Edukacja zdrowotna/Ochrona słuchu i profilaktyka nadmiernego hałasu
Ochrona słuchu i profilaktyka nadmiernego hałasu
[edytuj]Słuch pomaga nam rozmawiać, uczyć się i orientować w świecie. Dzięki niemu słyszymy mowę, muzykę, dźwięki przyrody i sygnały ostrzegawcze (np. klakson auta). O uszy trzeba dbać tak samo jak o oczy czy zęby.
Co to jest hałas?
[edytuj]Hałas to nieprzyjemne, zbyt głośne dźwięki.
Może to być:
- głośna muzyka,
- hałas uliczny (samochody, tramwaje, karetki),
- hałas w szkole (krzyki na przerwie),
- hałas w domu (wiercenie, odkurzacz).
Im głośniej i im dłużej słuchamy hałasu, tym bardziej szkodzi on naszym uszom.
Jak hałas szkodzi słuchowi?
[edytuj]W uchu znajdują się bardzo małe komórki słuchowe. Są delikatne – nie odrastają, gdy zostaną uszkodzone.
Silny hałas może spowodować:
- szumy w uszach (piszczenie, buczenie),
- gorsze słyszenie szeptu i cichych dźwięków,
- bóle głowy, zmęczenie, trudności z koncentracją.
Uszkodzony słuch zwykle nie boli, ale pogarsza się powoli i na stałe. Dlatego lepiej zapobiegać niż leczyć.
Skąd bierze się nadmierny hałas?
[edytuj]Nadmierny hałas to taki, który jest:
- za głośny – musisz krzyczeć, by ktoś obok ciebie cię usłyszał,
- zbyt długi – trwa wiele minut lub godzin.
Przykłady:
- słuchanie muzyki na słuchawkach z bardzo dużą głośnością,
- stanie blisko głośnika na koncercie lub dyskotece,
- przebywanie przy ruchliwej ulicy przez dłuższy czas,
- fajerwerki, petardy, wystrzały.
Jak chronić słuch na co dzień?
[edytuj]Oto proste zasady:
- Ściszaj dźwięk.
- Ustaw w domu telewizor i radio tak, aby dorośli nie prosili cię o ściszenie.
- W telefonie i na słuchawkach nie ustawiaj głośności na maksimum.
- Ograniczaj czas słuchania na słuchawkach.
- Rób przerwy co kilkanaście minut.
- Nie śpij w słuchawkach.
- Zachowaj odległość od źródła hałasu.
- Nie stój tuż przy głośnikach.
- Na ulicy trzymaj się dalej od bardzo ruchliwych jezdni, jeśli możesz.
- Chroń uszy w bardzo głośnych miejscach.
- Używaj zatyczek do uszu lub nauszników ochronnych (np. przy fajerwerkach, na zawodach sportowych, przy remoncie).
- Jeśli coś jest za głośne, zatkaj uszy dłońmi i odejdź w spokojniejsze miejsce.
- Dbaj o uszy.
- Nie wkładaj do uszu patyczków, ołówków ani innych przedmiotów.
- Po chorobach uszu chodź na kontrolę do lekarza.
Co zrobić, gdy jest za głośno?
[edytuj]Jeśli:
- musisz krzyczeć, żeby porozumieć się z kolegą obok,
- czujesz ból uszu,
- po głośnym dźwięku słyszysz piszczenie lub buczenie w uszach,
- to znaczy, że hałas jest za duży.
W takiej sytuacji:
- Odejdź od źródła hałasu.
- Zatkaj uszy, jeśli nie możesz wyjść.
- Powiedz o tym dorosłemu (rodzicowi, nauczycielowi).
- Jeśli szumy w uszach nie znikają, zgłoś się do lekarza.
Podsumowanie
[edytuj]- Słuch jest bardzo ważnym zmysłem i jest delikatny.
- Nadmierny hałas może trwale uszkodzić słuch.
- Chronisz uszy, gdy: ściszasz dźwięk, ograniczasz czas słuchania, zachowujesz odstęp od hałasu i używasz ochronników słuchu.
- Zwracaj uwagę na hałas wokół siebie i reaguj, gdy jest za głośno.