Edukacja zdrowotna/Początek życia człowieka i podstawowe informacje o seksualności

Początek życia człowieka i podstawowe informacje o seksualności

Początek życia człowieka

Komórki rozrodcze

Nowy człowiek powstaje z połączenia dwóch specjalnych komórek:

komórki jajowej – znajdującej się w ciele kobiety,
plemnika – wytwarzanego w ciele mężczyzny.

Są to komórki rozrodcze. Same nie mogą stworzyć nowego organizmu, ale gdy się połączą, zaczyna się rozwijać nowe życie.

Zapłodnienie

Zapłodnienie to moment, w którym plemnik łączy się z komórką jajową. Z takiego połączenia powstaje pierwsza komórka nowego człowieka. Nazywamy ją zygotą.

Do zapłodnienia najczęściej dochodzi w ciele dorosłej kobiety, gdy spotka się jej komórka jajowa z plemnikiem dorosłego mężczyzny. To jest proces biologiczny – przebiega sam w sobie, bez udziału naszej woli, kiedy komórki już się spotkają.

Rozwój w brzuchu mamy

Zygota zaczyna się dzielić na coraz więcej komórek. Powstaje:
najpierw zarodek – bardzo malutka istota ludzka,
później płód – rosnące dziecko w brzuchu mamy.

Dziecko rozwija się w specjalnym narządzie w ciele kobiety, który nazywa się macica. Tam ma:

ochronę,
miejsce do wzrostu,
połączenie z organizmem mamy, przez które otrzymuje potrzebne substancje.

Ciąża u człowieka trwa zwykle około 9 miesięcy. W tym czasie:

tworzą się wszystkie narządy (serce, płuca, mózg),
rozwijają się ręce, nogi, twarz,
dziecko rośnie i przygotowuje się do życia poza brzuchem mamy.

Narodziny

Kiedy dziecko jest już wystarczająco rozwinięte, dochodzi do porodu – narodzin. To moment, kiedy przychodzi na świat nowy człowiek.

Po urodzeniu:

dziecko zaczyna samodzielnie oddychać,
dostaje pokarm (najlepiej mleko mamy),
stopniowo uczy się poruszać, mówić, myśleć i poznawać świat.

Podstawowe informacje o seksualności

Co to jest seksualność?

Seksualność to część naszego człowieczeństwa. Dotyczy:

płci (czy jesteśmy chłopcem, dziewczynką, mężczyzną, kobietą),
budowy ciała – zwłaszcza narządów płciowych,
dojrzewania – zmian w ciele i psychice,
uczuć – sympatii, zakochania, bliskości,
relacji z innymi ludźmi – przyjaźni, związków.

Seksualność nie oznacza tylko współżycia. Zaczyna się już od urodzenia i trwa całe życie. Zmienia się z wiekiem i jest czymś zupełnie naturalnym.

Dojrzewanie

W pewnym wieku u dzieci zaczyna się okres dojrzewania. U większości:

u dziewcząt zwykle między 9. a 13. rokiem życia,
u chłopców zwykle między 10. a 14. rokiem życia.

W czasie dojrzewania:

ciało rośnie szybciej,
pojawiają się owłosienie pod pachami i w okolicy narządów płciowych,
zmienia się zapach ciała (potrzebna jest częstsza higiena),

U dziewcząt:

rozwijają się piersi,
pojawia się miesiączka (regularne krwawienie z dróg rodnych, świadczące o dojrzewaniu organizmu),

U chłopców:

rosną mięśnie,
obniża się głos,
powiększają się narządy płciowe.
Zmieniają się też uczucia i myślenie:
można zacząć się w kimś podkochiwać,
ważniejsze stają się opinie rówieśników,
pojawia się wstyd dotyczący ciała i potrzeba prywatności.

To wszystko jest normalne. Każdy dojrzewa w swoim tempie – jedni wcześniej, inni później. Nie ma w tym nic złego.

Uczucia, szacunek i granice

Seksualność to także uczucia i relacje. Bardzo ważne są:

szacunek dla siebie i innych,
granice – każdy ma prawo do własnej prywatności,
zgoda – nikt nie ma prawa dotykać twojego ciała w sposób, który ci nie odpowiada.

Podsumowanie

Twoje narządy płciowe i miejsca okryte bielizną to strefy intymne. Masz prawo powiedzieć „nie”, jeśli jakiekolwiek zachowanie wobec ciebie jest dla ciebie nieprzyjemne, wstydliwe lub budzi niepokój. Jeśli ktoś namawia cię do robienia lub oglądania rzeczy związanych z seksem, a ty nie chcesz albo czujesz się z tym źle, powiedz o tym dorosłemu, któremu ufasz.

Seksualność powinna wiązać się z:

bezpieczeństwem,
odpowiedzialnością,
szacunkiem,
troską o drugą osobę i o siebie.

Gdzie szukać informacji i pomocy? Jeśli masz pytania dotyczące:

dojrzewania,
budowy ciała,
uczuć,
początku życia,

najlepiej porozmawiać z:

rodzicami lub opiekunami,
pielęgniarką szkolną,
lekarzem,
nauczycielem (np. wychowawcą, nauczycielem biologii lub edukacji zdrowotnej).

Warto wybierać sprawdzone źródła informacji, takie jak:

książki i podręczniki dla dzieci i młodzieży,
rzetelne strony edukacyjne polecane przez nauczyciela lub rodzica.

Seksualność i początek życia człowieka to ważne i naturalne tematy. Poznawanie własnego ciała, rozumienie zmian w okresie dojrzewania oraz wiedza o tym, jak powstaje nowe życie, pomagają lepiej dbać o swoje zdrowie i podejmować odpowiedzialne decyzje w przyszłości.