Etyka dla szkoły podstawowej/Moje rzeczy, rzeczy wspólne, rzeczy cudze
Moje rzeczy, rzeczy wspólne, rzeczy cudze
[edytuj]Każdy z nas ma różne przedmioty: ubrania, zabawki, zeszyty, książki. Są też rzeczy, z których korzystamy razem z innymi. Ważne jest, aby umieć odróżnić, co jest moje, co jest wspólne, a co należy do kogoś innego, i wiedzieć, jak się wtedy zachowywać.
Co to znaczy, że coś jest moje
[edytuj]Moje są te rzeczy, które:
- dostałem od rodziców lub bliskich
- kupiono specjalnie dla mnie
- sam zrobiłem lub na które sam zapracowałem
Przykłady:
- mój piórnik, mój zeszyt, moje buty
- moja ulubiona książka
- mój telefon (jeśli rodzice mi go powierzyli)
Jeśli coś jest moje:
- mogę decydować, czy się tym podzielę
- mam obowiązek o to dbać
- jestem za to odpowiedzialny przed rodzicami lub innymi dorosłymi
Posiadanie rzeczy nie znaczy, że mogę robić z nimi wszystko, co chcę, jeśli przez to szkodzę innym (na przykład rzucam twardą zabawką w kogoś).
Rzeczy wspólne
[edytuj]Rzeczy wspólne należą do kilku osób albo do całej grupy. Każdy może z nich korzystać, ale nikt nie jest ich jedynym właścicielem.
Przykłady rzeczy wspólnych:
- stół w jadalni w domu
- piłka klasowa
- książki z biblioteki szkolnej
- sprzęt sportowy w sali gimnastycznej
- ławki, huśtawki na placu zabaw
- ławki w parku, kosze na śmieci, chodniki
Korzystając z rzeczy wspólnych:
- dbamy o nie tak, jak o swoje
- nie niszczymy i nie brudzimy
- odkładamy na miejsce po użyciu
- pamiętamy, że inni też chcą z nich korzystać
Jeśli zniszczymy rzecz wspólną, szkodzimy wszystkim, nie tylko sobie.
Rzeczy cudze
[edytuj]Rzeczy cudze to takie, które należą do innej osoby lub rodziny.
Przykłady:
- plecak kolegi
- telefon mamy lub taty
- rower sąsiada
- piórnik koleżanki
Wobec cudzych rzeczy:
- nie bierzemy ich bez wyraźnej zgody właściciela
- nie przeglądamy cudzych zeszytów, listów, wiadomości w telefonie bez pozwolenia
- nie używamy ich tak, jakby były nasze
Zabranie cudzej rzeczy bez pytania, nawet na chwilę, może być odebrane jak kradzież. Szczególnie wtedy, gdy właściciel nie wie, kto ją wziął.
Pożyczanie i dzielenie się
[edytuj]Czasem pożyczamy sobie różne przedmioty.
Gdy chcemy coś pożyczyć od kogoś:
- najpierw pytamy o zgodę
- mówimy, na jak długo pożyczamy
- dbamy o pożyczoną rzecz jak o swoją
- oddajemy ją w umówionym czasie i w takim samym stanie
Gdy ktoś chce pożyczyć naszą rzecz:
- mamy prawo powiedzieć tak albo nie
- możemy ustalić zasady, na przykład czas pożyczenia
- warto zastanowić się, czy osoba pożyczająca jest odpowiedzialna
Jeśli pożyczona rzecz się zniszczy:
- trzeba powiedzieć prawdę właścicielowi
- przeprosić
- zaproponować naprawę lub pomoc w odkupieniu
Dlaczego szacunek do rzeczy jest ważny
[edytuj]Szacunek do rzeczy:
- pokazuje szacunek do ludzi, którzy na nie pracowali lub je kupili
- pomaga budować zaufanie między nami
- uczy odpowiedzialności i dbania o wspólne dobro
- sprawia, że w domu, w klasie i w mieście jest przyjemniej i bezpieczniej
Kiedy dbamy o swoje, wspólne i cudze rzeczy, łatwiej nam żyć razem, mniej się kłócimy i rzadziej dochodzi do nieporozumień. Dzięki temu tworzymy środowisko oparte na zaufaniu i wzajemnym szacunku.