Etyka dla szkoły podstawowej/Dlaczego ludzie ustalają zasady

Dlaczego ludzie ustalają zasady

Każdego dnia spotykasz się z różnymi zasadami: w domu, w szkole, na podwórku, w sklepie czy w internecie. Czasem mogą się wydawać kłopotliwe, ale bez nich trudno byłoby ludziom ze sobą żyć.

Co to są zasady

Zasady to ustalone sposoby postępowania. Mówią nam:

• co wolno robić,
• czego nie wolno,
• jak powinniśmy zachowywać się wobec innych.

Zasady mogą być zapisane (na przykład regulamin szkoły) albo niepisane (na przykład że nie podsłuchujemy cudzych rozmów).

Gdzie spotykamy zasady

Zasady obowiązują między innymi:

• w domu (obowiązki domowe, godzina powrotu do domu),
• w szkole (jak zachowujemy się na lekcji i przerwie),
• na drodze (przepisy ruchu drogowego),
• w grach i zabawach (reguły gry),
• w miejscach publicznych (w kinie, w bibliotece, w parku).

Dzięki zasadom ludzie wiedzą, czego się spodziewać po sobie nawzajem.

Po co są zasady – najważniejsze powody

Ludzie ustalają zasady, ponieważ pomagają one:

Chronić bezpieczeństwo

• Zasady:
  • przechodzenia przez ulicę na zielonym świetle,
  • niewpychania się na schodach,
  • zakazu biegania po korytarzu

zmniejszają ryzyko wypadków.

Zapewniać sprawiedliwość

• Reguły:
  • kolejki (kto pierwszy, ten obsługiwany jako pierwszy),
  • podział obowiązków w domu,
  • zasady gry w piłkę

pomagają, aby nikt nie był faworyzowany ani pomijany.

Ułatwiać współpracę

• Gdy wszyscy znają i przestrzegają zasad:
  • łatwiej pracować w grupach,
  • łatwiej organizować wspólne wycieczki i zabawy,

mniej jest kłótni i nieporozumień.

Utrzymywać porządek

• Zasady sprzątania, odkładania rzeczy na miejsce, korzystania z klasopracowni sprawiają, że:
  • łatwiej cokolwiek znaleźć,
  • przyjemniej przebywać razem,

szanujemy wspólne rzeczy.

Okazywać szacunek innym

• Zasady dobrego wychowania (mówienie proszę, dziękuję, dzień dobry, nieprzerywanie innym) pokazują, że:
  • liczymy się z uczuciami innych,

uznajemy, że każdy ma swoją godność.

Co by było, gdyby nie było zasad

Gdyby ludzie nie ustalali zasad:

• na drodze panowałby chaos i dochodziłoby do wielu wypadków,
• w szkole trudno byłoby prowadzić lekcje,
• w grach zawsze wygrywałby najsilniejszy lub najsprytniejszy, a nie ten, kto gra uczciwie,
• częściej dochodziłoby do kłótni i bójek.

Brak zasad nie oznacza wolności, ale bałagan i zagrożenie.

Czy wszystkie zasady są dobre

Większość zasad ma chronić ludzi i ułatwiać wspólne życie. Zdarza się jednak, że:

• zasady są niejasne,
• wydają się niesprawiedliwe,
• nie pasują już do sytuacji.

Wtedy warto:

• spokojnie porozmawiać z dorosłymi,
• zapytać, dlaczego taka zasada obowiązuje,
• wspólnie zastanowić się, czy można ją zmienić lub doprecyzować.

Rozmowa jest lepszym rozwiązaniem niż łamanie zasad po cichu.

Jak możesz współtworzyć zasady

Jako uczeń możesz:

• brać udział w ustalaniu zasad klasy (kontrakt klasowy),
• zgłaszać swoje propozycje i uwagi,
• dawać dobry przykład, samemu przestrzegając uzgodnionych reguł,
• przypominać kolegom o zasadach w życzliwy sposób.

Zasady są potrzebne, aby ludzie mogli żyć razem spokojnie i bezpiecznie. Dobrze jest je rozumieć, współtworzyć i odpowiedzialnie ich przestrzegać.