Edukacja zdrowotna/Samoocena, akceptacja własnego ciała i wyznaczanie granic

Samoocena, akceptacja własnego ciała i wyznaczanie granic

Co to jest samoocena?

Samoocena to sposób, w jaki myślisz o sobie i o tym, jaki/jaka jesteś.

Może być:

• pozytywna – gdy wiesz, że masz zalety i wierzysz, że dasz sobie radę
• zaniżona – gdy uważasz, że nic ci nie wychodzi i jesteś „do niczego”

Nikt nie jest idealny. Każdy ma mocne strony i słabsze strony – to normalne.

Jak dbać o dobrą samoocenę?

Możesz wzmacniać swoją samoocenę przez proste rzeczy:

Zauważaj swoje sukcesy

• Zapisz lub przypomnij sobie 3 rzeczy, które dobrze zrobiłeś/zrobiłaś w ostatnich dniach.

Ucz się na błędach

• Zamiast „Jestem beznadziejny”, pomyśl: „Następnym razem spróbuję inaczej”.

Mów do siebie życzliwie

• Zamiast „Nic nie umiem”, powiedz: „To jest trudne, ale mogę się nauczyć”.

Nie porównuj się ciągle z innymi

• Każdy ma inny talent. Ktoś jest dobry z matematyki, ktoś inny z rysunku lub sportu.

Akceptacja własnego ciała

Twoje ciało jest twoje i jest ważne, niezależnie od:

• wzrostu,
• wagi,
• koloru skóry,
• tego, czy nosisz okulary,
• czy masz jakąś niepełnosprawność.

Ludzie w filmach, reklamach czy internecie często są pokazywani tak, aby wyglądać „idealnie”. To nie jest prawdziwy obraz wszystkich ludzi.

Akceptować ciało znaczy

• wiedzieć, że nie musisz wyglądać jak ktoś z reklamy, żeby być wartościową osobą,
• dbać o ciało: wysypiać się, ruszać się, myć się, zdrowo jeść,
• nie wyśmiewać cudzego wyglądu.

Możesz mieć cechy, których w sobie nie lubisz – to normalne. Mimo to zasługujesz na szacunek i życzliwość, także od samego/samej siebie.

Co to są granice?

Granice to coś jak niewidzialna linia, która pokazuje:

• co jest dla ciebie w porządku,
• a co jest dla ciebie nie w porządku.

Granice pomagają:

• czuć się bezpiecznie,
• szanować samego/samą siebie,
• lepiej dogadywać się z innymi.

Każdy człowiek ma prawo do swoich granic.

Jak wyznaczać swoje granice?

Masz prawo powiedzieć „nie”, gdy coś jest dla ciebie nieprzyjemne, niebezpieczne albo krępujące. Możesz używać prostych zdań:

• „Nie chcę, żebyś mnie popychał.”
• „Nie lubię, gdy ktoś mnie przezywa. Przestań.”
• „Nie chcę się teraz bawić w tę zabawę.”
• „Nie pokazuj mi takich rzeczy, nie czuję się z tym dobrze.”
• „To jest moja własność, proszę, nie bierz bez pytania.”

Wyznaczanie granic dotyczy też:

• twojego ciała – nikt nie ma prawa cię dotykać w sposób, który ci nie odpowiada,
• twoich uczuć – możesz powiedzieć, że coś cię rani,
• internetu – masz prawo nie wysyłać zdjęć, nie podawać danych i opuszczać nieprzyjemne rozmowy.

Jeśli ktoś nie szanuje twoich granic, koniecznie powiedz o tym

• rodzicowi,
• wychowawcy,
• nauczycielowi,
• innej zaufanej osobie dorosłej.

Szanuj także granice innych

Tak jak ty masz swoje granice, tak samo mają je inne osoby. Oznacza to, że:

• pytasz, zanim dotkniesz czyjejś rzeczy,
• nie zmuszasz nikogo do zabawy, na którą nie ma ochoty,
• nie obrażasz i nie wyśmiewasz innych,
• słuchasz, gdy ktoś mówi: „Nie chcę”, „Nie lubię tego”.

Szacunek do własnych i cudzych granic pomaga budować dobre i bezpieczne relacje.

Zapamiętaj

• Jesteś wartościową osobą, nawet jeśli popełniasz błędy.
• Twoje ciało jest ważne i zasługuje na szacunek.
• Masz prawo mówić „tak” i „nie” w sprawach, które dotyczą ciebie.
• Ty także szanuj granice i uczucia innych ludzi.