Etyka dla szkoły podstawowej/Kultura zachowania w sieci

Kultura zachowania w sieci

Internet to miejsce, w którym rozmawiamy, gramy, uczymy się i poznajemy innych. Tak jak w świecie realnym, także w sieci istnieją zasady dobrego zachowania. Nazywa się je często netykietą. Od tego, jak się zachowujemy w internecie, zależy, czy będzie on bezpiecznym i przyjaznym miejscem.

Czym jest kultura zachowania w sieci?

Kultura zachowania w sieci to sposób, w jaki odnosimy się do innych osób w internecie. Obejmuje:

• sposób pisania wiadomości,
• to, jakie treści udostępniamy,
• to, jak reagujemy na cudze posty i komentarze,
• to, jak dbamy o bezpieczeństwo swoje i innych.

W sieci też mamy do czynienia z prawdziwymi ludźmi, którzy mają uczucia, nawet jeśli ich nie widzimy.

Szacunek dla innych online

Szacunek w internecie oznacza, że:

• nie obrażasz i nie wyśmiewasz innych w komentarzach czy na czatach,
• nie używasz wulgarnych słów,
• nie piszesz wiadomości „za plecami” kogoś, aby go ośmieszyć,
• nie dokuczasz nikomu z powodu wyglądu, pochodzenia, wiary, orientacji czy poglądów,
• pamiętasz, że po drugiej stronie ekranu jest człowiek, który może poczuć się zraniony.

To, czego nie powiedziałbyś komuś prosto w twarz, nie powinno też pojawiać się w internecie.

Zasady dobrego zachowania w sieci

Warto kierować się kilkoma prostymi zasadami:

Zastanów się, zanim coś napiszesz lub wyślesz

• Zapytaj siebie: czy to kogoś nie zrani, nie ośmieszy, nie zawstydzi?

Pisz jasno i spokojnie

• Unikaj pisania wielkimi literami (w sieci oznacza to krzyk) i wysyłania wielu wiadomości pod rząd.

Nie rozpowszechniaj plotek i nieprawdziwych informacji

• Jeśli nie masz pewności, czy coś jest prawdą, lepiej tego nie udostępniaj.

Szanuj czyjąś własność

• Nie podpisuj się cudzym imieniem, nie kopiuj cudzych prac, zdjęć czy tekstów bez podania źródła i zgody.
• Nie zamieszczaj treści, które są wulgarne, obraźliwe lub nieodpowiednie dla dzieci.

Prywatność i bezpieczeństwo

Kultura zachowania w sieci wiąże się też z dbaniem o prywatność:

• Nie podawaj publicznie swojego adresu, numeru telefonu, hasła ani innych danych osobistych.
• Nie wysyłaj swoich zdjęć lub filmów osobom, których dobrze nie znasz.
• Zanim opublikujesz czyjeś zdjęcie, zapytaj tę osobę o zgodę.
• Pamiętaj, że to, co raz trafi do internetu, może tam pozostać bardzo długo.

Szanując prywatność innych, pokazujesz, że traktujesz ich poważnie i odpowiedzialnie.

Słowa, które ranią – przemoc w sieci

Czasem w internecie dochodzi do przemocy, na przykład:

• wyzywania i obrażania kogoś w komentarzach,
• zakładania ośmieszających grup lub profili,
• rozsyłania poniżających zdjęć lub filmów,
• wykluczania kogoś z grupy złośliwie i celowo.

Takie zachowania nazywamy cyberprzemocą. Są krzywdzące i mogą mieć poważne skutki dla psychiki osoby, której dotyczą. Nigdy nie należy się do nich przyłączać.

Jak reagować na złe zachowania w sieci?

Gdy zauważysz niewłaściwe zachowanie w internecie:

• nie odpisuj agresją na agresję,
• zrób zrzut ekranu (screen) jako dowód,
• zablokuj osobę, która ci dokucza, jeśli to możliwe,
• zgłoś obraźliwe treści administratorowi strony lub serwisu,
• poinformuj rodziców, nauczyciela lub inną zaufaną dorosłą osobę.

Milczenie zachęca sprawcę do dalszego działania. Szukanie pomocy jest oznaką odwagi, a nie słabości.

Odpowiedzialność za swoje działania w internecie

To, co robisz w sieci, zostawia ślad. Nawet jeśli wydaje ci się, że jesteś anonimowy, w rzeczywistości tak nie jest. Odpowiedzialne korzystanie z internetu oznacza, że:

• myślisz o skutkach swoich działań,
• nie łamiesz zasad serwisów i prawa,
• potrafisz przyznać się do błędu i przeprosić, jeśli kogoś zraniłeś.

Warto pamiętać, że kultura zachowania w sieci jest przedłużeniem kultury zachowania w codziennym życiu. To, jaki jesteś online, pokazuje, jakim jesteś człowiekiem naprawdę.