Etyka dla szkoły podstawowej/Prywatność, bezpieczeństwo danych, granice wolności słowa w sieci
Prywatność, bezpieczeństwo danych, granice wolności słowa w sieci
[edytuj]Internet stał się częścią codziennego życia. Korzystając z sieci, zostawiamy po sobie wiele śladów: zdjęcia, komentarze, dane osobowe. Z etycznego punktu widzenia ważne są trzy sprawy: prywatność, bezpieczeństwo danych i odpowiedzialne korzystanie z wolności słowa.
Czym jest prywatność w sieci
[edytuj]Prywatność to prawo do posiadania własnej sfery życia, do której inni nie mają dostępu bez naszej zgody. W internecie dotyczy to między innymi:
- informacji o nas (imię, nazwisko, adres, szkoła, numer telefonu, miejsce spędzania wolnego czasu)
- naszych zdjęć i nagrań
- rozmów prywatnych (czaty, wiadomości)
- naszych upodobań, problemów, przekonań
To, że technicznie coś da się udostępnić, nie znaczy, że etycznie wolno to robić bez pytania.
Bezpieczeństwo danych osobowych
[edytuj]Dane osobowe to informacje, po których można rozpoznać konkretną osobę. W sieci warto uważać, co i komu udostępniasz.
Zasady bezpiecznego korzystania z internetu:
- nie podawaj publicznie adresu, numeru telefonu, numeru dokumentów
- nie wysyłaj nikomu haseł do kont ani kodów autoryzacyjnych
- używaj silnych, różnych haseł do ważnych kont
- sprawdzaj ustawienia prywatności na portalach społecznościowych
- zastanów się, zanim wrzucisz zdjęcie pokazujące miejsce zamieszkania, szkołę czy codzienną trasę
Z etycznego punktu widzenia ważne jest także:
- nie zbieraj i nie rozpowszechniaj cudzych danych bez zgody
- nie udostępniaj dalej czyichś prywatnych wiadomości czy zdjęć
Szacunek dla cudzej prywatności
[edytuj]Prywatność dotyczy nie tylko ciebie, ale też innych. Brak szacunku dla cudzej prywatności może być formą przemocy lub dyskryminacji.
Nie wolno:
- publikować czyichś zdjęć lub nagrań bez zgody, zwłaszcza jeśli mogą kogoś ośmieszyć
- wrzucać zrzutów ekranu z prywatnych rozmów bez wiedzy uczestników
- śledzić i ujawniać czyjeś miejsce pobytu w celu zastraszania
- „wyciągać” na forum publiczne problemów, które ktoś powierzył w zaufaniu
Naruszanie prywatności godzi w godność człowieka i może poważnie zranić.
Wolność słowa w sieci i jej granice
[edytuj]Często mówi się, że w internecie każdy może powiedzieć, co chce. Wolność słowa jest ważną wartością, ale nie jest absolutna. Ma swoje granice tam, gdzie zaczyna się krzywda innych.
Wolność słowa:
- daje prawo do wyrażania swoich opinii, także krytycznych
- pozwala mówić o problemach i niesprawiedliwości
Nie daje jednak prawa do:
- obrażania innych, używania mowy nienawiści
- grożenia przemocą
- rozpowszechniania kłamstw, które kogoś poważnie szkodzą (oszczerstwo)
- ujawniania cudzych tajemnic i danych dla zemsty lub „dla zabawy”
W sieci obowiązują te same zasady co poza nią: szacunek, niekrzywdzenie, odpowiedzialność za słowa.
Jak korzystać z sieci odpowiedzialnie
[edytuj]Kilka pytań, które warto sobie zadać przed kliknięciem „opublikuj”:
- czy naruszam swoją lub cudzą prywatność?
- czy to, co piszę, jest prawdą, czy tylko plotką?
- czy moje słowa kogoś nie upokorzą lub nie skrzywdzą?
- czy chciałbym, żeby ktoś w taki sam sposób pisał o mnie lub o mojej rodzinie?
- czy to, co wrzucam dziś, nie zaszkodzi mi lub komuś innemu za kilka lat?
Etyczne korzystanie z internetu oznacza:
- troskę o własne bezpieczeństwo i prywatność
- szacunek dla danych i tajemnic innych osób
- odpowiedzialne używanie wolności słowa, z pamięcią o granicach wyznaczonych przez godność drugiego człowieka.