Etyka dla szkoły podstawowej/Kiedy i jak przeprosić, jak wybaczać

Wprowadzenie

Każdemu zdarza się kogoś zranić: słowem, żartem, zachowaniem. Czasem robimy to specjalnie, a czasem przypadkiem. Ważne jest, żeby umieć wtedy przeprosić. Zdarza się też, że to my jesteśmy zranieni. Wtedy pojawia się pytanie: czy i jak wybaczyć?

Kiedy warto przeprosić

Warto przeprosić, gdy:

• powiedziałeś coś, co kogoś zabolało,
• wyśmiałeś czyjeś błędy, wygląd, rodzinę,
• złamałeś umowę (np. wygadałeś czyjś sekret),
• popchnąłeś kogoś, zabrałeś coś bez pytania,
• zachowałeś się nie fair w zabawie lub grze,
• widzisz, że ktoś przez ciebie jest smutny lub zły.

Nawet jeśli nie zrobiłeś czegoś specjalnie, możesz przeprosić za to, że druga osoba poczuła się źle.

Jak dobrze przeprosić

Prawdziwe przeprosiny to coś więcej niż samo słowo przepraszam. Pomagają w tym cztery kroki:

Powiedz wyraźnie, za co przepraszasz

Przykłady:

• Przepraszam, że cię wyśmiałem przy innych.
• Przepraszam, że popchnąłem cię na korytarzu.

Nazwij to, co rozumiesz

• Wiem, że mogło ci być bardzo przykro.
• Rozumiem, że się zdenerwowałeś.

Napraw, co się da

• Mogę oddać ci rzecz, którą zepsułem albo pomóc ją naprawić.
• Mogę przy innych powiedzieć, że źle się zachowałem.

Postaraj się nie powtarzać tego zachowania

• Zastanów się, co zrobisz inaczej następnym razem.

Czego lepiej unikać w przeprosinach:

• przepraszam, ale sam mnie zdenerwowałeś,
• no dobra, przepraszam, czy teraz już się nie gniewasz?

Takie słowa brzmią tak, jakby przeprosiny były na siłę.

Dlaczego przepraszać jest trudno

Przeprosiny bywają trudne, bo:

• wstydzimy się przyznać do błędu,
• boimy się, że ktoś nas odrzuci,
• chcemy udawać, że nic się nie stało.

Tymczasem przyznanie się do błędu pokazuje dojrzałość i szacunek do drugiej osoby.

Czym jest wybaczenie

Wybaczyć to:

• przestać chcieć się mścić,
• nie wracać wciąż do tego samego z wyrzutami,
• uznać, że druga osoba też może się mylić.

Wybaczenie nie zawsze znaczy to samo, co:

• zapomnieć o wszystkim,
• od razu znowu się przyjaźnić jak dawniej,
• zgadzać się na krzywdzące zachowanie.

Czasem można wybaczyć, ale nadal bardziej uważać i chronić swoje granice.

Jak wybaczać innym

Aby spróbować wybaczyć:

• nazwij swoje uczucia: było mi bardzo przykro, czułem złość,
• zobacz, czy druga osoba naprawdę żałuje i próbuje to naprawić,
• daj sobie czas – nie musisz wybaczać od razu,
• możesz powiedzieć: wybaczam ci, ale potrzebuję jeszcze trochę czasu, żeby znów ci zaufać.

Wybaczenie pomaga:

• zmniejszyć złość i napięcie,
• poprawić samopoczucie,
• czasem uratować ważną relację.

Kiedy trzeba poprosić o pomoc

Jeśli ktoś:

• ciągle cię wyzywa, ośmiesza lub bije,
• zmusza cię do rzeczy, których nie chcesz robić,
• udaje, że przeprasza, a potem wciąż robi to samo,

koniecznie powiedz o tym dorosłemu (rodzicowi, wychowawcy, pedagogowi). Wybaczanie nie oznacza zgody na przemoc i krzywdę.

Podsumowanie

Każdy popełnia błędy. Ważne jest, żeby umieć powiedzieć przepraszam, spróbować naprawić swój błąd i postarać się go nie powtarzać. Kiedy ktoś zrani ciebie, masz prawo do złości i smutku. Z czasem możesz spróbować wybaczyć, jeśli druga osoba naprawdę żałuje. W trudnych sytuacjach zawsze warto prosić o pomoc zaufanego dorosłego.