Edukacja zdrowotna/Wpływ sposobu odżywiania na zdrowie i rozwój

Wpływ sposobu odżywiania na zdrowie i rozwój

Dlaczego jedzenie jest tak ważne?

Człowiek musi jeść, aby żyć, ale sposób odżywiania ma ogromny wpływ na to, jak żyje.

Z pożywienia organizm otrzymuje:

• energię – do oddychania, chodzenia, nauki, zabawy, pracy narządów,
• materiał budulcowy – do budowy kości, mięśni, skóry, zębów,
• składniki ochronne – które pomagają bronić się przed chorobami.

To, co jesz każdego dnia, wpływa na twoje zdrowie teraz i na twój rozwój w przyszłości.

Sposób odżywiania a zdrowie

Zdrowe, różnorodne jedzenie pomaga:

• wzmacniać odporność – dzieci, które jedzą dużo warzyw, owoców i produktów zbożowych pełnoziarnistych, zwykle rzadziej chorują,
• chronić serce i naczynia krwionośne – zbyt tłuste i bardzo słone jedzenie może w przyszłości szkodzić sercu,
• dbać o właściwą masę ciała – częste jedzenie słodyczy, chipsów, słodkich napojów może prowadzić do nadwagi,
• utrzymać zdrowe zęby – cukier i słodkie napoje sprzyjają próchnicy,
• zapobiegać niektórym chorobom w dorosłym życiu – np. cukrzycy typu 2 lub nadciśnieniu tętniczemu.

Nie chodzi o to, by nigdy nie jeść słodyczy czy fast foodu, ale by na co dzień wybierać jedzenie, które służy zdrowiu.

Sposób odżywiania a rozwój fizyczny

Dzieci i nastolatki rosną bardzo szybko, dlatego potrzebują odpowiednich składników z pożywienia.

• Białko (np. z mleka i jego przetworów, fasoli, jaj, ryb, mięsa)

– jest materiałem budulcowym dla mięśni, skóry, narządów.

• Wapń (np. z mleka, jogurtu, kefiru, sera, niektórych warzyw)

– jest potrzebny do mocnych kości i zębów.

Jego brak może prowadzić do słabszych kości w przyszłości.

• Żelazo (np. z mięsa, roślin strączkowych, natki pietruszki)

– umożliwia przenoszenie tlenu we krwi.

Niedobór żelaza może powodować zmęczenie i osłabienie.

• Witaminy i składniki mineralne (z warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych)

– biorą udział w wielu procesach potrzebnych do wzrostu.

Jeśli dziecko przez dłuższy czas odżywia się źle (np. je bardzo mało, bardzo jednostajnie lub prawie wyłącznie „śmieciowe” jedzenie), może:

• rosnąć wolniej,
• mieć słabsze kości i zęby,
• czuć się często zmęczone i bez siły.

Sposób odżywiania a rozwój umysłowy i nauka

Mózg także potrzebuje „paliwa”. Niezdrowe jedzenie wpływa nie tylko na ciało, ale też na to, jak się uczysz i jak się czujesz.

• Śniadanie – osoby, które jedzą wartościowe śniadanie, zwykle lepiej się koncentrują na lekcjach i dłużej zapamiętują informacje.
• Zbyt dużo cukru – po zjedzeniu dużej ilości słodyczy energia szybko rośnie, ale potem gwałtownie spada (możesz wtedy czuć się senny, rozdrażniony, mieć problemy ze skupieniem)
• Nieregularne jedzenie – długie przerwy między posiłkami mogą powodować ból głowy, osłabienie i gorszy nastrój.

Zdrowe posiłki w ciągu dnia pomagają:

• lepiej się uczyć,
• dłużej utrzymać uwagę na lekcjach,
• mieć stabilniejszy nastrój (mniej „huśtawek” nastroju).

Przykłady zdrowego i niezdrowego stylu jedzenia

Na zdrowie i prawidłowy rozwój dobrze wpływa, gdy:

• jesz kilka mniejszych posiłków dziennie (np. 4–5),
• w każdym posiłku pojawiają się warzywa lub owoce,
• pijesz głównie wodę, ewentualnie niesłodzone herbaty,
• wybierasz produkty jak najmniej przetworzone (np. kasze, płatki owsiane, pieczywo pełnoziarniste),
• ograniczasz słodycze, chipsy, słodkie napoje do okazjonalnych przekąsek.

Na zdrowie i rozwój źle wpływa, gdy:

• często zjadasz posiłki w pośpiechu lub je pomijasz,
• większość tego, co jesz, to słodycze, chipsy, fast food,
• pijesz dużo słodzonych napojów (np. kolorowe napoje gazowane, słodkie soki),
• twoja dieta jest bardzo monotonna (np. prawie codziennie to samo, mało warzyw i owoców).

Podsumowanie

• Sposób odżywiania ma bezpośredni wpływ na:
• zdrowie – odporność, pracę narządów, samopoczucie,
• rozwój fizyczny – wzrost, siłę kości i mięśni, wygląd skóry i zębów,
• rozwój umysłowy – koncentrację, pamięć, wyniki w nauce, nastrój.
• To, co jesz codziennie, stopniowo kształtuje twoje ciało i wpływa na to, jak będziesz funkcjonować jako osoba dorosła.

Dlatego warto wybierać jedzenie, które wspiera zdrowie i rozwój, a nie tylko to, które jest najsłodsze czy najsłone.