Etyka dla szkoły podstawowej/Dlaczego przyroda jest wartością

Wprowadzenie

Przyroda to wszystko, co nie zostało stworzone przez człowieka: rośliny, zwierzęta, woda, powietrze, gleba, góry, lasy, morza. Kiedy mówimy, że coś jest wartością, mamy na myśli, że jest ważne, potrzebne i że warto o to dbać. W etyce zastanawiamy się, dlaczego przyroda jest taką wartością dla człowieka i całej Ziemi.

Przyroda umożliwia nam życie

Bez przyrody nie moglibyśmy żyć, ponieważ:

• rośliny produkują tlen, którym oddychamy
• z przyrody pochodzi nasze pożywienie (rośliny i zwierzęta)
• woda w rzekach, jeziorach i pod ziemią służy nam do picia, mycia, uprawy roślin
• z surowców naturalnych (drewno, kamień, rudy metali, ropa, gaz) powstają domy, ubrania, przedmioty codziennego użytku

Przyroda jest podstawą życia – bez niej nie mogłoby istnieć żadne społeczeństwo ani żadna technika.

Przyroda daje zdrowie i odpoczynek

Przyroda jest ważna nie tylko dla naszego ciała, ale też dla psychiki:

• spacery w lesie czy parku pomagają się wyciszyć i odpocząć
• ruch na świeżym powietrzu wzmacnia zdrowie
• kontakt z zielenią zmniejsza stres i napięcie

Dlatego w miastach sadzi się drzewa, zakłada parki i skwery – żeby ludzie mieli miejsce do odpoczynku wśród natury.

Przyroda jest piękna

Przyroda ma także wartość estetyczną, czyli związaną z pięknem:

• zachody słońca, gwiaździste niebo, widoki gór i jezior budzą w nas zachwyt
• wielu artystów (malarzy, poetów, muzyków) czerpie inspirację z natury
• piękno przyrody sprawia, że czujemy się częścią czegoś większego

To, że natura jest piękna, jest dla wielu ludzi ważnym powodem, by ją chronić.

Przyroda uczy i rozwija

Dzięki przyrodzie:

• poznajemy działanie różnych organizmów i zależności w ekosystemach
• uczymy się odpowiedzialności za swoje decyzje (np. za odpady, zużycie wody)
• rozwijamy ciekawość świata i zainteresowanie nauką

Bez obserwacji przyrody nie byłoby wielu odkryć w biologii, chemii, fizyce czy medycynie.

Przyroda jako wspólne dobro

Przyroda jest:

• dobrem wspólnym wszystkich ludzi – nie należy tylko do jednego państwa czy jednej osoby
• dziedzictwem, które otrzymujemy od poprzednich pokoleń
• skarbem, który powinniśmy przekazać kolejnym pokoleniom w jak najlepszym stanie

Rośliny i zwierzęta mają własne życie i potrzeby. Wielu ludzi uważa, że mają swoją godność i prawo do istnienia, nawet jeśli nie są dla nas bezpośrednio „pożyteczne”.

Co wynika z tego, że przyroda jest wartością

Jeśli uznajemy przyrodę za wartość, to:

• nie traktujemy jej jak śmietnika ani magazynu bez końca
• staramy się nie zanieczyszczać wody, powietrza i gleby
• oszczędzamy zasoby (wodę, energię, papier)
• chronimy zagrożone gatunki roślin i zwierząt
• sprzeciwiamy się działaniom, które niepotrzebnie niszczą środowisko

Szacunek dla przyrody staje się ważną zasadą moralną, która wpływa na nasze codzienne wybory.

Podsumowanie

Przyroda jest wartością, ponieważ:

• umożliwia życie ludzi i innych istot
• daje zdrowie, odpoczynek i piękno
• rozwija naszą wiedzę i wrażliwość
• jest wspólnym dobrem obecnych i przyszłych pokoleń

Świadomość tej wartości prowadzi do odpowiedzialności: uczymy się żyć tak, aby jak najmniej szkodzić środowisku, a jak najlepiej je chronić.