Edukacja zdrowotna/Stereotypy dotyczące płci a postrzeganie siebie

Stereotypy dotyczące płci a postrzeganie siebie

W życiu codziennym często słyszymy różne opinie o dziewczynkach i chłopcach. Niektóre z nich to stereotypy – czyli uproszczone, często niesprawiedliwe przekonania o jakiejś grupie ludzi.

Stereotypy dotyczące płci mówią nam, jacy „powinni” być chłopcy, a jakie „powinny” być dziewczynki. Mogą one wpływać na to, jak myślimy o sobie i o innych.

Co to są stereotypy dotyczące płci?

Stereotyp dotyczący płci to przekonanie, że:

wszystkie dziewczynki są jakieś,
wszyscy chłopcy są jacyś,
tylko dlatego, że są dziewczynkami albo chłopcami.

Przykłady stereotypów:

„Dziewczynki powinny być ciche i grzeczne”.
„Chłopcy nie płaczą”.
„Dziewczynki są dobre z języka polskiego, a chłopcy z matematyki”.
„Chłopcy powinni lubić sport, a dziewczynki lalki”.

Takie zdania są nieprawdziwe, bo:

każda osoba jest inna,
zainteresowania i zdolności nie zależą od płci.

Jak stereotypy wpływają na to, jak widzimy siebie?

Stereotypy mogą sprawić, że zaczynamy źle myśleć o sobie, np.:

„Jestem chłopakiem, a nie lubię piłki nożnej, więc coś jest ze mną nie tak”.
„Jestem dziewczynką, a lubię majsterkować, więc to dziwne”.

Przez stereotypy:

możemy wstydzić się swoich zainteresowań,
możemy bać się robić to, co naprawdę lubimy,
możemy czuć się gorsi od innych, jeśli nie pasujemy do „typowego” obrazu chłopca albo dziewczynki.

Stereotypy mogą też:

ograniczać nasze wybory (np. ktoś nie zapisze się na kółko szachowe, taniec, robotykę, bo „to nie dla dziewczynek/chłopców”),
utrudniać okazywanie uczuć (np. chłopiec boi się płakać, choć jest mu bardzo smutno).
To wszystko wpływa na poczucie własnej wartości – czyli na to, jak bardzo siebie lubimy i szanujemy.

Jak bronić się przed szkodliwymi stereotypami?

Możemy nauczyć się rozpoznawać stereotypy i nie dawać się im kierować.

Zadawaj pytania

Gdy słyszysz zdanie o dziewczynkach lub chłopcach, zapytaj:

„Czy naprawdę wszyscy tacy są?”
„Czy znam kogoś, kto jest inny niż w tym zdaniu?”

Zazwyczaj szybko zauważysz, że to nie pasuje do wszystkich. Pamiętaj, że każdy jest inny.

Są dziewczynki, które lubią sport, i takie, które wolą rysować.
Są chłopcy, którzy lubią tańczyć, i tacy, którzy wolą majsterkować.

To normalne, że ludzie mają różne zainteresowania i cechy.

Słuchaj siebie, nie stereotypów
Masz prawo lubić to, co lubisz.
Masz prawo wyrażać swoje emocje, nawet jeśli ktoś mówi, że „to nie dla chłopaka/dziewczyny”.
Rozmawiaj z zaufaną osobą

Jeśli przez stereotypy:

ktoś cię wyśmiewa,
czujesz się gorszy/gorsza,
przestajesz lubić siebie,
porozmawiaj z:
rodzicem lub opiekunem,
nauczycielem/ką,
pedagogiem lub psychologiem szkolnym.

Dorośli mogą pomóc ci zrozumieć, że stereotypy to tylko czyjeś opinie, a nie prawda o tobie.

Podsumowanie

Stereotypy dotyczące płci to uproszczone, często krzywdzące przekonania o dziewczynkach i chłopcach.
Mogą one sprawić, że zaczynamy źle myśleć o sobie i wstydzić się tego, jacy jesteśmy.
Każdy człowiek jest inny i ma prawo być sobą, niezależnie od płci.
Warto zauważać stereotypy, nie wierzyć w nie ślepo i szanować siebie oraz innych.