Edukacja zdrowotna/Niewidoczne czynniki środowiskowe wpływające na zdrowie (m.in. jakość powietrza)

Niewidoczne czynniki środowiskowe wpływające na zdrowie (m.in. jakość powietrza)

Co to są niewidoczne czynniki środowiskowe?

Na nasze zdrowie wpływa nie tylko to, co jemy, jak śpimy i czy uprawiamy sport. Wielkie znaczenie ma też środowisko, w którym żyjemy: dom, szkoła, ulica, podwórko.

Niektóre rzeczy, które nam szkodzą, są niewidoczne. Nie możemy ich zobaczyć, ale możemy odczuć ich skutki.

Do takich czynników należą m.in.:

• jakość powietrza,
• hałas,
• niektóre substancje chemiczne wokół nas.

Jakość powietrza

Powietrze jest wszędzie wokół nas. Oddychamy nim bez przerwy, więc jego jakość ma ogromne znaczenie dla zdrowia.

Zanieczyszczone powietrze na zewnątrz

Do powietrza dostają się różne szkodliwe substancje:

• spaliny samochodowe,
• dym z kominów (np. z pieców na węgiel),
• dym z fabryk.

Tworzą one smog, który:

• podrażnia oczy, gardło i nos,
• utrudnia oddychanie, zwłaszcza osobom z astmą,
• może powodować kaszel, bóle głowy, zmęczenie.

Smogu nie zawsze widać. Czasem powietrze wygląda normalnie, a jest bardzo zanieczyszczone.

Powietrze w domu i w szkole

Także w środku budynków powietrze może być niezdrowe, np. gdy:

• rzadko wietrzymy pomieszczenia,
• pali się papierosy w mieszkaniu (bierne palenie),
• używa się dużo mocnych środków czystości o intensywnym zapachu,
• jest wilgoć i pleśń na ścianach.

Skutkiem może być:

• ból głowy,
• senność,
• trudności z koncentracją,
• częstsze infekcje (np. katar, kaszel).

Inne niewidoczne czynniki środowiskowe

Hałas

Hałas to też niewidoczny czynnik środowiskowy. To zbyt głośne dźwięki, np.:

• ruchliwa ulica,
• głośna muzyka w słuchawkach,
• hałas w szkole lub na boisku.

Długotrwały hałas może:

• uszkadzać słuch,
• powodować rozdrażnienie i nerwowość,
• utrudniać naukę i koncentrację,
• wywoływać bóle głowy.

Substancje chemiczne

W naszym otoczeniu są również różne substancje chemiczne, których nie widać:

• zapachy odświeżaczy powietrza,
• opary z farb i klejów,
• resztki środków czystości.

Niektóre z nich mogą:

• drażnić oczy i nos,
• powodować alergie,
• wywoływać bóle głowy.

Jak możemy się chronić?

Nawet jako uczniowie możemy wiele zrobić, aby ograniczyć wpływ niewidocznych czynników środowiskowych:

Dla lepszego powietrza:

• często wietrzyć pokój i klasę (krótko, ale kilka razy dziennie),
• nie otwierać okien przy bardzo dużym smogu (warto sprawdzać komunikaty),
• prosić dorosłych, by nie palili papierosów w domu lub przy dzieciach,
• mieć w pokoju rośliny doniczkowe (niektóre pomagają oczyszczać powietrze).

Dla mniejszego hałasu:

• ściszać muzykę, szczególnie w słuchawkach,
• nie krzyczeć bez potrzeby w klasie i na korytarzu,
• zamykać okna, gdy na zewnątrz jest bardzo głośno (np. budowa, ruchliwa ulica).

Dla ograniczenia chemii wokół nas:

• nie używać samodzielnie silnych środków czystości,
• wietrzyć pomieszczenia po malowaniu czy remoncie,
• nie wąchać farb, klejów i rozpuszczalników.

Podsumowanie

Niewidoczne czynniki środowiskowe, takie jak jakość powietrza, hałas czy substancje chemiczne, mają duży wpływ na nasze zdrowie, choć ich nie widzimy.

Dbając o czyste powietrze, mniejszy hałas i rozsądne używanie chemii w domu i szkole, pomagamy sobie:

• lepiej oddychać,
• lepiej się uczyć i koncentrować,
• rzadziej chorować.

Świadome dbanie o środowisko to ważna część troski o własne zdrowie.