Edukacja zdrowotna/Niebezpieczne kontakty online – rozpoznawanie i reagowanie

Niebezpieczne kontakty online – rozpoznawanie i reagowanie

Internet to miejsce, gdzie możesz się uczyć, bawić i poznawać nowe osoby. Musisz jednak pamiętać, że w sieci łatwo się ukryć za fałszywym profilem, a nie każdy ma dobre zamiary. Ten tekst pomoże ci rozpoznać niebezpieczne kontakty online i podpowie, jak na nie reagować.

Czym jest kontakt online?

Kontakt online to każda rozmowa prowadzona:

• w mediach społecznościowych (np. komunikatory, czaty),
• w grach internetowych (czat w grze, wiadomości prywatne),
• na forach, grupach, serwerach (np. Discord).

Osoba po drugiej stronie ekranu:

• może podawać nieprawdziwe imię, wiek, zdjęcie,
• może udawać twojego rówieśnika,
• może ukrywać swoje prawdziwe zamiary.

Dlatego zawsze traktuj osoby z internetu jak nieznajomych.

Jak rozpoznać niebezpieczny kontakt?

Zwróć uwagę na sygnały ostrzegawcze. Kontakt może być niebezpieczny, gdy ktoś:

• wypytuje cię o dane osobowe: pełne imię i nazwisko, adres, numer telefonu, nazwę szkoły, miejsce, gdzie spędzasz wolny czas,
• prosi o zdjęcia lub nagrania, szczególnie prywatne, wstydliwe, „tylko dla niego/niej”,
• proponuje spotkanie na żywo i chce, żebyś nikomu o tym nie mówił/a,
• zachęca do robienia rzeczy, które są niezgodne z prawem lub zasadami szkoły,
• wysyła ci treści nieodpowiednie dla twojego wieku (np. przemoc, treści dla dorosłych),
• nalega, żebyście przenieśli rozmowę na inny, bardziej „tajny” komunikator,
• próbuje cię nastawić przeciw rodzicom lub znajomym: „nie mów im, oni nie zrozumieją”, „tylko ja cię rozumiem”,
• straszy cię (np. że opublikuje twoje zdjęcia albo wiadomości),
• składa dziwne propozycje w zamian za prezenty w grach, doładowania czy przelewy.

Bardzo ważne jest to, jak ty się czujesz. Jeśli rozmowa sprawia, że czujesz lęk, wstyd, niepokój albo „coś ci nie pasuje” – może to być znak, że kontakt jest niebezpieczny.

Jak reagować na niebezpieczny kontakt?

Gdy podejrzewasz, że kontakt jest niebezpieczny:

1. Przerwij rozmowę. Nie tłumacz się, nie wchodź w dyskusję. Po prostu nie odpisuj.
2. Zablokuj tę osobę. Skorzystaj z opcji „blokuj” lub „zablokuj użytkownika” w aplikacji lub grze.
3. Zrób zrzuty ekranu. Zapisz wiadomości, zdjęcia, nick, datę. To ważne dowody, jeśli trzeba będzie zgłosić sprawę.
4. Zgłoś konto w serwisie. Użyj funkcji „zgłoś” (np. zgłoszenie nękania, treści dla dorosłych, podszywania się).
5. Powiedz dorosłemu, któremu ufasz. Rodzic, opiekun, nauczyciel, pedagog lub psycholog szkolny – to osoby, które mają obowiązek i możliwości, by ci pomóc.

Pamiętaj:

• Nigdy nie wysyłaj swoich haseł, kodów SMS, numeru karty, zdjęć dokumentów.
• Nie zgadzaj się na spotkanie z osobą poznaną tylko w internecie bez wiedzy dorosłego. Jeśli kiedykolwiek dojdzie do spotkania, musi o nim wiedzieć rodzic/opiekun i to on powinien ci towarzyszyć.

Do kogo zwrócić się o pomoc?

Jeśli coś cię zaniepokoi w kontakcie online:

• porozmawiaj z:
  • rodzicem lub opiekunem,
  • wychowawcą,
  • nauczycielem, któremu ufasz,
  • pedagogiem lub psychologiem szkolnym;

• możesz skorzystać z:
  • Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 (bezpłatny, anonimowy),
  • formularzy pomocy na stronach organizacji zajmujących się bezpieczeństwem dzieci w sieci.

Pamiętaj: Jeśli ktoś zachowuje się wobec ciebie niewłaściwie w internecie, to nie jest twoja wina. Masz prawo do bezpieczeństwa i szacunku.

Zasady bezpiecznych kontaktów online

• Traktuj każdą osobę w sieci jak obcego.
• Nie podawaj:
  • nazwiska,
  • adresu zamieszkania,
  • numeru telefonu,
  • nazwy i adresu szkoły,
  • numerów dokumentów, haseł, kodów.
• Ustaw swoje profile jako prywatne – nie każdy musi widzieć twoje zdjęcia i znajomych.
• Zanim coś wyślesz, pomyśl: „Czy chciałbym/chciałabym, żeby zobaczyli to moi rodzice/nauczyciel/cała klasa?”
• Jeśli rozmowa budzi twój niepokój – zaufaj swoim odczuciom i przerwij ją.
• Proś o pomoc dorosłych – to oznaka odpowiedzialności, a nie słabości.

Bezpieczne korzystanie z internetu to ważna część dbania o swoje zdrowie i bezpieczeństwo. Możesz cieszyć się siecią, jeśli zachowasz ostrożność i będziesz reagować na niebezpieczne kontakty.