Etyka dla szkoły podstawowej/Co jest dla mnie ważne – mój „porządek wartości”

Co jest dla mnie ważne – mój „porządek wartości”

Każdy człowiek ma rzeczy, które uważa za ważne. Mogą to być osoby, przedmioty, cechy charakteru, marzenia albo zasady, według których chce żyć. W etyce mówimy o wartościach i o naszym porządku wartości.

Czym są wartości

Wartości to to, co uznajemy za ważne i cenne. Na przykład:

• rodzina, przyjaźń, zdrowie
• uczciwość, wolność, sprawiedliwość
• wiedza, pieniądze, sława
• bezpieczeństwo, wygoda, zabawa

Różni ludzie mogą mieć różne wartości albo różnie je ustawiać w swoim życiu.

Co to znaczy „porządek wartości”

Porządek wartości to kolejność, w jakiej ustawiamy to, co dla nas ważne. Można powiedzieć, że jest to nasza prywatna „lista ważności”.

Na przykład:

• dla jednej osoby najważniejsza jest rodzina, potem przyjaciele, nauka, a dopiero później pieniądze i zabawa
• dla innej osoby najważniejsza może być wygoda i przyjemność, a inne rzeczy schodzą na dalszy plan

Porządek wartości nie jest tylko na papierze. Widać go po tym, jak naprawdę postępujemy.

Jak rozpoznać, co jest dla mnie naprawdę ważne

Można sobie zadać kilka pytań:

• dla czego jestem gotów z czegoś zrezygnować?
• co wybieram, gdy dwie ważne rzeczy się ze sobą „zderzają”?
• na co poświęcam najwięcej czasu i energii?
• co mnie najbardziej cieszy, a co najbardziej boli, gdy to tracę?

Przykłady:

• jeśli dla przyjaciela poświęcam swój wolny czas, to przyjaźń jest wysoko w moim porządku wartości
• jeśli dla dobrej oceny jestem gotów ściągać, to ocena jest dla mnie ważniejsza niż uczciwość
• jeśli dla rozrywki zaniedbuję obowiązki, to zabawa jest wyżej niż odpowiedzialność

Czy mój porządek wartości jest dobry

Nie chodzi o to, żeby wszyscy mieli dokładnie taki sam porządek wartości, ale:

• są wartości, które większość ludzi uważa za szczególnie ważne (np. życie, godność człowieka, prawda, dobro)
• są wartości, które łatwo mogą stać się zbyt ważne (np. pieniądze, popularność, wygoda)

Warto się zastanowić:

• czy nie stawiam zbyt wysoko tego, co jest tylko miłe i wygodne
• czy na pierwszym miejscu stawiam to, co pomaga mi być dobrym człowiekiem
• czy mój porządek wartości nie krzywdzi innych ludzi

Jak pracować nad swoim porządkiem wartości

Możesz:

• wypisać na kartce to, co jest dla ciebie ważne, i spróbować ułożyć to od najważniejszego do najmniej ważnego
• porównać tę listę z tym, jak naprawdę się zachowujesz na co dzień
• zastanowić się, co chciałbyś przesunąć wyżej, a co niżej
• porozmawiać o tym z kimś bliskim lub na lekcji etyki

Porządek wartości może się zmieniać, gdy dorastasz i zdobywasz nowe doświadczenia. Ważne, żebyś nie zostawiał go przypadkowi, ale świadomie zastanawiał się nad tym, co jest dla ciebie naprawdę ważne.

Zapamiętaj

• Wartości to to, co uznajemy za ważne i cenne w życiu.
• Porządek wartości to kolejność, w jakiej ustawiamy nasze wartości.
• O tym, co jest dla nas naprawdę ważne, świadczą nasze wybory i czyny.
• Świadome układanie własnego porządku wartości pomaga podejmować dojrzalsze i bardziej odpowiedzialne decyzje.