanie

[edytuj]

Na codzienną komunikację składają się:

  • słowa – to, co mówimy i piszemy,
  • gesty i mowa ciała – jak wygląda nasze ciało podczas rozmowy,
  • emocje – co czujemy i jak to pokazujemy.

Im lepiej potrafimy:

  • jasno mówić,
  • uważnie słuchać,
  • rozumieć emocje swoje i innych,

tym łatwiej budujemy przyjaźnie, rozwiązujemy konflikty i dbamy o swoje zdrowie – także psychiczne.