Język pruski dla początkujących/Lekcja23
Lakciōni 23
<71>
[edytuj]Tym schematem odmieniają się np. czasowniki gūztun, īmtun, izgūztwei.
- Przykład odmiany gūztun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | gūza | gūzi |
| Tū | gūza | gūzi |
| Tāns/Tenā | gūza | gūzi |
| Mes | gūzimai | gūzimai |
| Jūs | gūzitei | gūzitei |
| Tenēi/Tennas | gūza | gūzi |
- Przykład odmiany īmtun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | imma | immi |
| Tū | imma | immi |
| Tāns/Tenā | imma | immi |
| Mes | immimai | immimai |
| Jūs | immitei | immitei |
| Tenēi/Tennas | imma | immi |
Zapis īm zmienia się w imm, ponieważ słowo īma trzeba byłoby wymawiać długo.
- W odmianie czasowników, w których przed zmienną końcówką stoi litera s, w większości przypadków następuje wymiana głoski s na t lub d, np.:
a) s ⇒ t, przykład odmiany aumestun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | aumetta | aumetti |
| Tū | aumetta | aumetti |
| Tāns/Tenā | aumetta | aumetti |
| Mes | aumettimai | aumettimai |
| Jūs | aumettitei | aumettitei |
| Tenēi/Tennas | aumetta | aumetti |
b) s ⇒ d, przykład odmiany pīstun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | pīda | pīdi |
| Tū | pīda | pīdi |
| Tāns/Tenā | pīda | pīdi |
| Mes | pīdimai | pīdimai |
| Jūs | pīditei | pīditei |
| Tenēi/Tennas | pīda | pīdi |
<75>
[edytuj]Tym schematem odmieniają się np. czasowniki kāuptun, līztwei, teīktun, dēlbtun, tēnstun, wektwei.
- Przykład odmiany teīktun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | teīke | teīki |
| Tū | teīke | teīki |
| Tāns/Tenā | teīke | teīki |
| Mes | teīkimai | teīkimai |
| Jūs | teīkitei | teīkitei |
| Tenēi/Tennas | teīke | teīki |
- Przykład odmiany kāuptun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | kāupja | kāupi |
| Tū | kāupja | kāupi |
| Tāns/Tenā | kāupja | kāupi |
| Mes | kāupimai | kāupimai |
| Jūs | kāupitei | kāupitei |
| Tenēi/Tennas | kāupja | kāupi |
W odmianie <75>, podobnie jak we wcześniej omawianych odmianach <37> i <40>, zachodzą poniższe zależności:
be ⇒ bja, np. As dēlbe ⇒ As dēlbja
pe ⇒ pja, np. As kāupe ⇒ As kāupja
we ⇒ wja
fe ⇒ fja
me ⇒ mja
se ⇒ ša
ze ⇒ ža
- Czasowniki z końcówką -stun/stwei:
a) s ⇒ t, przykład odmiany nērstwei:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | nērte | nērti |
| Tū | nērte | nērti |
| Tāns/Tenā | nērte | nērti |
| Mes | nērtimai | nērtimai |
| Jūs | nērtitei | nērtitei |
| Tenēi/Tennas | nērte | nērti |
b) s ⇒ d, przykład odmiany gēistwei:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | gēide | gēidi |
| Tū | gēide | gēidi |
| Tāns/Tenā | gēide | gēidi |
| Mes | gēidimai | gēidimai |
| Jūs | gēiditei | gēiditei |
| Tenēi/Tennas | gēide | gēidi |
- W części czasowników dochodzi do wymiany e ⇒ ī w cz. przeszłym, np. w wyrazach auwertun i gremtun, przykład odmiany auwertun:
| czas teraźniejszy | czas przeszły | |
|---|---|---|
| As | auwerre | auwīri |
| Tū | auwerre | auwīri |
| Tāns/Tenā | auwerre | auwīri |
| Mes | auwerrimai | auwīrimai |
| Jūs | auwerritei | auwīritei |
| Tenēi/Tennas | auwerre | auwīri |