Przejdź do zawartości

Edukacja zdrowotna/Odpowiedzialność za własne ciało i jego ochrona

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Odpowiedzialność za własne ciało i jego ochrona

[edytuj]

Twoje ciało jest tylko twoje. Nikt inny nie ma prawa decydować za ciebie, co się z nim dzieje. Bycie odpowiedzialnym za własne ciało oznacza, że o nie dbasz, chronisz je i podejmujesz mądre decyzje.

Jak dbać o swoje ciało?

[edytuj]

Dbając o ciało, pokazujesz, że je szanujesz. Pomagają w tym codzienne nawyki:

Higiena osobista

[edytuj]
  • mycie rąk przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety
  • regularne mycie ciała i włosów
  • mycie zębów minimum dwa razy dziennie
  • zmiana bielizny i ubrań na czyste

Zdrowe jedzenie i picie wody

[edytuj]
  • jedzenie warzyw, owoców, produktów zbożowych, nabiału
  • ograniczanie słodyczy i słodkich napojów
  • picie wody w ciągu dnia, zwłaszcza przy wysiłku

Ruch i odpoczynek

[edytuj]
  • codzienna aktywność fizyczna (spacer, rower, gra w piłkę, taniec)
  • wystarczająca ilość snu
  • przerwy w nauce i przy komputerze, by oczy i ciało odpoczywały

Korzystanie z pomocy lekarza

[edytuj]
  • zgłaszanie dorosłym, gdy coś boli lub źle się czujesz
  • chodzenie na badania kontrolne i szczepienia, jeśli zaleci lekarz

Granice – twoje ciało, twoje zasady

[edytuj]

Każda osoba ma prawo do swoich granic. Oznacza to, że:

  • Nikt nie może cię dotykać w sposób, który jest dla ciebie nieprzyjemny lub budzi niepokój.
  • Masz prawo powiedzieć „nie” nawet osobom dorosłym, znajomym czy członkom rodziny, jeśli czujesz dyskomfort.
  • Jeśli ktoś dotyka cię w sposób, który wydaje ci się dziwny, wstydliwy lub tajemniczy i każe nikomu o tym nie mówić – to znak, że trzeba jak najszybciej powiedzieć o tym zaufanemu dorosłemu (np. rodzicowi, wychowawcy, pedagogowi).

Pamiętaj: Złe jest każde dotykanie, którego nie chcesz, którego się boisz lub które ma być „tajemnicą” przed dorosłymi.

Bezpieczeństwo na co dzień

[edytuj]

Odpowiedzialność za ciało to także dbanie o jego bezpieczeństwo:

Na drodze

[edytuj]
  • przechodzenie przez jezdnię na pasach i na zielonym świetle
  • noszenie odblasków po zmroku
  • zakładanie kasku podczas jazdy na rowerze, hulajnodze, rolkach

W domu i podczas zabawy

[edytuj]
  • nie dotykanie ostrych narzędzi, prądu, ognia bez opieki dorosłych
  • ostrożna zabawa, bez popychania i ryzykownych wyczynów
  • zakładanie ochraniaczy przy niektórych sportach

Substancje i leki

[edytuj]
  • nie branie żadnych leków ani tabletek bez zgody dorosłego
  • nie picie nieznanych płynów i nie jedzenie nieznanych rzeczy

Internet i zdjęcia

[edytuj]
  • nie wysyłanie nikomu zdjęć swojego ciała, zwłaszcza w bieliźnie lub nago
  • nie podawanie obcym danych osobowych
  • gdy ktoś w internecie prosi o coś, co budzi twój niepokój – powiedz o tym dorosłemu

Gdy coś jest nie w porządku – mów

[edytuj]

Bycie odpowiedzialnym za ciało oznacza także, że:

  • słuchasz sygnałów swojego organizmu (ból, zmęczenie, smutek) i mówisz o nich dorosłym,
  • nie wstydzisz się prosić o pomoc, gdy ktoś łamie twoje granice, cię straszy lub zmusza do czegoś, czego nie chcesz,
  • mówisz o trudnych sytuacjach zaufanej osobie dorosłej: rodzicowi, opiekunowi, wychowawcy, nauczycielowi, pedagodze lub psychologowi szkolnemu.

Pamiętaj: Twoje ciało jest ważne. Masz prawo o nim decydować, masz prawo je chronić i masz prawo szukać pomocy, gdy jej potrzebujesz.