Edukacja zdrowotna/Wpływ sposobu odżywiania na zdrowie

Wprowadzenie

To, co jemy na co dzień, ma bardzo duży wpływ na nasze zdrowie, samopoczucie i rozwój. Jedzenie to nie tylko przyjemność, ale przede wszystkim paliwo i materiał budulcowy dla organizmu. Sposób odżywiania może pomagać w zachowaniu zdrowia albo prowadzić do chorób.

Co to znaczy zdrowe odżywianie?

Zdrowe odżywianie polega na dostarczaniu organizmowi wszystkich potrzebnych składników w odpowiednich ilościach. Najważniejsze z nich to:

• białka – budują mięśnie, skórę, włosy, paznokcie, biorą udział w odporności,
• tłuszcze – są źródłem energii, potrzebne są m.in. mózgowi i układowi nerwowemu,
• węglowodany – dają energię do nauki, ruchu i pracy narządów,
• witaminy i składniki mineralne – wspierają odporność, wzrost, pracę serca, mięśni i mózgu,
• woda – potrzebna do wszystkich procesów zachodzących w organizmie.

Zdrowa dieta jest urozmaicona. Oznacza to jedzenie różnych produktów: warzyw, owoców, produktów zbożowych (najlepiej pełnoziarnistych), nabiału, ryb, jaj, roślin strączkowych i dobrej jakości tłuszczów roślinnych.

Jak sposób odżywiania wpływa na organizm?

Energia do działania

Dzięki jedzeniu organizm ma energię potrzebną do:

• oddychania,
• pracy serca,
• poruszania się,
• myślenia i nauki.

Jeśli jesz zbyt mało lub nieregularnie, możesz czuć:

• zmęczenie,
• senność,
• trudności z koncentracją,
• bóle głowy.

Z kolei nadmiar jedzenia, szczególnie bardzo kalorycznego, prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej.

Wzrost i rozwój

W wieku szkolnym organizm intensywnie rośnie. Potrzebuje wtedy:

• białka do budowy mięśni i tkanek,
• wapnia i witaminy D do mocnych kości i zębów,
• żelaza do prawidłowej pracy krwi i mózgu.

Niewłaściwe odżywianie może spowolnić wzrost, osłabić kości i zwiększyć ryzyko próchnicy.

Odporność i samopoczucie

Dieta bogata w warzywa, owoce, produkty zbożowe i dobre tłuszcze:

• wzmacnia układ odpornościowy,
• pomaga rzadziej chorować,
• wpływa na lepsze samopoczucie psychiczne.

Niedobór witamin i składników mineralnych może powodować:

• większą podatność na infekcje,
• osłabienie,
• gorszy nastrój i rozdrażnienie.

Skutki złego odżywiania

Długotrwały nieprawidłowy sposób odżywiania może prowadzić do:

• nadwagi i otyłości,
• nadciśnienia tętniczego,
• próchnicy zębów,
• problemów z sercem i naczyniami krwionośnymi,
• cukrzycy typu 2,
• anemii (niedokrwistości),
• problemów z koncentracją i nauką.

Szczególnie niekorzystne jest częste jedzenie:

• słodyczy,
• słodzonych napojów,
• słonych przekąsek,
• fast foodów i bardzo tłustych potraw.

Jak dbać o zdrowe odżywianie na co dzień?

Aby sposób odżywiania dobrze wpływał na zdrowie, warto:

• jeść regularnie 4–5 posiłków dziennie,
• w każdym posiłku uwzględniać warzywa lub owoce,
• wybierać wodę zamiast słodzonych napojów,
• ograniczać słodycze i słone przekąski,
• częściej wybierać gotowanie, pieczenie i duszenie zamiast smażenia w głębokim tłuszczu,
• jeść produkty pełnoziarniste (np. pieczywo razowe, kasze),
• nie objadać się przed snem.

Podsumowanie

Sposób odżywiania ma bezpośredni wpływ na zdrowie, wygląd, odporność, samopoczucie i wyniki w nauce. Dbanie o zdrową dietę już w wieku szkolnym zmniejsza ryzyko wielu chorób w dorosłym życiu i pomaga lepiej funkcjonować każdego dnia.