Edukacja zdrowotna/Komunikacja na co dzień – słowa, gesty, emocje
Komunikacja na co dzień – słowa, gesty, emocje
[edytuj]Wprowadzenie
[edytuj]Komunikacja to porozumiewanie się z innymi ludźmi. Dzięki niej umawiamy się, rozwiązujemy problemy, prosimy o pomoc, dzielimy się radością i smutkiem.
Na komunikację składają się:
- słowa – to, co mówimy lub piszemy,
- gesty i mowa ciała – to, co pokazuje nasze ciało,
- emocje – to, co czujemy i jak to okazujemy.
Dobra komunikacja pomaga żyć zdrowo – zmniejsza stres, pozwala lepiej rozwiązywać konflikty i budować przyjaźnie.
Słowa – co i jak mówimy
[edytuj]Słowa to komunikacja werbalna. To nie tylko same wyrazy, ale też:
- ton głosu (mówimy spokojnie czy krzyczymy),
- tempo mówienia,
- głośność.
Te same słowa mogą brzmieć inaczej, gdy powiemy je spokojnie albo ze złością.
Warto:
- mówić jasno i krótko,
- zadawać pytania, gdy czegoś nie rozumiemy,
- używać słów „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”,
- unikać wyzwisk i obrażania.
Pomaga też tzw. komunikat „ja”. Zamiast: „Jesteś okropny!” można powiedzieć: „Jest mi przykro, gdy mówisz do mnie w ten sposób”.
Gesty i mowa ciała
[edytuj]Gesty, mimika i postawa ciała to komunikacja niewerbalna. Często mówimy coś swoim ciałem, nawet gdy milczymy.
Do mowy ciała należą:
- mimika twarzy – uśmiech, zmarszczone brwi, łzy,
- gesty – machanie ręką, wzruszanie ramionami, pokazanie „stop”,
- postawa – wyprostowana (otwartość) lub zgarbiona (niepewność, smutek),
- kontakt wzrokowy – patrzenie na rozmówcę lub unikanie wzroku,
- odległość – stajemy bliżej osób bliskich, dalej – obcych.
Czasem słowa i gesty nie pasują do siebie. Ktoś mówi: „Wszystko w porządku”, ale ma smutną minę i spuszczony wzrok. Wtedy warto dopytać, co naprawdę czuje.== Emocje w komunikacji
Emocje to uczucia, które pojawiają się w różnych sytuacjach, np.: radość, złość, strach, wstyd, smutek, duma. Emocje są ważne, bo:
- informują nas, co jest dla nas ważne,
- pomagają podejmować decyzje,
- mówią innym, jak się czujemy.
Silne emocje (szczególnie złość) mogą jednak utrudniać rozmowę. Gdy jesteś bardzo zdenerwowany:
- możesz krzyczeć lub mówić rzeczy, których później żałujesz,
- trudniej jest słuchać drugiej osoby.
Dlatego warto:
- najpierw się uspokoić (pooddychać, odejść na chwilę),
- potem dopiero rozmawiać,
- nazywać swoje uczucia: „Czuję złość, bo…”, „Jest mi przykro, gdy…”, „Boję się, że…”.
U innych ludzi też próbuj zauważyć emocje – po twarzy, głosie, zachowaniu. To pomaga lepiej ich zrozumieć.
Jak rozmawiać, żeby się dobrze dogadywać?
[edytuj]Dobra komunikacja to nie tylko mówienie, ale też słuchanie.
Słuchasz aktywnie, gdy:
- patrzysz na osobę, która mówi,
- nie przerywasz,
- dopytujesz: „Czy dobrze rozumiem, że…?”,
- podsumowujesz: „Czyli jesteś zły, bo…”.
W codziennych rozmowach pomagają proste zasady:
- mów spokojnie, nawet gdy się nie zgadzasz,
- wyrażaj swoje zdanie, ale nie obrażaj innych,
- przyznaj się do błędu i przeproś, gdy kogoś skrzywdzisz,
- szukaj rozwiązań, a nie winnych.
W sytuacji konfliktu spróbuj:
- Nazwać swoje emocje: „Jestem zły, bo…”.
- Wyjaśnić, czego potrzebujesz: „Chciałbym, żebyś…”.
- Wysłuchać drugiej osoby do końca.
- Razem poszukać wyjścia, które obie strony zaakceptują.
Komunikacja w internecie
[edytuj]W internecie też się komunikujemy – przez czaty, SMS-y, komentarze. Jest tam jednak trudniej odczytać:
- ton głosu,
- mimikę,
- emocje.
Dlatego łatwo o nieporozumienie. Ktoś może odczytać żart jak obrazę.
Warto pamiętać:
- pisz tak, jakbyś mówił do tej osoby twarzą w twarz,
- nie obrażaj innych, nie wyśmiewaj,
- nie pisz w silnej złości – najpierw się uspokój,
- pomyśl, zanim coś wyślesz – to może zostać w sieci na długo.
Podsumowanie
[edytuj]Na codzienną komunikację składają się:
- słowa – to, co mówimy i piszemy,
- gesty i mowa ciała – jak wygląda nasze ciało podczas rozmowy,
- emocje – co czujemy i jak to pokazujemy.
Im lepiej potrafimy:
- jasno mówić,
- uważnie słuchać,
- rozumieć emocje swoje i innych,
tym łatwiej budujemy przyjaźnie, rozwiązujemy konflikty i dbamy o swoje zdrowie – także psychiczne.