Etyka dla szkoły podstawowej/Moje uczucia w różnych sytuacjach

Moje uczucia w różnych sytuacjach

Każdy człowiek ma uczucia. Czasem jesteśmy radośni, czasem smutni, czasem źli lub przestraszeni. Uczucia zmieniają się w ciągu dnia, zależą od tego, co się z nami dzieje.

Co to są uczucia

Uczucia to to, co przeżywamy w środku. Czujemy je w ciele i w myślach. Przykłady uczuć:

• radość,
• smutek,
• złość,
• strach,
• wstyd,
• duma,
• zazdrość.

Nie ma uczuć dobrych i złych. Wszystkie są ważne, bo mówią nam coś o nas i o sytuacji.

Skąd biorą się uczucia

Uczucia pojawiają się w różnych sytuacjach, na przykład gdy:

• ktoś nas pochwali – możemy czuć radość i dumę,
• ktoś nas wyśmieje – możemy czuć wstyd lub złość,
• zgubimy ważną rzecz – możemy czuć smutek lub strach,
• kłócimy się z kolegą – możemy czuć złość lub żal.

Ta sama sytuacja może wywołać inne uczucia u różnych osób. Jeden cieszy się z przeprowadzki, inny się martwi.

Uczucia w domu

W domu często przeżywamy silne uczucia, bo jesteśmy blisko z rodziną. Możemy czuć:

• radość, gdy bawimy się z rodzeństwem,
• złość, gdy ktoś zabierze nam rzecz bez pytania,
• zazdrość, gdy młodsze rodzeństwo dostaje więcej uwagi,
• smutek, gdy rodzice się kłócą.

Warto mówić w domu o tym, co czujemy. Można powiedzieć: „Jest mi przykro, kiedy…”, „Złoszczę się, gdy…”, „Cieszę się, że…”.

Uczucia w szkole

W szkole także pojawia się wiele uczuć. Na przykład:

• przed sprawdzianem – strach lub zdenerwowanie,
• po dobrej ocenie – radość i duma,
• gdy ktoś nas nie dopuści do zabawy – smutek lub złość,
• gdy komuś dzieje się krzywda – współczucie.

Warto zauważać uczucia swoje i innych. Jeśli widzisz, że ktoś jest smutny, możesz zapytać, czy potrzebuje pomocy albo towarzystwa.

Jak mówić o swoich uczuciach

Mówienie o uczuciach pomaga innym nas zrozumieć. Możesz:

• mówić spokojnie,
• używać zdań zaczynających się od „czuję…”.

Na przykład:

• „Czuję złość, kiedy przerywasz mi w czasie wypowiedzi”,
• „Czuję smutek, gdy mnie wyśmiewasz”,
• „Czuję radość, kiedy bawimy się razem”.

Staraj się nie obrażać innych, nie krzyczeć i nie używać wyzwisk. Mów o tym, co czujesz, a nie o tym, jaki „zły” jest drugi człowiek.

Jak radzić sobie z trudnymi uczuciami

Trudne uczucia to takie, które są dla nas nieprzyjemne, na przykład:

• silna złość,
• duży smutek,
• mocny strach.

Można sobie z nimi radzić, na przykład:

• głęboko i spokojnie oddychać,
• odejść na chwilę w ciche miejsce,
• opowiedzieć o tym zaufanej osobie (rodzicowi, nauczycielowi, wychowawcy),
• narysować to, co czujesz,
• wypłakać się, jeśli masz taką potrzebę.

Nie wolno:

• bić innych,
• niszczyć cudzych rzeczy,
• wyzywać i poniżać.

Takie zachowania ranią innych i nie rozwiązują problemu.

Uczucia innych ludzi

Każdy ma swoje uczucia i wszystkie są ważne. Ktoś może czuć:

• lęk tam, gdzie ty się nie boisz,
• smutek tam, gdzie ty się cieszysz.

Warto:

• patrzeć na twarz i zachowanie innych – wtedy łatwiej zauważyć ich uczucia,
• pytać: „Jak się czujesz?”, „Czy mogę ci jakoś pomóc?”,
• szanować to, co czuje druga osoba, nawet jeśli sami czulibyśmy inaczej.

To nazywamy wczuwaniem się w drugą osobę.

Podsumowanie

Uczucia to ważna część naszego życia. Pojawiają się w różnych sytuacjach: w domu, w szkole, wśród rówieśników. Warto je zauważać, nazywać i o nich rozmawiać. Dzięki temu lepiej rozumiemy siebie i innych, łatwiej rozwiązujemy konflikty i budujemy dobre relacje.