Etyka dla szkoły podstawowej/Mówienie własnego zdania bez obrażania

Wprowadzenie

Każdy ma prawo mieć własne zdanie: na temat muzyki, filmów, szkoły, zachowania innych. Ważne jest jednak nie tylko to, co mówimy, ale też jak to mówimy. W etyce uczymy się, jak wyrażać swoje zdanie tak, aby nie ranić innych.

Co to znaczy mieć własne zdanie

Mieć własne zdanie to:

• samodzielnie myśleć
• umieć powiedzieć, co się lubi, a czego nie
• mieć swoje pomysły i opinie
• nie powtarzać wszystkiego tylko dlatego, że inni tak mówią

Własne zdanie jest ważne, ale nie daje prawa do obrażania kogoś.

Jak mówić własne zdanie z szacunkiem

Można mówić spokojnie, a jednocześnie jasno wyrażać to, co się myśli. Pomagają w tym:

• mówienie o sobie: ja uważam, moim zdaniem, ja tak to widzę
• unikanie wyzwisk i przezwisk
• mówienie o zachowaniu, a nie o całym człowieku

Przykłady:

• Z tym się nie zgadzam, inaczej na to patrzę.
• Nie podoba mi się ten pomysł, wolałbym spróbować inaczej.
• Twoje słowa mnie zraniły, proszę, nie mów tak do mnie.

Zamiast:

• Ty gadasz głupoty.
• Masz beznadziejny pomysł.
• Ty zawsze wszystko psujesz.

Słowa, które ranią – jak ich unikać

Raniące są:

• wyzwiska i przezwiska
• wyśmiewanie wyglądu, rodziny, ocen w szkole
• uogólnienia: ty zawsze, ty nigdy, wszyscy cię nie lubią

Zamiast raniących słów można:

• skupić się na problemie, a nie na osobie
• powiedzieć, co się czuje: jest mi przykro, jestem zły, jest mi trudno
• zaproponować inne rozwiązanie

Na przykład:

• Nie podoba mi się, gdy mówisz w ten sposób.
• Jestem zły, że nie dotrzymałeś umowy.
• Spróbujmy znaleźć pomysł, który wszystkim będzie pasował.

Gdy inni się ze mną nie zgadzają

Nie zawsze inni muszą myśleć tak samo jak ja. W takiej sytuacji warto:

• wysłuchać ich do końca
• nie krzyczeć i nie obrażać się
• powiedzieć spokojnie, że masz inne zdanie
• uznać, że czasem każdy może pozostać przy swoim

Możesz powiedzieć:

• Rozumiem, że tak myślisz, ale ja widzę to inaczej.
• Nie zgadzam się, ale szanuję twoje zdanie.

Podsumowanie

Mówienie własnego zdania bez obrażania oznacza:

• mówienie spokojnie i z szacunkiem
• unikanie wyzwisk i raniących słów
• słuchanie innych, nawet gdy się z nimi nie zgadzamy

Dzięki temu łatwiej jest rozmawiać, rozwiązywać konflikty i budować dobre relacje z innymi ludźmi.