Etyka dla szkoły podstawowej/Dzielenie się – kiedy i jak

Dzielenie się – kiedy i jak

Dzielenie się to oddawanie komuś części tego, co mamy: rzeczy, czasu, uwagi, wiedzy. Nie chodzi o to, żeby zostawać z niczym, ale żeby zauważać potrzeby innych i umieć się nimi z nimi podzielić.

Co to znaczy dzielić się

Dzielenie się to na przykład:

• pożyczenie koledze ołówka,
• poczęstowanie kogoś cukierkiem,
• wytłumaczenie zadania koledze, który nie rozumie,
• wspólne korzystanie z gry, piłki, książki.

Dzielić się można nie tylko rzeczami, ale także:

• czasem (pobawić się z kimś, kto jest sam),
• uwagą (wysłuchać kogoś),
• umiejętnościami (pomóc w nauce, w komputerze, w sporcie).

Dlaczego warto się dzielić

Dzielenie się:

• pomaga innym, którzy czegoś potrzebują,
• buduje przyjaźnie i zaufanie,
• sprawia radość osobie obdarowanej i temu, kto daje,
• uczy nas, że nie jesteśmy na świecie sami.

Często, gdy podzielimy się z innymi, oni również chętniej dzielą się z nami, gdy tego potrzebujemy.

Kiedy warto się dzielić

Warto się dzielić, gdy:

• ktoś zapomniał przyborów i bez nich nie może pracować,
• kolega lub koleżanka są smutni i potrzebują towarzystwa,
• ktoś jest nowy w klasie i nie ma jeszcze z kim się bawić,
• mamy czegoś dużo (np. przekąsek, naklejek) i możemy trochę oddać,
• widzimy, że komuś brakuje tego, co nam nie jest bardzo potrzebne.

Można też dzielić się w domu:

• pomagać w obowiązkach,
• pożyczyć rodzeństwu swoje gry lub książki (po uzgodnieniu zasad).

Kiedy trzeba uważać albo można odmówić

Dzielenie się nie zawsze jest obowiązkiem. Możesz odmówić, gdy:

• ktoś nie szanuje twoich rzeczy (niszczy, gubi, nie oddaje),
• prosi o coś, co jest bardzo ważne lub drogie (np. telefon rodzica, pieniądze),
• prośba jest związana z łamaniem zasad (np. „podziel się odpowiedziami na sprawdzianie”).

Warto wtedy spokojnie wyjaśnić:

• „Nie mogę ci tego pożyczyć, bo boję się, że się zniszczy”,
• „Nie chcę podpowiadać na sprawdzianie, bo to jest nieuczciwe”.

Masz prawo dbać o swoje bezpieczeństwo i swoje rzeczy.

Jak mądrze się dzielić

Aby dzielenie się było dobre dla wszystkich:

• pytaj, zanim weźmiesz cudzą rzecz,
• ustalaj zasady (na jak długo pożyczasz, w jaki sposób można używać),
• oddawaj pożyczone rzeczy w takim samym stanie, w jakim je dostałeś,
• nie chwal się przesadnie tym, że się „poświęcasz”,
• nie oczekuj zawsze czegoś w zamian.

Pamiętaj też, że dzielenie się ocenami, hasłami do kont czy prywatnymi informacjami w internecie może być niebezpieczne. W takich sytuacjach lepiej się nie dzielić.

Co robić, gdy nie chcę się dzielić

Czasem nie mamy ochoty się dzielić i to jest normalne. Warto wtedy:

• powiedzieć szczerze, ale grzecznie: „Dziś nie chcę pożyczać tej gry”,
• zaproponować coś innego: „Nie pożyczę ci tego zeszytu, ale mogę ci wytłumaczyć zadanie”,
• pomyśleć, czy powód odmowy jest rozsądny (czy to troska o bezpieczeństwo, czy tylko złośliwość).

Nie trzeba mieć poczucia winy, jeśli odmawia się spokojnie i z szacunkiem dla drugiej osoby.

Dzielenie się na co dzień

Na co dzień możesz dzielić się:

• miejscem w ławce lub w ławce na świetlicy,
• czasem na boisku (zmiana przy piłce, przy bramce),
• dobrym słowem i pochwałą,
• pomocą przy zadaniu domowym (bez odpisywania).

Takie drobne gesty sprawiają, że w klasie, w domu i wśród rówieśników atmosfera jest przyjemniejsza i bardziej życzliwa.

Podsumowanie

Dzielenie się jest ważną umiejętnością. Polega na zauważaniu potrzeb innych i mądrym pomaganiu im, bez krzywdzenia siebie. Warto uczyć się, kiedy się dzielić, jak to robić i jak z szacunkiem odmówić, gdy dzielenie się byłoby niebezpieczne lub niesprawiedliwe. Dzięki temu relacje z innymi stają się bardziej przyjazne i oparte na zaufaniu.