Etyka dla szkoły podstawowej/Jak rozwiązywać kłótnie i nieporozumienia

Jak rozwiązywać kłótnie i nieporozumienia

Każdy czasem się z kimś pokłóci: z kolegą, koleżanką, rodzeństwem, a nawet z rodzicami. Kłótnie i nieporozumienia są normalne, ale ważne jest to, jak je rozwiązujemy.

Czym jest kłótnia i nieporozumienie

Kłótnia to sytuacja, gdy dwie osoby mają różne zdania, są zdenerwowane i mówią do siebie w niemiły sposób. Nieporozumienie to wtedy, gdy ktoś kogoś źle zrozumie albo coś inaczej sobie wyobrazi.

Kłótnia nie musi oznaczać, że się nie lubimy. To znak, że trzeba porozmawiać i coś wyjaśnić.

Skąd biorą się kłótnie

Kłótnie i nieporozumienia pojawiają się najczęściej, gdy:

• każdy chce czegoś innego (np. innej zabawy, innej gry),
• ktoś zabierze rzecz bez pytania,
• ktoś poczuje się niesprawiedliwie potraktowany,
• ktoś kogoś wyśmieje lub obrazi,
• nie słuchamy się nawzajem,
• jesteśmy zmęczeni, głodni albo zdenerwowani czymś innym.

Zrozumienie, skąd wzięła się kłótnia, pomaga ją później rozwiązać.

Co robić, gdy czuję, że zaraz wybuchnę

Gdy jesteś bardzo zły lub zdenerwowany, łatwo powiedzieć coś, czego potem żałujesz. Warto wtedy:

• na chwilę zamilknąć,
• policzyć w myślach do 10,
• odejść na moment w spokojniejsze miejsce,
• kilka razy głęboko i powoli odetchnąć.

Dopiero gdy trochę się uspokoisz, łatwiej będzie rozmawiać spokojnie.

Kroki w rozwiązywaniu kłótni

Możesz spróbować takiego prostego planu:

1. Uspokój się na tyle, by móc mówić normalnym głosem.
2. Opowiedz, co się stało, ze swojego punktu widzenia.
3. Posłuchaj drugiej osoby do końca, nie przerywając.
4. Powiedz, co czujesz.
5. Spróbujcie razem znaleźć rozwiązanie.
6. Pogódźcie się (np. podając sobie ręce, przepraszając).

Pamiętaj: ważne jest nie tylko to, kto „ma rację”, ale też to, żeby obie strony czuły się wysłuchane.

Jak mówić, żeby nie ranić

Zamiast krzyczeć i obrażać, możesz używać tak zwanych komunikatów „ja”. Zamiast: „Jesteś okropny, ciągle mi wszystko zabierasz!” lepiej powiedzieć:

• „Czuję złość, kiedy zabierasz mi rzeczy bez pytania”,
• „Jest mi przykro, gdy mnie wyśmiewasz przy innych”.

W komunikatach „ja” mówisz o swoich uczuciach, a nie atakujesz drugiej osoby.

Unikaj:

• wyzwisk,
• przezywania,
• przypominania starych kłótni,
• mówienia „bo ty zawsze…” albo „bo ty nigdy…”.

Takie słowa tylko powiększają kłótnię.

Jak słuchać drugiej strony

Rozwiązywanie kłótni to nie tylko mówienie, ale też słuchanie. Spróbuj:

• patrzeć na osobę, która mówi,
• nie przerywać,
• nie wyśmiewać tego, co mówi,
• powtórzyć własnymi słowami: „Chcesz powiedzieć, że…?”, „Rozumiem, że czujesz…”.

Dzięki temu druga osoba widzi, że traktujesz ją poważnie.

Szukanie rozwiązania i kompromisu

Po rozmowie warto poszukać takiego wyjścia, które będzie w miarę dobre dla obu stron. Nazywamy to kompromisem.

Przykłady:

• jeśli kłócicie się o grę – możecie ustalić czas dla każdego z was,
• jeśli kłócicie się o to, jaką zabawę wybrać – dziś wybiera jedna osoba, jutro druga,
• jeśli ktoś coś zepsuł – można wspólnie to naprawić albo poszukać innego rozwiązania.

Ważne, żeby obie osoby zgodziły się na dane rozwiązanie.

Rola przeprosin

Czasem w kłótni powiemy lub zrobimy coś, co kogoś zrani. Wtedy warto:

• przyznać się: „Przesadziłem”, „Nie powinienem tak mówić”,
• przeprosić: „Przepraszam, że cię wyśmiałem”, „Przepraszam, że cię popchnąłem”,
• spróbować naprawić to, co się da (np. pomóc w uporządkowaniu, oddać rzecz, którą się zabrało).

Przeprosiny nie są oznaką słabości. Pokazują, że jesteś odpowiedzialny i zależy ci na relacji.

Kiedy poprosić o pomoc dorosłych

Czasem samodzielne rozwiązanie kłótni jest bardzo trudne. Wtedy warto poprosić o pomoc:

• rodziców,
• wychowawcę,
• nauczyciela dyżurującego,
• pedagoga szkolnego.

Poproś dorosłego o pomoc, gdy:

• kłótnia przeradza się w bójkę,
• ktoś ci grozi lub cię zastrasza,
• ktoś cię wyzywa i poniża przy innych,
• czujesz się bezradny i bardzo zraniony.

Proszenie o pomoc to dbanie o swoje bezpieczeństwo, a nie „skarżenie się dla zabawy”.

Jak unikać nieporozumień

Nie wszystkich kłótni da się uniknąć, ale można zmniejszyć ich liczbę, jeśli:

• mówisz jasno, czego chcesz i co ustalacie,
• szanujesz cudze rzeczy i pytasz, zanim coś pożyczysz,
• dotrzymujesz umów,
• nie wyśmiewasz i nie obrażasz innych,
• umiesz czasem odpuścić, zamiast za wszelką cenę „wygrywać”.

Podsumowanie

Kłótnie i nieporozumienia zdarzają się każdemu. Najważniejsze jest to, żeby:

• umieć się uspokoić,
• spokojnie mówić o swoich uczuciach,
• słuchać drugiej osoby,
• szukać kompromisu,
• przepraszać, gdy zrobimy coś złego,
• prosić dorosłych o pomoc, gdy sytuacja nas przerasta.

Dzięki temu łatwiej budować dobre relacje z innymi i czuć się bezpiecznie w domu oraz w szkole.