Etyka dla szkoły podstawowej/Dobro wspólne w klasie, szkole i społeczności lokalnej

Dobro wspólne w klasie, szkole i społeczności lokalnej

Każdy z nas ma swoje potrzeby i marzenia. Ale żyjemy też w grupach: w klasie, szkole, mieście lub wsi. To, co jest ważne dla wszystkich członków tej grupy, nazywamy dobrem wspólnym.

Co to jest dobro wspólne

Dobro wspólne to:

• warunki, dzięki którym wszyscy w danej grupie mogą dobrze funkcjonować i się rozwijać,
• to, z czego korzysta wiele osób, a nie tylko jedna,
• odpowiedzialność, która dotyczy wszystkich członków danej wspólnoty.

Dobro wspólne nie jest sumą prywatnych korzyści. To raczej takie dobro, którego nie da się posiadać „na własność”, ale wszyscy mogą z niego korzystać i wszyscy są za nie odpowiedzialni.

Dobro wspólne w klasie

W klasie dobrem wspólnym są między innymi:

• atmosfera wzajemnego szacunku i bezpieczeństwa,
• porządek w sali lekcyjnej,
• wspólne pomoce naukowe i sprzęt (tablica, rzutnik, mapy),
• wypracowane zasady klasowe.

Dbanie o dobro wspólne w klasie oznacza na przykład:

• nieśmiecenie i sprzątanie po sobie,
• niepisanie po ławkach, tablicach i ścianach,
• nieprzeszkadzanie na lekcjach, żeby inni mogli się uczyć,
• reagowanie na przemoc i wykluczenie, a nie obojętność.

Jeśli ktoś niszczy klasowe rzeczy albo ośmiesza innych, szkodzi nie tylko pojedynczej osobie, ale całej grupie.

Dobro wspólne w szkole

W szerszej wspólnocie szkolnej dobrem wspólnym są między innymi:

• bezpieczeństwo wszystkich uczniów i pracowników,
• dobre imię szkoły,
• wspólne przestrzenie (korytarze, boisko, biblioteka, toalety),
• regulamin, który porządkuje życie szkoły,
• tradycje szkolne (uroczystości, akcje, projekty).

Dbanie o dobro wspólne w szkole to na przykład:

• szanowanie pracowników szkoły (nauczycieli, obsługi, administracji),
• nieznęcanie się nad innymi (także w internecie),
• rozsądne korzystanie z toalet i szatni, by były czyste dla wszystkich,
• udział w wyborach do samorządu uczniowskiego i zainteresowanie się jego działaniami,
• troska o wyposażenie szkoły (sprzęt sportowy, komputery, książki).

Złe zachowanie jednego ucznia na wycieczce czy zawodach może zepsuć opinię o całej szkole.

Dobro wspólne w społeczności lokalnej

Społeczność lokalna to mieszkańcy twojej miejscowości: wsi, miasteczka, dzielnicy. Dobrami wspólnymi w takim miejscu są:

• czyste ulice, parki i place zabaw,
• wspólna infrastruktura (chodniki, ścieżki rowerowe, oświetlenie),
• dostęp do instytucji (biblioteka, dom kultury, ośrodek zdrowia),
• bezpieczeństwo (przestrzeganie przepisów, np. drogowych),
• środowisko naturalne wokół: lasy, rzeki, jeziora.

Dbanie o dobro wspólne w społeczności lokalnej oznacza na przykład:

• nieśmiecenie w miejscach publicznych,
• niepisanie po ławkach i przystankach,
• szanowanie roślin, drzew, miejsc wypoczynku,
• zgłaszanie niebezpiecznych sytuacji dorosłym lub odpowiednim służbom,
• udział w lokalnych akcjach (sprzątanie okolicy, zbiórki charytatywne).

Dobro wspólne a interes własny

Czasem dobro wspólne wchodzi w konflikt z tym, co wygodne dla jednostki. Na przykład:

• łatwiej wyrzucić papierek na ziemię niż dojść do kosza,
• wygodniej jechać hulajnogą po korytarzu niż prowadzić ją obok siebie,
• prościej „olać” klasową sprawę niż angażować się w rozwiązanie problemu.

Odpowiedzialne podejście oznacza, że:

• potrafisz czasem zrezygnować z chwilowej wygody dla dobra innych,
• rozumiesz, że sam korzystasz z dobra wspólnego, więc masz obowiązek o nie dbać,
• nie usprawiedliwiasz się tym, że „inni też tak robią”.

Jak można dbać o dobro wspólne na co dzień

Jako siódmoklasista możesz:

• troszczyć się o atmosferę w klasie (nie brać udziału w wykluczaniu, hejtowaniu),
• szanować szkolne mienie i zgłaszać jego zniszczenie,
• uczestniczyć w działaniach samorządu uczniowskiego lub innych grup,
• rozmawiać z rówieśnikami o tym, co można poprawić w klasie czy szkole,
• proponować konstruktywne pomysły zamiast tylko narzekać.

Małe, codzienne decyzje wielu osób budują albo niszczą dobro wspólne.

Podsumowanie

Dobro wspólne to to, co jest ważne dla całej wspólnoty: klasy, szkoły, miejscowości. Nie można być obojętnym wobec wspólnego dobra, bo wszyscy z niego korzystamy i wszyscy mamy na nie wpływ. Świadome dbanie o dobro wspólne jest oznaką dojrzałości i odpowiedzialności za innych ludzi.