Edukacja zdrowotna/Niezbywalna godność człowieka

Niezbywalna godność człowieka

Godność osobista to poczucie, że jako człowiek jestem ważny, wartościowy i zasługuję na szacunek – niezależnie od tego, jak wyglądam, skąd pochodzę, jakie mam oceny czy ile mam pieniędzy. Jest to coś, czego nikt nie może nam odebrać, nawet jeśli jesteśmy traktowani niesprawiedliwie.

Godność nie jest nagrodą za dobre zachowanie. Mamy ją od urodzenia, po prostu z tego powodu, że jesteśmy ludźmi.

Czym jest godność osobista?

Godność osobista to:

• wewnętrzne poczucie własnej wartości,
• przekonanie, że mam prawo do szacunku,
• świadomość swoich praw i granic,
• umiejętność traktowania siebie z troską i szacunkiem.

Godność nie oznacza przekonania, że jestem lepszy od innych. Chodzi w niej o równość – każdy człowiek ma taką samą godność, niezależnie od wieku, płci, sprawności, wyznania czy orientacji.

Dlaczego godność jest podstawową wartością?

Godność jest podstawową wartością, ponieważ:

• jest fundamentem wszystkich innych praw człowieka,
• wpływa na to, jak myślimy o sobie i o innych,
• pomaga budować zdrową samoocenę,
• chroni przed przemocą, upokorzeniem i poniżaniem,
• kieruje naszymi wyborami i zachowaniami.

Bez szacunku do własnej godności łatwiej zgodzić się na coś, co nam szkodzi, na przykład na bycie wyśmiewanym, wykorzystywanym albo zmuszanym do rzeczy, których nie chcemy robić.

Jak szanować własną godność?

Szanowanie własnej godności oznacza konkretne zachowania. Można to robić na wiele sposobów, na przykład:

• dbać o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne,
• odmawiać, gdy ktoś namawia do czegoś niebezpiecznego lub sprzecznego z naszymi wartościami,
• nie pozwalać innym na wyzwiska, obrażanie, wyśmiewanie,
• szukać pomocy, gdy ktoś nas krzywdzi,
• mówić o swoich potrzebach i uczuciach,
• pamiętać, że błędy nie odbierają nam wartości jako człowieka.

Szanowanie siebie nie oznacza egoizmu. Chodzi o to, aby traktować siebie z takim samym szacunkiem, z jakim chcielibyśmy być traktowani przez innych.

Szacunek dla godności innych osób

Skoro każdy ma godność, oznacza to, że:

• nie wolno nikogo upokarzać ani ośmieszać,
• nie wolno stosować przemocy fizycznej ani psychicznej,
• trzeba szanować czyjeś zdanie, nawet jeśli się z nim nie zgadzamy,
• nie należy oceniać ludzi po wyglądzie, ubraniu, ocenach czy majątku,
• trzeba respektować granice innych osób (np. ich prywatność, decyzje, ciało).

W praktyce oznacza to między innymi:

• nieprzekazywanie dalej plotek i obraźliwych komentarzy,
• reagowanie, gdy ktoś jest wyśmiewany lub poniżany,
• kulturalne zachowanie w internecie (brak hejtu, obraźliwych memów, przezywania),
• używanie języka, który nie rani.

Szanowanie cudzej godności pokazuje, że rozumiemy wartość drugiego człowieka.

Godność a codzienne wybory

Na co dzień często stajemy przed wyborami, które dotyczą naszej godności i godności innych. Na przykład:

• Czy dołączę do grupy wyśmiewającej kolegę?
• Czy opublikuję w sieci ośmieszające nagranie?
• Czy przyznam się do błędu, zamiast zrzucać winę na kogoś słabszego?
• Czy odważę się powiedzieć „nie”, gdy ktoś przekracza moje granice?

Zastanawiając się nad takim wyborem, warto zadać sobie pytania:

• Czy to, co chcę zrobić, jest zgodne z szacunkiem do mnie i do innych?
• Czy chciałbym, żeby ktoś zrobił to wobec mnie?
• Czy będę mógł spokojnie spojrzeć sobie w oczy po tej sytuacji?

Świadome wybory pomagają nam chronić własną godność i okazywać szacunek innym.

Podsumowanie

Godność osobista jest podstawową wartością człowieka, ponieważ:

• przysługuje każdemu z nas od urodzenia,
• jest niezależna od osiągnięć i wyglądu,
• wpływa na nasze zdrowie psychiczne i relacje z ludźmi,
• pomaga podejmować dobre, odpowiedzialne decyzje.

Dbając o własną godność i szanując godność innych, budujemy bezpieczne, życzliwe środowisko w domu, w szkole i w internecie. To ważna część troski o zdrowie – nie tylko fizyczne, ale też emocjonalne i społeczne.