Przejdź do zawartości

Jak zapobiegać chorobom – higiena, szczepienia, właściwe nawyki

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Jak zapobiegać chorobom – higiena, szczepienia, właściwe nawyki

[edytuj]

Każdy człowiek czasem choruje, ale wiele chorób można ograniczyć lub im zapobiec. Pomagają w tym higiena, szczepienia oraz właściwe nawyki na co dzień. Dzięki nim organizm jest silniejszy i lepiej broni się przed drobnoustrojami wywołującymi choroby.

Dlaczego chorujemy

[edytuj]

Choroby bardzo często wywołują drobnoustroje, których nie widać gołym okiem, na przykład bakterie i wirusy. Mogą one dostawać się do organizmu:

  • przez brudne ręce,
  • z powietrza podczas kaszlu i kichania,
  • przez skażoną wodę lub żywność.

Organizm ma swój system obronny – układ odpornościowy – który walczy z drobnoustrojami. Możemy mu pomóc, dbając o siebie i swój styl życia.

Higiena

[edytuj]

Higiena to dbanie o czystość ciała, otoczenia i tego, co jemy oraz pijemy. Dzięki temu usuwamy wiele drobnoustrojów i zmniejszamy ryzyko zachorowania.

Do ważnych zasad higieny należą:

  • częste i dokładne mycie rąk wodą z mydłem, szczególnie po skorzystaniu z toalety, po powrocie ze szkoły, po zabawie ze zwierzętami i przed jedzeniem,
  • codzienne mycie ciała oraz włosów w razie potrzeby,
  • mycie zębów co najmniej dwa razy dziennie i używanie nitki dentystycznej lub irygatora, jeśli zaleci to dentysta,
  • używanie tylko własnego ręcznika, szczoteczki do zębów, grzebienia,
  • noszenie czystych ubrań i regularna zmiana bielizny,
  • utrzymywanie porządku w pokoju, wyrzucanie śmieci do kosza,
  • mycie owoców i warzyw przed jedzeniem,
  • sprawdzanie daty ważności produktów spożywczych i przechowywanie ich w odpowiednich warunkach,
  • picie czystej, bezpiecznej wody.

Dbanie o higienę pomaga chronić nie tylko ciebie, ale także osoby z twojego otoczenia.

Szczepienia ochronne

[edytuj]

Szczepienia to jedna z najważniejszych metod zapobiegania chorobom zakaźnym. Dzięki nim wiele groźnych chorób występuje dziś rzadziej niż dawniej.

Szczepionka:

  • zawiera osłabione lub odpowiednio przygotowane fragmenty drobnoustrojów albo informacje o nich,
  • podaje ją zwykle pielęgniarka lub lekarz, najczęściej w zastrzyku,
  • uczy układ odpornościowy, jak rozpoznawać i zwalczać daną chorobę.

Po szczepieniu organizm jest przygotowany na spotkanie z prawdziwym drobnoustrojem i potrafi szybciej zareagować. Zmniejsza to ryzyko ciężkiego zachorowania.

Kalendarz szczepień ustalają specjaliści. O tym, kiedy dziecko powinno zostać zaszczepione, decydują rodzice lub opiekunowie razem z lekarzem. Szczepienia pomagają chronić:

  • osobę zaszczepioną,
  • jej rodzinę,
  • całą społeczność, w tym osoby słabsze, np. małe dzieci czy ludzi starszych.

Właściwe nawyki na co dzień

[edytuj]

Oprócz higieny i szczepień ważne są codzienne zachowania, które wzmacniają organizm i utrudniają rozprzestrzenianie się chorób.

Warto:

  • zdrowo się odżywiać – jeść warzywa i owoce, produkty zbożowe, nabiał, ograniczać słodycze i słodkie napoje,
  • pić odpowiednią ilość wody w ciągu dnia,
  • być aktywnym fizycznie – biegać, jeździć na rowerze, bawić się na świeżym powietrzu,
  • odpowiednio długo spać – dziecko w wieku szkolnym potrzebuje zwykle około 9–11 godzin snu na dobę,
  • ubierać się stosownie do pogody, aby nie przegrzewać się ani nie marznąć,
  • wietrzyć pokój, szczególnie przed snem i po wielu godzinach przebywania w jednym pomieszczeniu,
  • zakrywać usta i nos przy kaszlu lub kichaniu chusteczką lub zgięciem łokcia,
  • wyrzucać zużyte chusteczki od razu do kosza,
  • nie pić z tej samej butelki, z której pije ktoś inny, nie używać wspólnej sztućców,
  • zostać w domu, gdy jest się chorym, aby nie zarażać kolegów i koleżanek,
  • unikać dymu papierosowego, który szkodzi płucom i osłabia odporność.

Takie nawyki pomagają utrzymać organizm w dobrej formie i sprawiają, że choroby pojawiają się rzadziej i przebiegają łagodniej.

Podsumowanie

[edytuj]

Zapobieganie chorobom polega przede wszystkim na:

  • dbaniu o higienę ciała, otoczenia i żywności,
  • korzystaniu ze szczepień ochronnych zgodnie z zaleceniami lekarza,
  • stosowaniu właściwych nawyków: zdrowego odżywiania, ruchu, odpowiedniego snu i kulturalnego zachowania podczas kaszlu i kichania.

Codzienne, nawet drobne decyzje mają duży wpływ na twoje zdrowie i samopoczucie oraz na zdrowie innych ludzi.